Στερεότυπα για τη θέση και τον ρόλο μας

Παρακολουθώντας τις τελευταίες αντιδράσεις γύρω από το θέμα της ονομασίας της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ)- που επανήλθε και πάλι στην πολιτική επικαιρότηταμένει κάποιος έκπληκτος από τα συντηρούμενα στερεότυπα σχετικά με τη θέση και τον ρόλο της Ελλάδας στο διεθνές, ευρωπαϊκό και περιφερειακό σύστημα. Από τη μια μεριά ορισμένοι εξακολουθούν να πιστεύουν ακράδαντα ότι η Ελλάδα είναι το κέντρο του κόσμου, ο «ομφαλός της γης», που έχει το μονοπώλιο της ιστορικής αλήθειας και τα «αποκλειστικά δικαιώματα» του ιστορικού παρελθόντος και της ερμηνείας της ιστορίας. Από την άλλη, κάποιοι άλλοι, αν και γενικά στο ίδιο μήκος κύματος, θεωρούν ότι η Ελλάδα είναι το «πιόνι» του διεθνούς συστήματος, μια φτωχή, υπανάπτυκτη, ανίσχυρη χώρα με περιορισμένες ή και ανύπαρκτες δυνατότητες άσκησης επιρροής. Πρόκειται για επικίνδυνα στερεότυπα που δυστυχώς δεν επικρατούν ή προβάλλονται μόνο από μέρος της πολιτικής τάξης της χώρας. Τα στερεότυπα αυτά υπάρχουν και επιβιώνουν σε πανεπιστήμια, διοίκηση, Ένοπλες Δυνάμεις, κ.λπ. Πρόκειται δηλαδή για ένα ευρύτερο πρόβλημα. Πρόκειται για μια στρεβλή εικόνα και αντίληψη για τη χώρα. Για μια αναντιστοιχία ανάμεσα «σ΄ αυτό που είμαστε και σ΄ αυτό που νομίζουμε ότι είμαστε». Είναι μια εικόνα/ αναντιστοιχία/ στερεότυπο που πρέπει να διορθωθεί. Οι ιστορικές εννοιολογήσεις για τη θέση και τον ρόλο της Ελλάδας θα πρέπει να δώσουν τη θέση τους στη σύγχρονη πραγματικότητα (για το θέμα αυτό βλέπε και το τελευταίο βιβλίο Π.Κ. Ιωακειμίδης, «Η Θέση της Ελλάδας στο Διεθνές, Ευρωπαϊκό και Περιφερειακό Σύστημα, Ιστορικές Εννοιολογήσεις και Σύγχρονη Πραγματικότητα», εκδόσεις Θεμέλιο). Η Ελλάδα δεν είναι ούτε το κέντρο του κόσμου αλλά ούτε και βεβαίως η φτωχή και ανίσχυρη χώρα. Ιδιαίτερα μετά το 1996 και την ένταξή της στη Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ) έχει αναδειχθεί σε μια ισχυρή χώρα του ευρωπαϊκού και διεθνούς συστήματος, στην 24η θέση του «δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης». Η θέση αυτή μας επιτρέπει πολλά. Δεν μας επιτρέπει μόνο αυτοκαταστροφικές υπερβολές, φαντασιώσεις και ιδεοληψίες. Αυτές τις πληρώσαμε αρκετά στο παρελθόν.