Ο ελέφαντας στο δωμάτιο

Κώστας Καλλίτσης, Η Καθημερινή της Κυριακής, Δημοσιευμένο: 2023-04-01

Στην προεκλογική περίοδο δεν ευημερούν οι νηφάλιες εκτιμήσεις γενικά και ειδικότερα όσον αφορά τις οικονομικές εξελίξεις. Κάθε κόμμα πρέπει να τις παρουσιάζει υπό το πρίσμα που ευνοεί το δικό του προς ψηφοφόρους αφήγημα, με ορισμένη μονομέρεια.

Η μείωση της ανεργίας είναι η μία πλευρά, η άλλη είναι ότι η ανεργία στην Ελλάδα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στην Ευρώπη, μετά την Ισπανία, ενώ ισοβαθμούμε στην α΄ θέση στην ανεργία των γυναικών. Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο 6,5% είναι μια θετική εξέλιξη, ωστόσο οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται, ιδιαίτερα στα τρόφιμα. Ενώ ο πληθωρισμός στη χώρα μας, περισσότερο από άλλες χώρες, οφείλεται στην αύξηση των κερδών.

Ακούγεται όμορφα ότι οι άμεσες ξένες επενδύσεις έχουν αυξηθεί, περί τα 6 δισ. ή 3% του ΑΕΠ το 2022. Αλλά η εικόνα αλλάζει αν συμπληρωθεί με την άλλη διάστασή της, ότι τα ξένα κεφάλαια έρχονται και αγοράζουν κατά κύριο λόγο πολυκατοικίες και άλλα ακίνητα υψηλής απόδοσης και, κατά δεύτερο, εν λειτουργία επιχειρήσεις. Και αυτό, με την εσωτερική αποταμίευσή μας, με δάνεια που παίρνουν από τις ελληνικές τράπεζες, χωρίς να βελτιώνουν ούτε πόντο το παραγωγικό δυναμικό της χώρας – η αλήθεια είναι ότι οι επενδύσεις σε νέες παραγωγικές μονάδες μειώθηκαν 14% το 2021 και, σύμφωνα με πρώτα στοιχεία, ακόμη περισσότερο πέρυσι.

Μιλώντας για τις τράπεζες: Ακούγεται ωραία ότι μειώθηκαν τα κόκκινα δάνεια που έχουν στο ενεργητικό τους στο 8,2% του συνόλου των δανείων τους. Αλλά αυτή είναι η μισή αλήθεια. Η άλλη μισή είναι, πρώτον, ότι η επιβάρυνση των τραπεζών παραμένει μεγάλη, καθώς ο μέσος όρος των κόκκινων δανείων στο σύνολο των δανείων στις τράπεζες της Ευρωπαϊκής Ενωσης είναι μόλις 1,79%. Δεύτερον, ότι τα κόκκινα δάνεια δεν εξαφανίστηκαν, βγήκαν από τους ισολογισμούς των τραπεζών και μεταφέρθηκαν παραδίπλα, σε συγγενικά funds και servicers, και βαραίνουν δανειολήπτες και οικονομία.

Ευτυχώς, ο παραγωγικός ιστός της ελληνικής οικονομίας δεν καταστράφηκε πάλι (όπως με την εσωτερική υποτίμηση την περασμένη 10ετία) κι έτσι η οικονομία ανακτά ταχέως τις απώλειές της από την κρίση της πανδημίας και μετά. Πέρυσι, πέτυχε μεγέθυνση 5,9%. Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της σελήνης: Τον ίδιο χρόνο, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών υπέστη σοβαρή επιδείνωση, το έλλειμμά του εκτινάχτηκε στο 10% του ΑΕΠ, 20,1 δισ., από 12,3 δισ. το 2021 και μόλις 2,7 δισ. το 2019. Οι εισαγωγές αυξάνονται πολλαπλάσια από τις εξαγωγές, προς ενδιάμεσα αγαθά και κατανάλωση. Ετσι, μαζί με την ανάκτηση των απωλειών του ΑΕΠ, ανακτώνται και οι παραδοσιακές διαρθρωτικές αδυναμίες του.

Υπάρχει, τέλος, και ο ελέφαντας στο δωμάτιο: Το χρέος. Ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώνεται, κυρίως από την ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ λόγω πληθωρισμού. Σε απόλυτο μέγεθος, και αυτό είναι το σοβαρό, από το 2019 έως σήμερα το δημόσιο χρέος αυξήθηκε 44 δισ. και από τα 356 εκτοξεύθηκε στα 400 δισ. ευρώ. Θα μπορούσε να μην είχε συμβεί αυτό, αν οι κρατικές ενισχύσεις της τελευταίας διετίας (που ξεπέρασαν τα 55 δισ. ευρώ…) είχαν γίνει με φειδώ, δικαιοσύνη και αυστηρότητα – όχι με παλαιοκομματική ανεμελιά και πελατειακά κριτήρια. Δυστυχώς, υπερίσχυσε η γοητεία ενός λεφτόδεντρου που φουντώνει χάρη σε πληθωρικά φορολογικά έσοδα και περαιτέρω αύξηση του χρέους – που κάποια άλλη κυβέρνηση, μελλοντικά, θα κληθεί να διαχειριστεί. Ετσι, σήμερα, στα θεμέλια της οικονομίας βρίσκονται 400 δισ. ευρώ δημόσιο χρέος. Δίπλα τους, είναι άλλα 250 δισ. ευρώ ιδιωτικό χρέος.

Θέματα επικαιρότητας: Οικονομία

Κώστας Καλλίτσης

Το διπλό χάσμα της Ευρώπης

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-12

Οτι η Ευρωπαϊκή Ενωση φλερτάρει με την ύφεση, δεν ήταν άγνωστο....

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Πριν από 50 χρόνια και σήμερα

Κώστας Καλλίτσης, 2023-10-15

Μερικές πινελιές: Πόλεμοι σε περιοχές που παράγουν απαραίτητες...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Ακρίβεια χωρίς επιδόματα

Κώστας Καλλίτσης, 2023-09-02

Τρία ενδιαφέροντα στοιχεία είδαν το φως της δημοσιότητας...

Περισσότερα

Λόγια, λόγια, λόγια. Παχιά

Τάσος Παππάς, 2023-06-21

Στα ψιλά πέρασε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση που έγινε...

Περισσότερα
Μάνος Ματσαγγάνης

Χαμηλή φορολογία ή οργανωμένη κοινωνία;

Μάνος Ματσαγγάνης, 2023-06-11

Ένας σίγουρος τρόπος για να καταλάβουμε την κοινωνική συνείδηση...

Περισσότερα

Ισχύς στο εξωτερικό και ορθολογισμός στην Οικονομία

Βαγγέλης Αρεταίος, 2023-06-04

Μια νέα Τουρκία, με πυλώνες την προβολή ισχύος - όπως ερμηνεύεται...

Περισσότερα

Το παραγωγικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας

Δημήτρη Α. Ιωάννου και Χρήστου Α. Ιωάννου, 2023-06-03

Είναι, άραγε, γεγονός πως η ελληνική οικονομία, από το 2021...

Περισσότερα

Πώς η ΝΔ αυξάνει την φορολογική επιβάρυνση κρατώντας τους ίδιους συντελεστές

Γιάννης Δραγασάκης, 2023-05-31

Είδαν ότι το ψέμα μπορεί να πιάσει και τους έφυγε κάθε φραγμός....

Περισσότερα

Άρθρα/ Οικονομία-Εργασία

Κώστας Καλλίτσης

Τί έμαθε ο αγρότης;

Κώστας Καλλίτσης, 2024-02-18

Ποιο είναι το πρόβλημα της αγροτικής μας οικονομίας; Αν...

Κώστας Καλλίτσης

Εργασία κάτω του κόστους

Κώστας Καλλίτσης, 2024-02-11

Πόσο ισχυρή είναι στ’ αλήθεια η ελληνική οικονομία; Οσα...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

24ωρη ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ της ΓΣΕΕ στις 17 Απριλίου

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-01-31

Η απόφαση του Γενικού Συμβουλίου της ΓΣΕΕ το περασμένο...

Κώστας Καλλίτσης

Στην Ευρώπη, θέλουμε βιομηχανία;

Κώστας Καλλίτσης, 2024-01-28

Πριν βιαστείτε να απαντήσετε καταφατικά, διαβάστε δύο σημαντικές...

Κώστας Καλλίτσης

Ελντοράντο

Κώστας Καλλίτσης, 2024-01-14

Ο πληθωρισμός είχε αρχίσει ανοδικά τινάγματα ήδη από το...

Κώστας Καλλίτσης

Κυκλοφορεί και παράγει ευφορία

Κώστας Καλλίτσης, 2023-12-30

Οι προβλέψεις των αναλυτών των διεθνών οργανισμών για την...

Μάνος Ματσαγγάνης

Φωτεινές και σκοτεινές πτυχές της πορείας της ελληνικής οικονομίας

Μάνος Ματσαγγάνης, 2023-12-30

Σύμφωνα με το περιοδικό Economist, η χώρα με τις καλύτερες οικονομικές...

Από πού να ξεκινήσουμε για τη φορολογική μεταρρύθμιση

Γεωργία Καπλάνογλου, 2023-12-29

Η αλήθεια είναι πως μόλις αρχίζει η συζήτηση για το φορολογικό...

Κώστας Καλλίτσης

Κυριαρχία και αστάθεια

Κώστας Καλλίτσης, 2023-12-24

Στην προχτεσινή δημοσκόπηση της Metron Analysis υπάρχουν ορισμένα...

Κώστας Καλλίτσης

Φθηνή, φθηνότερη εργασία

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-26

Ποιο είναι ένα βασικό κριτήριο επιτυχίας μιας οικονομίας;...

Κώστας Καλλίτσης

Χωρίς μεταρρυθμίσεις δεν περπατάει…

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-19

Αν δεν γίνουν μεταρρυθμίσεις τώρα, πότε άραγε θα γίνουν;...

Κώστας Καλλίτσης

Μας αρέσει η φοροδιαφυγή;

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-05

Ο Κωστής Χατζηδάκης είχε καταλήξει στον πόλεμο κατά της...

×
×