Μνήμη ΚΚΕ εσωτερικού

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, Ελευθεροτυπία, Δημοσιευμένο: 2010-04-10

Η νοσταλγία δεν είναι καλός σύμβουλος. Ο ελεγειακός τόνος της υποκρύπτει μια επιθυμία εξωράισης του παρελθόντος, προς όφελος εκείνων που το επισκέπτονται για να μετρήσουν την απόσταση ανάμεσα στο συναρπαστικό «τότε» και το ανεπαρκές «τώρα».

Πιστεύω ότι με τέτοιους όρους διαβάζουν τη μεταπολιτευτική ιστορία της Αριστεράς κάποιοι άνθρωποι -οι δικοί μας άνθρωποι- οι οποίοι στα νιάτα τους βρέθηκαν στον χώρο του ΚΚΕ εσωτερικού και σήμερα ένας θεός ξέρει πού. Εχοντας, λοιπόν, κατά νου τις παγίδες που στήνει η αυταρέσκεια της νοσταλγίας, ας παραμερίσουμε την προσωπική διάσταση, κι αντί να μείνουμε στον ισχυρισμό ότι το έμψυχο υλικό ήταν τότε καλύτερο, ας δούμε αν υπάρχουν αντικειμενικοί λόγοι που εξηγούν την καθοδική πορεία της Αριστεράς.

Τέτοιοι λόγοι υπάρχουν. Και έχουν να κάνουν με την κριτική σκέψη, το ειδοποιό στοιχείο της Αριστεράς. Η οποία κριτική σκέψη προκύπτει από το άθροισμα δύο διαφορετικών τρόπων αμφισβήτησης: ο ένας είναι συνώνυμος της διαφωνίας και αποτελεί μόνιμο χαρακτηριστικό τής κοινωνικής ζωής, εφόσον εύκολα μπορούμε να φανταστούμε κάποιον πρόγονό μας πριν από χιλιάδες χρόνια να επικρίνει όσους δεν συμμερίζονται την άποψή του για το ποια είναι η καλύτερη σπηλιά. Και ο άλλος τρόπος, γέννημα της νεοτερικότητας, είναι αυτός που αντιμετωπίζει κριτικά το πώς αμφισβητούμε. Ετσι συνδυάζεται η επίκριση των άλλων με τον κριτικό αναστοχασμό της δικής μας κριτικής. Πράγμα εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατο. Οπως είπε κάποιος, είναι σαν να διαλύεις ένα καράβι και να το ξανασυναρμολογείς, όχι στη στεριά, αλλά ενώ πλέει.

Αυτή ήταν η στιγμή και η ουσία του ΚΚΕ εσωτερικού. Σίγουρα δεν τη διάλεξαν και ίσως δεν την κατάλαβαν. Την επέβαλαν, όμως, οι καιροί, υπαγορεύοντας την αντίσταση στη χούντα και ταυτόχρονα την απόρριψη του εφιαλτικού υπαρκτού σοσιαλισμού. Δηλαδή η κριτική του δικού μας ισχύοντος συνυπήρξε με την κριτική της ιδεολογίας που μέχρι τότε μας έδινε τα εργαλεία για να το επικρίνουμε.

Δυστυχώς, οι ευμενείς συγκυρίες δεν διαρκούν πολύ. Και το τέλος του ΚΚΕ εσωτερικού επήλθε όταν τα δύο στοιχεία που συγκροτούν την κριτική σκέψη, δηλαδή η εξωστρεφής απόρριψη και η αναστοχαστική αμφισβήτηση, αποκολλήθηκαν και το καθένα τράβηξε τον δρόμο του. Από τη μια κάποιοι έριξαν το βάρος αποκλειστικά στην κριτική του λόγου της Αριστεράς. Πράγμα όχι αναγκαστικά κακό, αλλά χωρίς το αντίβαρό του διολίσθησαν προς την αποδοχή του συστήματος. Κάποιοι άλλοι, όμως, οι περισσότεροι, αποφάσισαν ότι προέχει η αντίσταση, στο όνομα της οποίας οποιαδήποτε αυτοκριτική αμφισβήτηση σημαίνει δεξιά παρέκκλιση. Αμφότεροι επέλεξαν την εύκολη λύση. Μερικοί από τους πρώτους έγιναν, όντως, «δεξιοί». Οι δεύτεροι επέστρεψαν στις ολέθριες βεβαιότητες του παρελθόντος. Οι εκτός ΚΚΕ παλαιοκομμουνιστές θυμήθηκαν τα κνίτικα νιάτα τους και ξανάπιασαν τα παλιά τροπάρια, σαν το ’89 να μη συνέβη ποτέ. Οι δε αυτοαποκαλούμενοι «ριζοσπάστες» του ΣΥΡΙΖΑ («από παιδί κι από μαοϊκό μαθαίνεις την αλήθεια») ανακάλυψαν τον καθησυχαστικό και ναρκισσευόμενο αριστερισμό, που ισχυρίζεται ότι το μόνο πρόβλημα είναι το έλλειμμα αγωνιστικότητας, την οποία οι ίδιοι ενσαρκώνουν. Αυτή είναι η λογική της «αντίστασης» στα πάντα: υπόσχεται ένα λαμπρό μέλλον, που υποχρεωτικά παραμένει ασαφές, επειδή ο καθορισμός του θα ξανάβαζε στη συζήτηση τα δύσκολα και δυσάρεστα, που οι «αγωνιστές» έπεισαν εαυτούς ότι δεν είναι της παρούσης για να γίνουν αγωνιστές.

Ετσι φτάσαμε στο αποκαρδιωτικό σήμερα. Εθελοτυφλία μπροστά στα πραγματικά διλήμματα, δημαγωγικός καταγγελτικός λόγος, ανέξοδες υποσχέσεις και η προσδοκία μιας χαρμόσυνης καταστροφής, που θα διασώσει τα καθαγιασμένα στερεότυπα της υποτιθέμενης αριστερής σκέψης. Να η απόσταση ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ εσωτερικού.

Θέματα επικαιρότητας: ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ-ΣΥΡΙΖΑ

Μπούμερανγκ η Χαλκιδική

Παντελής Καψής, 2013-06-07

Πριν από λίγο καιρό έπεσε στα χέρια μου μια φοιτητική εργασία...

Περισσότερα

Mια πολιτική απορία σχετικά με την απόφαση της ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ

Άρης Τσουκνίδας, 2010-07-22

Διάβασα την απόφαση της Πανελλαδικής Συντονιστικής Επιτροπής...

Περισσότερα
Φώτης Κουβέλης

Ανοιχτός διάλογος με τις λαϊκές δυνάμεις του ΠΑΣΟΚ

Φώτης Κουβέλης, 2010-05-16

Ο ΣΥΝ είναι το σπίτι μας, είναι το κόμμα που επιλέξαμε πριν...

Περισσότερα

Το γαλακτοϊχθυοπωλείο του ΣΥΡΙΖΑ

Νίκος Σπιτσέρης, 2010-05-12

Την ώρα που οι ανανεωτικοί του Συνασπισμού εξέφραζαν με...

Περισσότερα

Έχουμε όρια για τον ΣΥΡΙΖΑ

Σπύρος Λυκούδης, 2010-05-09

Με την ενεργοποίηση του μηχανισμού στήριξης η Ελλάδα οδηγείται...

Περισσότερα
Φώτης Κουβέλης

Να πει ο Αλ. Τσίπρας ποιοί εισηγήθηκαν διάσπαση...

Φώτης Κουβέλης, 2010-04-18

Οι ανανεωτικές ιδέες και θέσεις της Αριστεράς υποστηρίχθηκαν...

Περισσότερα

"Αποχωρούμε από την οργάνωση της νεολαίας. Είμαστε πλέον μέλη του Συνασπισμού"

2010-04-18

....Δεν έχουμε αυταπάτες ότι περνώντας στο κόμμα πάμε σε...

Περισσότερα
Νίκος Φωτίου

M’ αρέσει αυτό το σύστημα το καουμποϊκό

Νίκος Φωτίου, 2010-04-13

Πολύς λόγος τελευταία στα συν/συριζικά στέκια για την “αντισυστημική...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Το δίλημμα της Τεχεράνης

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-08

H ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρίσκεται σε ένα άβολο...

Πώς απαντούν στην Ακροδεξιά τα άλλα κόμματα

Ξένια Κουναλάκη, 2024-04-04

Aπό την εποχή της ανόδου της Χρυσής Αυγής τα συστημικά κόμματα...

Η ατιμωρησία των ελίτ

Τάσος Παππάς, 2024-04-01

Αντιγράφω από τη στήλη «ΕΝΑ ΒΛΕΜΜΑ» στις Νησίδες της «Εφημερίδας...

Το νέο τουρκικό παζλ

Βαγγέλης Αρεταίος, 2024-04-01

Η «έκπληξη του CHP», όπως λένε από χθες το βράδυ Τούρκοι αναλυτές,...

Θόδωρος Τσίκας

Τουρκία: διαμαρτυρία για οικονομία και φθορά εξουσίας

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-01

Ακόμα μια φορά, η οικονομία έπαιξε ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις....

Διονύσης Τεμπονέρας

Άνθρακες ο θησαυρός της αύξησης του κατώτατου μισθού

Διονύσης Τεμπονέρας, 2024-03-28

Ανακοινώνεται στο υπουργικό συμβούλιο η αύξηση του κατώτατου...

Κουράστηκαν να λιβανίζουν

Τάσος Παππάς, 2024-03-26

Οταν τα μέσα ενημέρωσης όλων των κατηγοριών είναι ιμάντες...

Κώστας Καλλίτσης

Η κυριαρχία της Ν.Δ

Κώστας Καλλίτσης, 2024-03-23

Κάτι, αλήθεια, συμβαίνει εδώ; Μια πρόχειρη απάντηση θα ήταν...

Μερικές σκέψεις για τον «νέο κύκλο» του ΣΥΡΙΖΑ

Θανάσης Καρτερός, 2024-03-17

Για να πούμε την αλήθεια, δεν είναι εύκολο να συνηθίσει...

Πανηγυρίζοντας επί των ερειπίων του ΕΣΥ

Παντελής Μπουκάλας, 2024-03-17

Σημείο πρώτο: Με τις λέξεις μπορούμε να κάνουμε οτιδήποτε:...

Αναπάντητα ερωτήματα για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια

Γιώργος Σωτηρέλης, 2024-03-06

Α. Από την αρχή της συζήτησης για την νομοθετική αναγνώριση...

Ελληνικό παράδοξο

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-03-03

Από την ένταξη της χώρας μας στο ΝΑΤΟ μαζί με την Τουρκία...

×
×