Πληγές και εθνικά ταμπού

Τέτα Παπαδοπούλου, Ελευθεροτυπία, Δημοσιευμένο: 2009-05-22

* «Πληγές του φθινοπώρου». Η ταινία της Τομρίς Γκιριτλίογλου, της σκηνοθέτριας από την Τουρκία (αποφεύγω το «Τουρκάλα», ελάχιστα εύηχο στα ελληνικά). Ταινία συγκλονιστική για το πολιτικό της θάρρος· το διαθέτει με το παραπάνω η Τομρίς Γκιριτλίογλου.

* «Πληγές του φθινοπώρου». Ο έρωτας ενός Τούρκου και μιας Ελληνίδας (Ρωμιάς) πριν μισό και πλέον αιώνα, είναι απλώς η αφορμή. Πρωταγωνιστής της ταινίας; Τα βίαια γεγονότα που ξέσπασαν στην Κωνσταντινούπολη, στις 5-6 Σεπτεμβρίου 1955. Και έπληξαν την ελληνική μειονότητα. Τότε που εξαγριωμένος και κατευθυνόμενος όχλος κατέστρεψε ολοσχερώς και λεηλάτησε τις περιουσίες -καταστήματα, σπίτια, σχολεία- των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης. Μια τουρκική ταινία για τα «Σεπτεμβριανά».

* «Πληγές του φθινοπώρου». Εντυπωσιακό (θα επαναλάβω) το πολιτικό θάρρος της Τομρίς Γκιριτλίογλου. Καταλυτική κριτική. Τεκμηριωμένη καταγγελία. Στο στόχαστρο, ο τουρκικός εθνικισμός, το τουρκικό παρακράτος και, ιδίως, εκείνοι οι Τούρκοι πολιτικοί που υπέθαλψαν τα «Σεπτεμβριανά».

* Σημειώστε ότι η σκηνοθέτις δεν ζει στο εξωτερικό· στην Τουρκία ζει και εργάζεται. Σημειώστε, επίσης, ότι η ταινία στην Τουρκία έκανε πολλές εκατοντάδες χιλιάδες εισιτήρια! Εδώ, ούτε πολλοί την προτίμησαν ούτε συζήτηση προκάλεσε. (Την είδα σε κεντρική αίθουσα· ήταν περίπου άδεια). Εντάξει, η αδιαφορία είναι δεδομένη. Ομως δεν αρκεί. Ισως φταίει και η βαθιά ριζωμένη καχυποψία. Ισως φταίει ακόμη κάτι ανομολόγητο: «Σιγά, που θα μας πουν για τα δίκια μας οι Τούρκοι».

Μια διευκρίνιση. Οι οχλοκρατικές βίαιες ταραχές τον Σεπτέμβριο του 1955 δεν περιορίστηκαν στην Κωνσταντινούπολη· επεκτάθηκαν και στη Σμύρνη. Μια δεύτερη διευκρίνιση. Ασφαλώς, ο κύριος στόχος ήταν η ελληνική μειονότητα («οι Ρωμιοί της Πόλης»), όμως χτυπήθηκε επίσης η αρμενική και η εβραϊκή.

Στην Τουρκία, η Τομρίς Γκιριτλίογλου με τις «Πληγές του φθινοπώρου» τόλμησε να μιλήσει για ένα εθνικό ταμπού. Χωρίς περιστροφές και στρογγυλέματα. Αναρωτιέμαι. Στην Ελλάδα, υπάρχει κινηματογραφιστής (μια και ο λόγος περί κινηματογραφικού έργου), ο οποίος θα έκανε ταινία με ανάλογο θέμα; Θέλω να πω, δηλαδή, ταινία με θέμα «εθνικώς μη αποδεκτό».

Θέματα επικαιρότητας: Τουρκία

Επιστρέφει η Τουρκία του Ερντογάν στη Δύση;

Γιώργος Καπόπουλος, 2023-09-06

Η επιστροφή στις παλιότερες ευτυχισμένες στιγμές της συμμαχίας...

Περισσότερα

Στρατηγική επιλογή ή τακτική κίνηση;

Σωτήρης Ντάλης, 2023-07-15

Η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας είναι ένα δύσκολο ταξίδι...

Περισσότερα

Η δύναμη του τουρκικού προξενείου

Διονύσης Γουσέτης, 2023-06-21

Το ζήτημα της μειονότητας της Θράκης δεσπόζει ακόμη στις...

Περισσότερα
Συμπεράσματα από τις εκλογές στην Τουρκία

Συμπεράσματα από τις εκλογές στην Τουρκία

2023-05-29

1. Παρά την φθορά 20 χρόνων εξουσίας, ο Ερντογάν συνεχίζει...

Περισσότερα
Θόδωρος Τσίκας

Τουρκικές εκλογές: Με το όπλο παρά πόδα

Θόδωρος Τσίκας, 2023-05-15

Μετά από μία αγωνιώδη νύχτα καταμέτρησης, φαίνεται ότι...

Περισσότερα

Η Τουρκία ανάμεσα σε δύο εποχές

Βαγγέλης Αρεταίος, 2023-05-13

Αύριο κρίνεται το μέλλον της Τουρκίας σε μια εκλογική αναμέτρηση...

Περισσότερα

Χωρίς προηγούμενο

Γιώργος Καπόπουλος, 2023-04-26

Στην Τουρκία δεν έχει γίνει επί της ουσίας από το 1923 μέχρι...

Περισσότερα

Ερντογάν ή Κιλιτσντάρογλου;

Γιώργος Καπόπουλος, 2023-04-10

Τι ψηφίζουν ΗΠΑ και Ευρώπη στις τουρκικές εκλογές της 14ης...

Περισσότερα

Άρθρα/ Κοινωνία-Δικαιώματα

Νέος Ποινικός Κώδικας: Τι είναι αυτό που κάναμε;

Παντελής Καψής, 2024-02-16

Στην προεπαναστατική Γαλλία υπήρχε η πρόβλεψη των «Lettre...

Γονεϊκότητα μέσω παρένθετης μητρότητας: Μια προσωπική επιλογή

Μαριέττα Παπαδάτου-Παστού, 2024-01-12

Η γονεϊκότητα είναι ένα μοναδικό ταξίδι με πολλές χαρές...

Η πραγματικότητα της μετανάστευσης

Λευτέρης Παπαγιαννάκης, 2024-01-09

Η μετανάστευση παραμένει πολύ ψηλά στην πολιτική ατζέντα...

Ιλεάνα Σακκά

Τα θύματα θύτες;

Ιλεάνα Σακκά, 2024-01-09

Μέχρι τώρα το γυναικείο κίνημα αναδείκνυε αιτήματα ενάντια...

Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Αντισημιτισμός και αντισιωνισμός

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2023-11-25

Αν μπούμε στον κόπο να αναλύσουμε το φαινόμενο του αντισημιτισμού,...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

Γιατί παραμένει ζωντανό το Πολυτεχνείο

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2023-11-17

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν η κορυφαία πράξη μαζικής...

Είναι το βίντεο

Θοδωρής Γεωργακόπουλος, 2023-09-08

Οταν ο Γάλλος αστυνομικός Φλοριάν Μενεσπλιέ πυροβόλησε...

Κύπρος, λαϊκισμός και μετανάστες

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-09-02

Στην Ευρώπη το μεταναστευτικό ζήτημα τα τελευταία χρόνια...

Οι μετανάστες ήταν αθώοι, αλλά η δουλίτσα είχε γίνει

Γιάννης Αλμπάνης, 2023-08-30

Προχτές με σύμφωνη γνώμη ανακριτή και εισαγγελέα αφέθησαν...

Ιλεάννα Σακκά

Το γενετικό υλικό των ανθρώπων, εμπορεύσιμο είδος

Ιλεάννα Σακκά, 2023-08-18

Τα δημοσιεύματα που έφεραν στο φως τα αποτελέσματα ελέγχου...

Απρόβλεπτη Γαλλία

Γιώργος Καπόπουλος, 2023-07-04

Στη μνήμη του Τάκη ΚαφετζήΗ ανάφλεξη στη Γαλλία, η έκρηξη...

Οι επίσκοποι πάντως δεν ορκίζονται στον Θεό

Παντελής Μπουκάλας, 2023-07-04

Ένα τέταρτο του αιώνα πριν, Ιούνιο του 1998, το ΣΤ΄ Τμήμα του...

×
×