Μήπως πρέπει να ξανασκεφθούμε το δικαίωμα ή το καθήκον της επέμβασης;

Μανσουριά Μοκεφί, Συνέντευξη στην Ελένη Τσερεζόλε, Αυγή της Κυριακής, Δημοσιευμένο: 2011-03-26

Η Μανσουριά Μοκεφί, ερευνήτρια, υπεύθυνη προγράμματος για τη Μέση Ανατολή και το Μαγκρέμπ στο γαλλικό Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, περιγράφει τα διακυβεύματα της διεθνούς επέμβασης στη Λιβύη.

* Πώς μπορεί να περιγραφεί η σημερινή κατάσταση; Πρόκειται για εμφύλιο ή για αγώνα με δημοκρατικές διεκδικήσεις;

Ο αγώνας έχει αλλάξει πλήρως φύση: περάσαμε από τις διεκδικήσεις για τις ελευθερίες στον αγώνα για εδαφικές κατακτήσεις. Και οι πιθανότητες ενός εμφυλίου, πριν ή μετά τη διαίρεση της χώρας, με ή χωρίς τον Καντάφι, είναι όλο και πιο ορατές.

* Ποιο κατά τη γνώμη σας το διακύβευμα της στρατιωτικής επέμβασης;

Οι στόχοι της επέμβασης αυτής δεν καθορίστηκαν με σαφήνεια ούτε σε πολιτικό ούτε σε στρατιωτικό επίπεδο. Φαίνεται έτσι ότι τα μέλη του συνασπισμού δεν έχουν όλα τον ίδιο στόχο και δεν κατανοούν με τον ίδιο τρόπο την επιχείρηση που επιτρέπει η απόφαση 1973.

* Σε ποιο βαθμό είναι καθοριστικός ο ρόλος του πετρελαίου;

Είναι φανερό ότι στόχος είναι η "προστασία" των πετρελαιοπαραγωγικών περιοχών έναντι κάθε ενέργειας σαμποταρίσματος, καθώς ο Καντάφι εξακολουθεί να περαμένει απρόβλεπτος και αποφασισμένος να εφαρμόσει την πρακτική της καμένης γης.

* Γιατί οι επαναστάτες, παρά τις απώλειες των κυβερνητικών δυνάμεων, δεν καταφέρνουν να προωθηθούν προς τα δυτικά;

Οι δυνάμεις των εξεγερμένων δεν διαθέτουν δομή και οργάνωση, πρόκειται για ετερογενείς ομάδες που διαθέτουν υποτυπώδη στρατιωτικό εξοπλισμό, τον οποίο δεν γνωρίζουν πώς να χρησιμοποιούν. Η φοβερή καταστολή που υπέστησαν τους προκάλεσε σοκ, καθώς δεν περίμεναν ότι ο στρατός θα παρέμενε πιστός στον Καντάφι. Απλά, δεν έχουν τα μέσα να αντιμετωπίσουν τη δύναμη του στρατού αυτού.

* Γιατί ώς σήμερα η αντιπολίτευση δεν κατάφερε να εμφανίσει ένα πρόσωπο που να εκπροσωπεί την εξέγερση στη διεθνή κοινή γνώμη;

Καθώς ο Καντάφι έχει εγκαθιδρύσει από το 1969 ένα ολοκληρωτικό καθεστώς, που στηρίχθηκε στην ισοπέδωση κάθε αντιπολίτευσης, σήμερα δεν υφίσταται, με δεδομένη την ταχύτητα των εξελίξεων από τότε που ξεκίνησαν τα γεγονότα της Τυνησίας, μια επαρκώς χαρισματική προσωπικότητα που να μπορεί να εκπροσωπήσει την αντιπολίτευση. Η αντιπολίτευση δεν είναι ομοιογενης: η ύπαρξη διαφορετικών εθνοτήτων, φυλών, οικογενειών εμπόδισε τη συσπείρωση γύρω από μια προσωπικότητα. Τέλος, η μόνη λιβυκή αντιπολίτευση που επιχείρησε μέχρι σήμερα με πολύ κόπο να ακουστεί, γιατί δεν είχε τη στήριξη κανενός, ήταν οι εξόριστοι που έχουν βρει καταφύγιο στο Λονδίνο.

Αγνοούμε επιπλέον τον πραγματικό ιδεολογικό προσανατολισμό των εξεγερμένων στη Βεγγάζη και τίθενται θέματα νομιμοποίησης. Το βάλτωμα της κατάστασης επί τόπου για πολλές εβδομάδες μπορεί άραγε να επιτρέψει τη διείσδυση ακραίων στοιχείων, όπως αυτά που καταγγέλλει ο Καντάφι αλλά που όλοι οι παρατηρητές αγνοούν;

* Κατά τη γνώμη σας, με δεδομένες τις ιδιαιτερότητες της χώρας, η εναέρια επέμβαση θα είναι αρκετή για να εμποδίσει τις δυνάμεις του Καντάφι και να βοηθήσει στην προέλαση προς την Τρίπολη των εξεγερμένων;

Η επέμβαση δεν είχε στόχο να εμποδίσει κάποιον αλλά υποτίθεται ότι θα προστάτευε, μέσω της ζώνης εναέριου αποκλεισμού, τους άμαχους πληθυσμούς, να μην συνθλιβούν από τον Καντάφι, που με βίαιο λεξιλόγιο τους απειλούσε με αιματηρή καταστολή. Σε ό,τι αφορά την επέμβαση αυτή, εξακολουθούν να παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα. Υπήρξε συνεννόηση με τις στρατιωτικές αρχές; Η πορεία των στρατιωτικών εξελίξεων ανταποκρίνεται σε μια κατάσταση που ήθελε απαντήσεις ή πολιτική βοήθεια; Η δυτική επέμβαση που ζήτησε ο Αραβικός Σύνδεσμος δεν στηρίζεται πλέον πλήρως από τις αραβικές χώρες, που θεωρούν ότι οι Δυτικοί υπερέβησαν την αποστολή που τους είχε ανατεθεί. Όταν ο Αραβικός Σύνδεσμος έκανε έκκληση και υποστήριξε επέμβαση της διεθνούς κοινότητας, αυτή η στάση δεν ήταν ομόφωνη: να θυμίσουμε ότι η Αλγερία και η Συρία ήσαν αντίθετες και ότι οι υπερβάσεις σήμερα διόλου δεν ανταποκρίνονται στα αιτήματα του Αραβικού Συνδέσμου. Αυτή η επέμβαση δεν είναι ομόφωνη ούτε στο εσωτερικό της Ε.Ε., είναι αντικείμενο επικρίσεων στις ΗΠΑ, όπου όλο και περισσότερες καταδικαστικές της απόφασης του προέδρου φωνές ακούγονται στη Γερουσία.

Τέλος, η διεθνής κοινότητα επεμβαίνει στη Λιβύη, αλλά τι θα κάνει έναντι της καταστολής στην Υεμένη, που κρατά εδώ και εβδομάδες; Έναντι της καταστολής που άρχισε στη Συρία; Μήπως πρέπει να ξανασκεφθούμε αυτό το δικαίωμα ή το καθήκον της επέμβασης;

* Ποιος ο ρόλος σήμερα των φυλών της Λιβύης στην κρίση; Ο ρόλος τους στην εξέλιξη του ένοπλου αγώνα;

Η λιβυκή κοινωνία, που είναι οργανωμένη στη βάση του ρόλου και της εξουσίας των διαφόρων φυλών, είναι σήμερα διαιρεμένη σύμφωνα με γεωγραφικά κριτήρια και η ένταξη σε μια φυλή δεν είναι πλέον καθοριστικός παράγοντας ερμηνείας για την έξοδο από την κρίση. Έχουμε μια κατακερματισμένη χώρα και η δυτική επέμβαση μπορεί να καταφέρει να ενώσει ορισμένες έως τώρα διχασμένες φυλές στη βάση της ακεραιότητας της χώρας, της απόρριψης της ξένης επέμβασης και αυτού που πολλοί Άραβες θεωρούν εκστρατεία σταυροφόρων. Η κοινή γνώμη όλων των άλλων αραβικών χωρών, που ήθελαν την αποχώρηση του Καντάφι, είναι σήμερα πολύ απογοητευμένες από τον Ομπάμα, που ενέπλεξε τις ΗΠΑ σε μια τρίτη σύγκρουση με τις αραβικές χώρες.

Θέματα επικαιρότητας: Αραβικός Κόσμος

Κώστας Σπυρόπουλος

Πλατεία Ταχρίρ, 19 μήνες πριν

Κώστας Σπυρόπουλος, 2013-07-05

Πήρα μια ιδέα από τη μετά-Μουμπάρακ Αίγυπτο τον Δεκέμβρη...

Περισσότερα

Θα επέμβουν οι ΗΠΑ στη Συρία;

Φίλιππος Σαββίδης, 2013-05-04

Η αναγνώριση από τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι το καθεστώς...

Περισσότερα
Δημοσκόπηση της Κάπα  Research για το ΒΗΜΑ: ΔΗΜΑΡ 4,2%

Δημοσκόπηση της Κάπα Research για το ΒΗΜΑ: ΔΗΜΑΡ 4,2%

2011-10-30

Στην πιο πρόσφατη δημοσκόπηση της Κάπα Research για το Βήμα...

Περισσότερα

Εξαιρετικά αβέβαιη η μετά Καντάφι περίοδος

Αλέκος Κούτσης, 2011-10-23

Ομότιμος καθηγητής Μεσανατολικών Σπουδών στο Πάντειο και...

Περισσότερα
Νίκος Μπίστης

Υπέρ Καντάφι

Νίκος Μπίστης, 2011-10-23

Για την αρχή όταν ανέτρεψε τον βασιλιά Ιντρίς και προσπάθησε...

Περισσότερα

Η Λιβύη γυρίζει τη σελίδα του Καντάφι

Κάκη Μπαλλή, 2011-09-04

Ο Μουαμάρ Αλ Καντάφι θα συμπλήρωνε την περασμένη Πέμπτη...

Περισσότερα

Το Βερολίνο έχει χάσει κάθε επαφή με την πραγματικότητα

Γιόσκα Φίσερ, 2011-08-30

O Καντάφι απειλούσε με ματοκύλισμα τη Βεγγάζη και ο άμαχος...

Περισσότερα
Γεράσιμος Γεωργάτος

Το αργό τέλος του συριακού καθεστώτος

Γεράσιμος Γεωργάτος, 2011-08-23

Ενώ το δικτατορικό καθεστώς του συνταγματάρχη Καντάφι,...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Σόσιαλ μίντια και φενάκες εν αφθονία

Παντελής Μπουκάλας, 2024-02-20

Από τον πλατωνικό «Φαίδρο» διδαχτήκαμε να είμαστε επιφυλακτικοί...

Γιατί υποχώρησε το κράτος δικαίου στην Ελλάδα;

Παύλος Ελευθεριάδης, 2024-02-17

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Φεβρουαρίου...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Στροφή σε ένα νέο, υγιές παραγωγικό μοντέλο

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-02-15

Η κυβέρνηση της ΝΔ μετά τις εκλογές και το 41%, που το θεώρησε...

Δημοκρατική αφύπνιση

Λάμπρος Αθανάσιος Τσουκνίδας, 2024-02-11

Να που φτάσαμε να πρέπει να (ξανα)μάθουμε να κουβεντιάζουμε...

Γιώργος Σιακαντάρης

Μια συζήτηση: Αγαθούληδες ή πονηρούληδες;

Γιώργος Σιακαντάρης, 2024-02-11

Η προγραμματισμένη συζήτηση της Έφης Αχτσιόγλου, του Διονύση...

Εξωτερική πολιτική σε έναν απρόβλεπτο κόσμο

Λουκάς Τσούκαλης, 2024-02-10

Το παγκόσμιο οικοδόμημα στην εποχή της αμερικανικής παντοδυναμίας...

Ένας νέος αστερισμός;

Παύλος Τσίμας, 2024-02-10

Το βράδυ των εκλογών του 1981- αφηγείται ο Μίμης Ανδρουλάκης...

Πάνος Σκοτινιώτης

Ζητείται εναλλακτική

Πάνος Σκοτινιώτης, 2024-02-09

Σε λίγες ημέρες συμπληρώνονται 68 χρόνια από τις εκλογές...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

120 ημέρες πριν τις ευρωεκλογές

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-02-09

Όλες οι δημοσκοπήσεις στο τέλος Ιανουαρίου καταγράφουν...

Τα τουρνικέ στο μουσείο της Μεταπολίτευσης

Αλέξης Παπαχελάς, 2024-02-04

Πριν από αρκετό καιρό, στην προηγούμενη θητεία του, ο πρωθυπουργός...

Αλήθειες και μύθοι για το πακέτο Μπλίνκεν

Βασίλης Νέδος, 2024-02-04

Δεν έχουν ακόμη συμπληρωθεί παρά λίγες ημέρες από τη στιγμή...

Συνταγή της καταστροφής

Σταύρος Αραχωβίτης, 2024-02-04

Αυτές τις μέρες οι αγρότες βρίσκονται σε ένα πρωτόγνωρο...

×
×