Ποιος/α φοβάται τον όρο γυναικοκτονία

Μαρία Γκασούκα, Αυγή, Δημοσιευμένο: 2021-10-10

maria gasouka

* Πλούσια συζήτηση αναπτύσσεται γύρω από τον όρο γυναικοκτονία. Πώς εξηγούνται οι αντιδράσεις στην καθιέρωσή του;

Ποιος/α φοβάται τον όρο γυναικοκτονία (femicide) ύστερα από 11 φόνους σε εννέα μόνο μήνες; Γιατί αντιδρά το μισογυνικό νομικό μας σύστημα στη χρήση του; Και, το χειρότερο, πώς γίνεται αριστεροί κορυφαίοι νομικοί να συμμερίζονται αυτή την άποψη, παραγνωρίζοντας πως πρόκειται για την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας, που τη διαφοροποιεί από τις γενικότερες ανθρωποκτονίες;

Το βασικό κίνητρο μιας γυναικοκτονίας είναι το φύλο του θύματος, αλλά συχνά και η άρνηση συμμόρφωσής του στα πατριαρχικά προτάγματα, άρνηση που επιτάσσει την τιμωρία του με τον πιο ακραίο τρόπο. Αφορά όλες τις μορφές και τα είδη σεξιστικής δολοφονίας, ανεξάρτητα από το εάν προκαλούνται από μισογυνισμό, από σεξουαλική ευχαρίστηση ή από την αίσθηση της κυριαρχίας επί των γυναικών και άλλων θηλυκοτήτων. Πρόκειται, κατά συνέπεια, για ένα σεξιστικό, τιμωρητικό έγκλημα.

* Πότε πρωτοεμφανίστηκε ο όρος;

Η γυναικοκτονία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη δολοφονία μιας γυναίκας ως αποτέλεσμα της βίας από τον σύντροφό της ή άλλο μέλος της οικογένειας, τα βασανιστήρια και τον μισογυνικό φόνο των γυναικών, όπως και μελών της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας άλλωστε, τη δολοφονία γυναικών και κοριτσιών στο όνομα της λεγόμενης τιμής κ.λπ. Και εκτίθενται οι έγκυροι/ες νομικοί που μιλούν για νεολογισμό.

Ο όρος femicide κατεγράφη για πρώτη φορά στη νομική ορολογία στην Αγγλία το 1801 για να ορίσει «τη δολοφονία μιας γυναίκας», το 1848 δημοσιεύτηκε στο νομικό λεξικό Wharton και με το πέρασμα του χρόνου εγκαταλείφθηκε. Η τρέχουσα χρήση προέκυψε στο πλαίσιο των φεμινιστικών κινημάτων της δεκαετίας του 1970 από φεμινίστριες νομικούς, οι οποίες θέλησαν να φωτίσουν έμφυλα και πολιτικά το πλήθος των δολοφονιών με θύματα γυναίκες. Όπως τόνιζαν, έπρεπε να αναγνωριστεί πως πρόκειται για συγκεκριμένη πατριαρχική, σεξιστική πολιτική με εργαλείο τη δολοφονία.

* Γιατί δεν επαρκεί ο όρος ανθρωποκτονία;

Αξίζει να σημειωθεί πως στην Ελλάδα προτιμώνται όροι περιγραφικοί και, προφανώς, λιγότερο αποκαλυπτικοί ή/και ενοχλητικοί: «Θύμα βίας στην οικογένεια», «τη σκότωσε γιατί τη ζήλευε», «έγκλημα πάθους / τιμής» κ.ά., αν και φαίνεται ευκολότερος ο όρος «ανθρωποκτονία», που μπορεί να τα συμπεριλάβει όλα. Θεωρείται δε η γυναικοκτονία όρος καταχρηστικός, εφεύρημα εμμονικών, γραφικών αριστερών, φεμινιστριών. Την απάντηση την έδωσε, φυσικά, με τον καλύτερο τρόπο στο πρόσφατο εμπνευσμένο άρθρο της σε καθημερινή εφημερίδα η Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Κατά την άποψή μας, ο όρος γυναικοκτονία (femicide), μεταξύ άλλων, ξεπερνάει τη σημασία του εγκλήματος και συμπυκνώνει την αντίσταση στα πολλαπλά είδη της γυναικοκτονίας. Στην ουσία πρόκειται για υποκίνηση σε πολιτιστική αλλαγή, που δεν θα ανέχεται την έμφυλη ανισότητα και βία και δεν θα έχει χώρο γι’ αυτού του είδους τα φαινόμενα. Ο ίδιος ο όρος είναι μια πολιτική ατζέντα, όπως εύστοχα αναφέρεται στη Διακήρυξη της Βιέννης του ΟΗΕ (2013) και όπως επιμένει σχετικά το Ινστιτούτο Φύλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EIGE).

Θέματα επικαιρότητας: Γυναικοκτονία

Αθηνά Μιχαλακέα

Γυναικοκτονία - μία φεμινιστική - νομική προσέγγιση

Αθηνά Μιχαλακέα, Βασιλική Τσεφαλά, 2022-02-03

Ο όρος γυναικοκτονία αποδίδει τη δολοφονική διάσταση της...

Περισσότερα
Μαρία Ρεπούση

Γυναικοκτονίες: Αρχή σοφίας ονομάτων επίσκεψις

Μαρία Ρεπούση, 2022-01-26

Αν κάτι μας δίδαξαν καλά οι σπουδές φύλου, είναι πόσο δομική...

Περισσότερα
Μαρία Γκασούκα

Η βία κατά των γυναικών τρέφεται με την ανοχή και τη σιωπή

Μαρία Γκασούκα, 2021-11-28

Πώς εξηγείτε το φαινόμενο της βίας κατά των γυναικών; Γιατί...

Περισσότερα
Μαρία Γκασούκα

Ποιος/α φοβάται τον όρο γυναικοκτονία

Μαρία Γκασούκα, 2021-10-10

* Πλούσια συζήτηση αναπτύσσεται γύρω από τον όρο γυναικοκτονία....

Περισσότερα

Γυναικοκτονίες: το «αόρατο» έγκλημα βγαίνει στο φως

Ιφιγένεια Καμτσίδου, 2021-08-21

Οι δολοφονίες των γυναικών επικαθορίζονται πλήρως από...

Περισσότερα

Γυναικοκτονία/Ανθρωποκτονία

Δήμητρα Ευαγγέλου, 2021-08-07

Ο όρος γυναικοκτονία (femicide) είναι παλιός, η σύγχρονη όμως...

Περισσότερα

Επιτακτική ανάγκη η νομική αναγνώριση της γυναικοκτονίας

Μαρία Αποστολάκη, 2021-07-26

Ο ισχύων Ποινικός Κώδικας δεν μπορεί να καλύψει αυτή τη...

Περισσότερα

Γιατί ο όρος γυναικοκτονία έχει απόλυτη σημασία

Γρηγόρης Τραγγανίδας, 2021-07-22

Άντε πάλι...«Δεν έχουν σημασία οι όροι, σημασία έχει ο σεβασμός...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Όχι κύριε Νετανιάχου

Όχι κύριε Νετανιάχου

2024-04-26

Ο γερουσιαστής και ακτιβιστής Μπέρνι Σάντερς, (την ώρα που...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Γιατί ανεβαίνει η ακροδεξιά;

Παύλος Τσίμας, 2024-04-27

Που είναι πιθανότερο να συναντήσει κανείς μετανάστες στον...

Τα τανκς με τα γαρίφαλα

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-26

Πριν από πενήντα χρόνια η Λισαβόνα μόλις ξυπνούσε και όσοι...

Το χαλί

Μιχάλης Μητσός, 2024-04-24

Aυτοί οι μπαγάσηδες οι δικαιωματιστές παντού έχουν διεισδύσει...

Σπύρος Δανέλλης

Ψηφαλάκια ή γνώση και ικανότητες;

Σπύρος Δανέλλης, 2024-04-24

Τον Φεβρουάριο του 2014, λίγο πριν από τις ευρωεκλογές, η κυβέρνηση...

Θόδωρος Τσίκας

Οι «κόκκινες γραμμές» Ισραήλ-Ιράν

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-20

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα χτυπήματα μεταξύ Ιράν και...

×
×