Πόσοι ...κολυμπούν με το φυσικό αέριο στην Κύπρο;
Χριστίνα Πουλίδου, Αυγή της Κυριακής, Δημοσιευμένο: 2007-10-14
Μια υπόθεση που χαρακτηρίζεται από ένα κράμα αρνητικών συμπτωμάτων - ειδικότερα: κυβερνητικής παρέμβασης στη διαδικασία επιλογής ενός μεγάλου έργου, εμπλοκής του δικηγορικού γραφείου "Τάσσος Παπαδόπουλος" και ψευδών διαβεβαιώσεων των άμεσα εμπλεκομένων - έχει αναταράξει το προεκλογικό σκηνικό της Κύπρου και δημιουργεί μείζον θέμα ηθικής τάξης για την κυβέρνηση.
Η πολύκροτη υπόθεση έχει να κάνει με το έργο κατασκευής ενός τερματικού φυσικού αερίου στην Κύπρο με χερσαία πλατφόρμα. Η πρώτη ενέργεια (επιλογής του τύπου του έργου) έγινε στα τέλη της κυβέρνησης \Κληρίδη\, επικυρώθηκε δε από την κυβέρνηση \Τ. Παπαδόπουλου\ με απόφαση του υπουργικού συμβουλίου τον Απρίλιο 2004. Η συγκεκριμένη επιλογή επαναβεβαιώθηκε και λίγους μήνες αργότερα, όταν οι αρμόδιες αρχές σε γνωμοδότησή τους για το αίτημα που υπέβαλε η εταιρεία SBM (αναφορικά με την κατασκευή ενός πλωτού τερματικού) επεσήμαναν πως η πλωτή πλατφόρμα είναι μια επιλογή "υψηλού ρίσκου".
Το θέμα όμως δεν έληξε εκεί - λίγους μήνες αργότερα, η SBM επανέρχεται στη Λευκωσία μέσω της συνεργασίας της με την εταιρεία PETRONAS, η οποία με τη σειρά της προτείνει την προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω πλωτού τερματικού... Οι διαπραγματεύσεις που ξεκινούν είναι μακρόσυρτες και ξαφνικά ο αρμόδιος υπουργός \Γ. Λιλλήκας\ συνάπτει συμφωνία με τη γαλλική εταιρεία Gaz de France, η οποία επίσης φέρεται να συνεργάζεται με τη SBM.
Η εμπλοκή του γραφείου "Τάσσου Παπαδόπουλου"...
Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο στις αρχές Αυγούστου 2005, όταν (κατά τα δημοσιεύματα του Κυπριακού Τύπου) στην υπόθεση αρχίζει να εμπλέκεται η εταιρεία Apollo N.G., οι μέτοχοι της οποίας είναι άγνωστοι και η οποία αποτελεί μέρος μιας κοινοπραξίας με τη SBM, με εξαιρετικά ευνοϊκούς (για την Apollo N.G.) όρους. Τα συμφωνητικά αυτής της συνεργασίας κατά τις πληροφορίες του Κυπριακού Τύπου εκπόνησε το δικηγορικό γραφείο "Τάσσος Παπαδόπουλος", από το οποίο έχει αποχωρήσει από το 2004 ο Πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος κληροδοτώντας το στα παιδιά του.
Στο κυβερνητικό επίπεδο, η ομάδα εμπειρογνωμόνων που είχε προσλάβει η κυπριακή κυβέρνηση επιμένει ότι η επιλογή του χερσαίου τερματικού είναι η ενδεδειγμένη λύση για την Κύπρο, πλην όμως η SBM καταγγέλλει στον υπουργό \Αντ. Μιχαηλίδη\ (καθώς έχει μετακινηθεί ο Γ. Λιλλήκας) ότι οι αρμόδιες αρχές δεν τοποθετούνται αντικειμενικά στο πρόβλημα. Η σύγκρουση είναι πια ορατή και οι αρμόδιες αρχές απαντούν πως "πουθενά στον κόσμο" δεν λειτουργεί η πλωτή πλατφόρμα και άρα δημιουργούνται προβλήματα νομοθεσίας στη λειτουργία και την ασφάλεια των εργαζομένων.
... και η Προεδρική παρέμβαση
Παρά ταύτα, τον Οκτώβριο 2006 συγκαλείται ειδική σύσκεψη στο Προεδρικό Μέγαρο, όπου (όπως δήλωσε πρόσφατα ο υπουργός Βιομηχανίας και Εμπορίου Αντ. Μιχαηλίδης πρόσφατα σε επιτροπή της Βουλής) μετά από μία τεταμένη συζήτηση, ο Πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος ζητά από τον κ. Μιχαηλίδη να αναλάβει πλήρως την υπόθεση απομακρύνοντας ευσχήμως τις αρμόδιες αρχές...
Ακολουθούν κάποιοι μήνες χρονοτριβής, κι ενώ η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων φέρεται να δηλώνει σε υπόμνημά της ότι "ανάλογο έργο στην Ε.Ε., επί πέντε και πλέον χρόνια βρίσκεται στο στάδιο της προπαρασκευής, χωρίς να έχει ξεκινήσει το κατασκευαστικό μέρος", τον Μάρτιο 2007 ο υπουργός Αντ. Μιχαηλίδης δηλώνει πως "η κυβέρνηση προχωρά σε προκήρυξη προσφορών για την κατασκευή μιας πλωτής μονάδας, που - σύμφωνα με την εταιρεία SBM - μπορεί να προμηθεύσει την Κύπρο με φυσικό αέριο μέσα σε δύο χρόνια"...
Η σχετική δήλωση λαμβάνει τον τύπο της απόφασης του υπουργικού συμβουλίου τον Ιούνιο 2007 - όπου προκρίνεται η πλωτή πλατφόρμα ως "ενδιάμεση" λύση μέχρι την κατασκευή του χερσαίου τερματικού. Η ομάδα εμπειρογνωμόνων που είχε προσλάβει η κυβέρνηση και είχε ετοιμάσει ένα αρχικό σχέδιο κατασκευής του χερσαίου τερματικού, μετά ταύτα απολύεται και η υπόθεση μοιάζει να κλείνει.
Η εμπλοκή του δικηγορικού γραφείου "Τάσσου Παπαδόπουλου" στη συγκεκριμένη ιστορία ωστόσο, έχει συγκεντρώσει τα φώτα της δημοσιότητας. Αντιδρώντας, τόσο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Β.Πάλμας (η σύζυγος του οποίου φέρεται να εργάζεται στο εν λόγω γραφείο), όσο και ο βασικός μέτοχος \Νικόλας Παπαδόπουλος\ (γιος του Προέδρου και βουλευτής του ΔΗΚΟ), δήλωσαν πως το συγκεκριμένο δικηγορικό γραφείο "έπαψε να έχει σχέση με τις κατονομαζόμενες εταιρείες (SBM και Apollo N.G.) από το 2005".
Παραπλανητικές δηλώσεις
Δημοσιεύματα του Κυπριακού Τύπου όμως εμφανίζουν ότι: α) μέτοχος της εταιρείας Apollo N.G. είναι ο κ. \Αλ. Νικολάου\ - κουμπάρος του \Δημ. Συλλούρη\, προέδρου του (συγκυβερνώντος) ΕΥΡΩΚΟ, ενώ κατά καταγγελίες του προέδρου του ΔΗΣΥ \Ν. Αναστασιάδη\ μέτοχοι στην εν λόγω εταιρεία φαίνεται να είναι "σημαίνοντα πρόσωπα" και β) ο κ. Νικόλας Παπαδόπουλος ως εκπρόσωπος του δικηγορικού γραφείου - παρά τη δήλωσή του - εξακολουθούσε (τουλάχιστον ως τον Ιούλιο 2007) να είναι σε επαφή με τις δύο εταιρείες. Ο Κυπριακός Τύπος δημοσιεύει τα αποδεικτικά της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, κι ενώ ο Ν. Αναστασιάδης καταγγέλλει το "σκάνδαλο του αιώνα", ο κ. Ν. Παπαδόπουλος περιορίζεται να αναρωτηθεί δημοσίως: "πού είναι το πρόβλημα;"...
Το πρόβλημα το καταλαβαίνει ωστόσο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, ο οποίος επανέρχεται στην υπόθεση - δηλώνοντας ότι ο ίδιος είχε εσφαλμένη ενημέρωση για τον χρόνο διακοπής της συνεργασίας του γραφείου "Τάσσος Παπαδόπουλος" με τις δύο εταιρείες και αναλαμβάνοντας την ευθύνη του λάθους. Υπό την πίεση των ΜΜΕ, ο κ. Πάλμας την επομένη διευκρινίζει περαιτέρω ότι πηγή της ενημέρωσής του ήταν "το δικηγορικό γραφείο "Τ. Παπαδόπουλος" και χαρακτηρίζει "ανήθικη" την προσπάθεια "να χρεωθεί στον Πρόεδρο η λανθασμένη πληροφορία" ("Πολίτης" 11/10). Ο εκπρόσωπος του ΑΚΕΛικού υποψηφίου \Δ. Χριστόφια\ τονίζει πως "το mea culpa του κ. \Πάλμα\ και η παραδοχή του λάθους, μιλούν από μόνα τους. Ναι, κάπου υπάρχει πρόβλημα" σημειώνει και παραπέμπει για τα περαιτέρω στην Επιτροπή Ελέγχου της Βουλής, ενώ ο υποψήφιος Πρόεδρος Δημ. Χριστόφιας λίγες μέρες πριν, είχε σχολιάσει τις επεξηγηματικές δηλώσεις του αρμοδίου υπουργού Αντ. Μιχαηλίδη με τη χαρακτηριστική φράση: "τον άκουγα και ειλικρινά δάγκωσα τα χείλη μου"...
Ποιο είναι το συμπέρασμα; Ότι στην κλίμακα μιας μικρής χώρας - όπως είναι η Κύπρος - η διολίσθηση προς τη διαπλοκή είναι πολύ εύκολη, γι΄αυτό και απαιτείται μεγάλη πειθαρχία στους κανόνες της θεσμικής λειτουργίας και στους κανόνες της διαφάνειας. Οι οποίοι εν προκειμένω, επανειλημμένα χαλάρωσαν - με δύσοσμες συνέπειες.
Η πολύκροτη υπόθεση έχει να κάνει με το έργο κατασκευής ενός τερματικού φυσικού αερίου στην Κύπρο με χερσαία πλατφόρμα. Η πρώτη ενέργεια (επιλογής του τύπου του έργου) έγινε στα τέλη της κυβέρνησης \Κληρίδη\, επικυρώθηκε δε από την κυβέρνηση \Τ. Παπαδόπουλου\ με απόφαση του υπουργικού συμβουλίου τον Απρίλιο 2004. Η συγκεκριμένη επιλογή επαναβεβαιώθηκε και λίγους μήνες αργότερα, όταν οι αρμόδιες αρχές σε γνωμοδότησή τους για το αίτημα που υπέβαλε η εταιρεία SBM (αναφορικά με την κατασκευή ενός πλωτού τερματικού) επεσήμαναν πως η πλωτή πλατφόρμα είναι μια επιλογή "υψηλού ρίσκου".
Το θέμα όμως δεν έληξε εκεί - λίγους μήνες αργότερα, η SBM επανέρχεται στη Λευκωσία μέσω της συνεργασίας της με την εταιρεία PETRONAS, η οποία με τη σειρά της προτείνει την προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω πλωτού τερματικού... Οι διαπραγματεύσεις που ξεκινούν είναι μακρόσυρτες και ξαφνικά ο αρμόδιος υπουργός \Γ. Λιλλήκας\ συνάπτει συμφωνία με τη γαλλική εταιρεία Gaz de France, η οποία επίσης φέρεται να συνεργάζεται με τη SBM.
Η εμπλοκή του γραφείου "Τάσσου Παπαδόπουλου"...
Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο στις αρχές Αυγούστου 2005, όταν (κατά τα δημοσιεύματα του Κυπριακού Τύπου) στην υπόθεση αρχίζει να εμπλέκεται η εταιρεία Apollo N.G., οι μέτοχοι της οποίας είναι άγνωστοι και η οποία αποτελεί μέρος μιας κοινοπραξίας με τη SBM, με εξαιρετικά ευνοϊκούς (για την Apollo N.G.) όρους. Τα συμφωνητικά αυτής της συνεργασίας κατά τις πληροφορίες του Κυπριακού Τύπου εκπόνησε το δικηγορικό γραφείο "Τάσσος Παπαδόπουλος", από το οποίο έχει αποχωρήσει από το 2004 ο Πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος κληροδοτώντας το στα παιδιά του.
Στο κυβερνητικό επίπεδο, η ομάδα εμπειρογνωμόνων που είχε προσλάβει η κυπριακή κυβέρνηση επιμένει ότι η επιλογή του χερσαίου τερματικού είναι η ενδεδειγμένη λύση για την Κύπρο, πλην όμως η SBM καταγγέλλει στον υπουργό \Αντ. Μιχαηλίδη\ (καθώς έχει μετακινηθεί ο Γ. Λιλλήκας) ότι οι αρμόδιες αρχές δεν τοποθετούνται αντικειμενικά στο πρόβλημα. Η σύγκρουση είναι πια ορατή και οι αρμόδιες αρχές απαντούν πως "πουθενά στον κόσμο" δεν λειτουργεί η πλωτή πλατφόρμα και άρα δημιουργούνται προβλήματα νομοθεσίας στη λειτουργία και την ασφάλεια των εργαζομένων.
... και η Προεδρική παρέμβαση
Παρά ταύτα, τον Οκτώβριο 2006 συγκαλείται ειδική σύσκεψη στο Προεδρικό Μέγαρο, όπου (όπως δήλωσε πρόσφατα ο υπουργός Βιομηχανίας και Εμπορίου Αντ. Μιχαηλίδης πρόσφατα σε επιτροπή της Βουλής) μετά από μία τεταμένη συζήτηση, ο Πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος ζητά από τον κ. Μιχαηλίδη να αναλάβει πλήρως την υπόθεση απομακρύνοντας ευσχήμως τις αρμόδιες αρχές...
Ακολουθούν κάποιοι μήνες χρονοτριβής, κι ενώ η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων φέρεται να δηλώνει σε υπόμνημά της ότι "ανάλογο έργο στην Ε.Ε., επί πέντε και πλέον χρόνια βρίσκεται στο στάδιο της προπαρασκευής, χωρίς να έχει ξεκινήσει το κατασκευαστικό μέρος", τον Μάρτιο 2007 ο υπουργός Αντ. Μιχαηλίδης δηλώνει πως "η κυβέρνηση προχωρά σε προκήρυξη προσφορών για την κατασκευή μιας πλωτής μονάδας, που - σύμφωνα με την εταιρεία SBM - μπορεί να προμηθεύσει την Κύπρο με φυσικό αέριο μέσα σε δύο χρόνια"...
Η σχετική δήλωση λαμβάνει τον τύπο της απόφασης του υπουργικού συμβουλίου τον Ιούνιο 2007 - όπου προκρίνεται η πλωτή πλατφόρμα ως "ενδιάμεση" λύση μέχρι την κατασκευή του χερσαίου τερματικού. Η ομάδα εμπειρογνωμόνων που είχε προσλάβει η κυβέρνηση και είχε ετοιμάσει ένα αρχικό σχέδιο κατασκευής του χερσαίου τερματικού, μετά ταύτα απολύεται και η υπόθεση μοιάζει να κλείνει.
Η εμπλοκή του δικηγορικού γραφείου "Τάσσου Παπαδόπουλου" στη συγκεκριμένη ιστορία ωστόσο, έχει συγκεντρώσει τα φώτα της δημοσιότητας. Αντιδρώντας, τόσο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Β.Πάλμας (η σύζυγος του οποίου φέρεται να εργάζεται στο εν λόγω γραφείο), όσο και ο βασικός μέτοχος \Νικόλας Παπαδόπουλος\ (γιος του Προέδρου και βουλευτής του ΔΗΚΟ), δήλωσαν πως το συγκεκριμένο δικηγορικό γραφείο "έπαψε να έχει σχέση με τις κατονομαζόμενες εταιρείες (SBM και Apollo N.G.) από το 2005".
Παραπλανητικές δηλώσεις
Δημοσιεύματα του Κυπριακού Τύπου όμως εμφανίζουν ότι: α) μέτοχος της εταιρείας Apollo N.G. είναι ο κ. \Αλ. Νικολάου\ - κουμπάρος του \Δημ. Συλλούρη\, προέδρου του (συγκυβερνώντος) ΕΥΡΩΚΟ, ενώ κατά καταγγελίες του προέδρου του ΔΗΣΥ \Ν. Αναστασιάδη\ μέτοχοι στην εν λόγω εταιρεία φαίνεται να είναι "σημαίνοντα πρόσωπα" και β) ο κ. Νικόλας Παπαδόπουλος ως εκπρόσωπος του δικηγορικού γραφείου - παρά τη δήλωσή του - εξακολουθούσε (τουλάχιστον ως τον Ιούλιο 2007) να είναι σε επαφή με τις δύο εταιρείες. Ο Κυπριακός Τύπος δημοσιεύει τα αποδεικτικά της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, κι ενώ ο Ν. Αναστασιάδης καταγγέλλει το "σκάνδαλο του αιώνα", ο κ. Ν. Παπαδόπουλος περιορίζεται να αναρωτηθεί δημοσίως: "πού είναι το πρόβλημα;"...
Το πρόβλημα το καταλαβαίνει ωστόσο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, ο οποίος επανέρχεται στην υπόθεση - δηλώνοντας ότι ο ίδιος είχε εσφαλμένη ενημέρωση για τον χρόνο διακοπής της συνεργασίας του γραφείου "Τάσσος Παπαδόπουλος" με τις δύο εταιρείες και αναλαμβάνοντας την ευθύνη του λάθους. Υπό την πίεση των ΜΜΕ, ο κ. Πάλμας την επομένη διευκρινίζει περαιτέρω ότι πηγή της ενημέρωσής του ήταν "το δικηγορικό γραφείο "Τ. Παπαδόπουλος" και χαρακτηρίζει "ανήθικη" την προσπάθεια "να χρεωθεί στον Πρόεδρο η λανθασμένη πληροφορία" ("Πολίτης" 11/10). Ο εκπρόσωπος του ΑΚΕΛικού υποψηφίου \Δ. Χριστόφια\ τονίζει πως "το mea culpa του κ. \Πάλμα\ και η παραδοχή του λάθους, μιλούν από μόνα τους. Ναι, κάπου υπάρχει πρόβλημα" σημειώνει και παραπέμπει για τα περαιτέρω στην Επιτροπή Ελέγχου της Βουλής, ενώ ο υποψήφιος Πρόεδρος Δημ. Χριστόφιας λίγες μέρες πριν, είχε σχολιάσει τις επεξηγηματικές δηλώσεις του αρμοδίου υπουργού Αντ. Μιχαηλίδη με τη χαρακτηριστική φράση: "τον άκουγα και ειλικρινά δάγκωσα τα χείλη μου"...
Ποιο είναι το συμπέρασμα; Ότι στην κλίμακα μιας μικρής χώρας - όπως είναι η Κύπρος - η διολίσθηση προς τη διαπλοκή είναι πολύ εύκολη, γι΄αυτό και απαιτείται μεγάλη πειθαρχία στους κανόνες της θεσμικής λειτουργίας και στους κανόνες της διαφάνειας. Οι οποίοι εν προκειμένω, επανειλημμένα χαλάρωσαν - με δύσοσμες συνέπειες.
