Καμιά παρέκκλιση από το Κράτος Δικαίου μπροστά στα νέα προσφυγικά ρεύματα από το Αφγανιστάν

Γιάννης Μουζάλας, Συνέντευξη στον Α.Τσέκερη, Αυγή, Δημοσιευμένο: 2021-08-22

moyzalas giannhs

Συζητάμε με τον πρώην υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννη Μουζάλα, με το βλέμμα στο Αφγανιστάν και την κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν, εξέλιξη που θα οδηγήσει, όπως όλοι εκτιμούν, σε ένα νέο προσφυγικό κύμα προς την Ευρώπη. "Η αντιμετώπιση των προσφύγων υπόκειται στο Διεθνές, το Ευρωπαϊκό και το Εθνικό Δίκαιο. Δεν επαφίεται δηλαδή στην πολιτική βούληση της κάθε χώρας και της κάθε κυβέρνησης" μας λέει.

Όπως σημειώνει, το κύριο ζήτημα στο οποίο θα πρέπει ή E.Ε. και η διεθνής κοινότητα να εστιάσουν είναι η παλινόρθωση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν ή η δημιουργία χαλιφάτου με κρατική υπόσταση, κάνοντας ζοφερές προβλέψεις για το μέλλον των ανθρώπων που μένουν πίσω. Παράλληλα εκτιμά ότι το μέγεθος της προσφυγικής ροής θα είναι μεγάλο, αλλά σαφώς μικρότερο σε όγκο και πυκνότητα χρόνου απʼ ό,τι οι Σύροι πρόσφυγες το 2015.

Από τη μία η Ευρώπη λυπάται που ο αφγανικός λαός πέφτει στα χέρια των Ταλιμπάν και από την άλλη στέλνει αυστηρά μηνύματα ότι οι πρόσφυγες δεν είναι ευπρόσδεκτοι. Πώς το σχολιάζετε;

Πρόκειται για σκόπιμη προσπάθεια απόκρυψης του κύριου προβλήματος, με την ανάδειξη των όποιων προσφυγικών ροών σε φόβητρο για τους λαούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το κύριο ζήτημα με το οποίο θα πρέπει ή E.Ε. και η διεθνής κοινότητα να ασχοληθούν είναι η παλινόρθωση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν ή η δημιουργία χαλιφάτου με κρατική υπόσταση. Οι 40.000.000 Αφγανοί θα βιώσουν τη φρικώδη βία των Ταλιμπάν.

Οι αποτρόπαιες εικόνες που το ISIS μετέδιδε για "παραδειγματισμό" από το χαλιφάτο στο Ιράκ και τη Συρία θα είναι η ζωή τους. Άντρες υποταγμένοι ή αναλώσιμοι, ή θύτες ή θύματα, αόρατες γυναίκες, σκλάβες, κορίτσια βιασμένες νύφες εκτός εκπαίδευσης. Καταστροφή πολιτιστικών αγαθών αιώνων. Απαγόρευση της μουσικής, του κινηματογράφου, του θεάτρου, των τεχνών. Ακόμη και το εθνικό παιχνίδι των Αφγανών, το πέταγμα του χαρταετού, απαγορεύεται. Ζόφος.

Επίσης, εξ ορισμού το Αφγανιστάν - χαλιφάτο θα συνδεθεί με την τζιχάντ παγκοσμίως, θα την ενισχύσει και θα ενισχυθεί από αυτήν. Επομένως, συσκοτίζοντας όλα αυτά και επισείοντας τον "φόβο" των προσφυγικών ροών, η Αμερική, η Ε.Ε., τα κράτη της Συμμαχίας και του ΝΑΤΟ αποσείουν με αυτό τον τρόπο τις ευθύνες τους για τη δημιουργία αυτού του βαμπίρ στην Κ. Ασία.

Ωστόσο προσφυγικά κύματα θα υπάρξουν...

Σαφώς και θα υπάρξουν, θα εξαρτηθούν από την ασκούμενη βία από το Αφγανιστάν - χαλιφάτο και θα φέρει ευθύνη γιʼ αυτά και η αποτυχία των γεωστρατηγικών παρεμβάσεων της Αμερικής και της Συμμαχίας. Άρα και της Ε.Ε.

Εντάξει, είναι κατανοητές οι ευθύνες, αλλά πώς θα πρέπει να αντιμετωπιστούν οι προσφυγικές ροές και ποιο θα είναι, κατά την εκτίμησή σας, το μέγεθός τους;

Το πρώτο είναι η άσκηση θεσμικής πίεσης στο χαλιφάτο από τα κράτη - μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, την Αμερική, την Ε.Ε., τις χώρες της Συμμαχίας του ΝΑΤΟ. Δεν αναφέρομαι σε διπλωματική απομόνωση του Αφγανιστάν - χαλιφάτο, αλλά, αντιθέτως, σε διπλωματική περικύκλωση υπό την απειλή χρήσης μέτρων όπως εμπάργκο, κατάσχεση προσωπικών και εταιρικών λογαριασμών, ή μέθοδος "λίγα για λίγα, πολλά για πολλά" στις οικονομικές σχέσεις. Μεθόδους που έτσι κι αλλιώς έχουν χρησιμοποιηθεί δικαίως ή αδίκως. Ωστόσο η τεχνογνωσία υπάρχει. Δείτε Ιράν, Κούβα, Ν. Αφρική, απαρτχάιντ, Λευκορωσία.

Φοβάμαι βεβαίως πως ο "ελεύθερος κόσμος" θα συνεχίσει τα γεωπολιτικά του παιχνίδια πιο πολύ γοητευμένος από τον πλούτο των σπάνιων γαιών των άλλων ορυκτών και των ναρκωτικών, παρά φοβισμένος από την κατάρρευση των διακηρυγμένων αρχών του και των αξιών του.

Δεύτερον, και επί του πεδίου. Παραμένει δεδομένο ότι η αντιμετώπιση των προσφύγων υπόκειται στο Διεθνές, το Ευρωπαϊκό και το Εθνικό Δίκαιο. Δεν επαφίεται δηλαδή στην πολιτική βούληση της κάθε χώρας και της κάθε κυβέρνησης. Διέπεται από νομικούς κανόνες, σε προοδευτική κατεύθυνση, που η εφαρμογή του θα καθορίσει ποιος είναι Κράτος Δικαίου και ποιος όχι. Τήρηση των νομοτελειών που διέπουν το Κράτος Δικαίου λοιπόν. Καμία παρέκκλιση.

Όσον αφορά το μέγεθος της προσφυγικής ροής, θα είναι μεγάλο, αλλά σαφώς μικρότερο σε όγκο και πυκνότητα χρόνου απʼ ό,τι οι Σύροι πρόσφυγες το 2015. Υπενθυμίζω ότι είχαμε πάνω από 1.300.000 πρόσφυγες μέσα σε 10 μήνες. Να πάρουμε επίσης υπόψιν ότι στην πορεία προς Ευρώπη μεσολαβούν χώρες όπως το Πακιστάν, το Ιράν, η Τουρκία. Χώρες δηλαδή με μεγάλες κοινότητες Αφγανών, όπως και τη συνόρευση με πρώην σοβιετικές δημοκρατίες με έντονο το ισλαμικό -και όχι ισλαμιστικό- αποτύπωμα.

Προσφάτως η Ελλάδα αποφάσισε ότι η Τουρκία είναι ασφαλής τρίτη χώρα για τους πρόσφυγες από το Αφγανιστάν, πράγμα που επιτρέπει την επαναπροώθησή τους εκεί χωρίς εξέταση των αιτήσεων ασύλου. Είναι όντως; Και λύνει κάποια προβλήματα η κίνηση αυτή;

Στην προσπάθεια ενσωμάτωσης της ακραίας Δεξιάς στην εκλογική της πελατεία η Ν.Δ καταργεί στο προσφυγικό το Κράτος Δικαίου. Κανείς Μηταράκης δεν αρκεί για να βαφτίσει μια χώρα ασφαλή τρίτη χώρα. Το τι είναι ασφαλής τρίτη χώρα καθορίζεται από αυστηρούς κανόνες Δικαίου.

Η Τουρκία χρειάστηκε να αλλάξει τη νομοθεσία της ώστε με τη Δήλωση Ε.Ε. - Τουρκίας να θεωρείται ασφαλής τρίτη χώρα για τους Σύρους και μόνο με βάση τη Συνθήκη της Γενεύης. Εάν προχωρήσει σε νέες αλλαγές, θα μπορούσε αυτό να ισχύει και για τους Αφγανούς και άλλους πρόσφυγες. Παραβίαση Δικαίου είναι αυτό που κάνει η Ν.Δ. και η χώρα μας στο μέλλον θα υποστεί πολλές σοβαρές καταδίκες από διεθνή δικαστήρια.

Για κάθε άνθρωπο με στοιχειώδη ανθρωπιστική ευαισθησία τα ευρωπαϊκά τείχη απέναντι στους πρόσφυγες προκαλούν απέχθεια και λύπη. Υπάρχει, κατά την άποψή σας, εναλλακτικός τρόπος διαχείρισης;

Έχετε δίκιο, τα τείχη και η βία προκαλούν απέχθεια και λύπη και βασανίζουν το δημοκρατικό μας συναίσθημα. Πολλές φορές θα ήθελες να είναι αλλιώς τα πράγματα, πολλές φορές δεν μπορείς να τα αλλάξεις. Κι αυτό είναι ένα βάρος που το κουβαλάς. Τα τείχη είναι ενδεικτικά της πολυπλοκότητας του προσφυγικού - μεταναστευτικού και όντως σηματοδοτούν τη δεξιά στροφή της Ε.Ε. και την υιοθέτηση ακραίων δεξιών θέσεων. Η απάντηση σε αυτούς τους ταραγμένους καιρούς δεν μπορεί να είναι άλλη από την απαίτηση για την τήρηση των κανόνων του Κράτους Δικαίου. Σύντομες -εφαρμοστικές- προτάσεις, κτίσιμο συμμαχιών με άλλες χώρες, αλλά και πολιτικούς χώρους. Να μην μπερδεύουν την επιθυμία με την πραγματικότητα.

Οποια πάντως και αν είναι η διαχείριση, φαίνεται ότι το προσφυγικό προκαλεί άνοδο της ευρωπαϊκής Ακροδεξιάς, η οποία με τη σειρά της μετατοπίζει προς τα δεξιά το σύνολο της ευρωπαϊκής πολιτικής. Ποια πρέπει να είναι η απάντηση της Αριστεράς;

Εμπλουτισμένες με τα στοιχεία της νέας κρίσης, αναφέρω τις προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ που από το 2015 διαμορφώσαμε. Είναι σαφές ότι το προσωπικό στοιχείο είναι έντονο σε αυτή τη διατύπωση:

Σύγκληση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την αντιμετώπιση του κυρίως προβλήματος, που είναι η ίδρυση χαλιφάτου στο Αφγανιστάν.

Επαναφορά της υποχρεωτικής μετεγκατάστασης σε όλη την Ε.Ε.

Επαναδημιουργία του αλγόριθμου υποχρεωτικής κατανομής σε όλα τα κράτη - μέλη (πρόταση συμβουλίου υπουργών Εσωτερικών, Μάλτα, 12-12).

Στην υποχρεωτική μετεγκατάσταση Αφγανών προσφύγων να εμπλακούν όλες οι χώρες της Συμμαχίας που έδρασε στο Αφγανιστάν και στο ΝΑΤΟ.

Δημιουργία camps - ασφαλών χώρων σε όλες τις χώρες του δρόμου από το Αφγανιστάν προς την Ευρώπη. Υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και με χρηματοδότηση από όλες τις χώρες της Συμμαχίας, το ΝΑΤΟ, την Ε.Ε.

Συνθήκες για τους Αφγανούς πρόσφυγες σε αυτές τις χώρες ανάλογες αυτών που εξασφαλίστηκαν για τους Σύρους με τη δήλωση Ε.Ε. - Τουρκίας.

Ευρωπαϊκός μηχανισμός επιστροφών παράτυπων μεταναστών.

Ενιαίο άσυλο, ευρωπαϊκός μηχανισμός ασύλου.

Θέματα επικαιρότητας: Προσφυγικό-μεταναστευτικό

Η πραγματικότητα της μετανάστευσης

Λευτέρης Παπαγιαννάκης, 2024-01-09

Η μετανάστευση παραμένει πολύ ψηλά στην πολιτική ατζέντα...

Περισσότερα

«Να σηκώσουμε τείχος απέναντι στον λαϊκισμό και στα άκρα»

Μαρία Βασιλείου, 2023-10-01

Η Ελλάδα δεν πρέπει να αφεθεί μόνη της απέναντι στην κλιματική...

Περισσότερα

Ακόμη μία πληγή

Πάσχος Μανδραβέλης, 2023-09-02

Δεν θέλουμε να φανταστούμε τι κλίμα οδύνης και οργής θα...

Περισσότερα

Οι μετανάστες ήταν αθώοι, αλλά η δουλίτσα είχε γίνει

Γιάννης Αλμπάνης, 2023-08-30

Προχτές με σύμφωνη γνώμη ανακριτή και εισαγγελέα αφέθησαν...

Περισσότερα

Η αλήθεια είναι πατριωτικό καθήκον

Ξένια Κουναλάκη, 2023-06-22

Οσοι µετά το ναυάγιο στην Πύλο ζητούν επίμονα απαντήσεις...

Περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων: η διαφύλαξη της ανθρώπινης ζωής να μπει στο επίκεντρο

Στέλλα Νάνου, 2023-06-20

Η σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων τιμάται στη σκιά του...

Περισσότερα

Η συμφωνία για το μεταναστευτικό στην ΕΕ κι ένα ακόμη ναυάγιο

Λευτέρης Παπαγιαννάκης, 2023-06-15

Είναι η συμφωνία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για το Σύμφωνο...

Περισσότερα

Νέος Κώδικας Μετανάστευσης, διατήρηση των ίδιων προβλημάτων

Βασίλειος Παπαδόπουλος, 2023-03-27

Συζητείται ήδη στη Βουλή ο νέος Κώδικας Μετανάστευσης....

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Γιατί ανεβαίνει η ακροδεξιά;

Παύλος Τσίμας, 2024-04-27

Που είναι πιθανότερο να συναντήσει κανείς μετανάστες στον...

Όχι κύριε Νετανιάχου

Όχι κύριε Νετανιάχου

2024-04-26

Ο γερουσιαστής και ακτιβιστής Μπέρνι Σάντερς, (την ώρα που...

Τα τανκς με τα γαρίφαλα

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-26

Πριν από πενήντα χρόνια η Λισαβόνα μόλις ξυπνούσε και όσοι...

×
×