ΣΥΡΙΖΑ, κυβέρνηση και πολιτική

Θεόδωρος Γεωργίου, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2015-04-01

georgioy

Στη δημόσια πολιτική σφαίρα η νοηματική απήχηση της πρότασης «πρώτη φορά Αριστερά» δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Αδιαμφισβήτητο γεγονός είναι και η αναφορά της, δηλαδή το πραγματικό συμβάν, ότι η Αριστερά σχημάτισε κυβέρνηση για πρώτη φορά ύστερα από εβδομήντα χρόνια. Με την παρέλευση δύο και πλέον μηνών παρέχεται σε κάθε πολίτη η δυνατότητα να αναλύσει την πολιτική κατάσταση με άξονα αυτή τη διαπίστωση.

Θα αναπτύξω από τη σκοπιά της πολιτικής φιλοσοφίας μερικές σκέψεις που αναφέρονται σε τρία σημεία: πρώτον, στον δομικό και πραγματολογικό μετασχηματισμό που υφίσταται ο ΣΥΡΙΖΑ ως αριστερό κόμμα που έχει σχηματίσει κυβέρνηση και ασκεί πολιτική εξουσία· δεύτερον, στο σύστημα διακυβέρνησης, το οποίο έχει υιοθετήσει ο ΣΥΡΙΖΑ ως κυβέρνηση· και τρίτον, στον τύπο πολιτικής εξουσίας μέσω του οποίου ο ΣΥΡΙΖΑ ως πολιτική δύναμη επιδιώκει να επιλύσει τα κοινωνικά προβλήματα.

Οσον αφορά το πρώτο σημείο: ο ριζοσπαστικός χαρακτήρας του ΣΥΡΙΖΑ ως αριστερής κομματικής συλλογικότητας επιβάλλει τον αναστοχασμό ως κριτήριο του ελέγχου των ιδεών και της πρακτικής εφαρμογής της ιδεολογίας του. Η αριστερή ιδεολογία ποτέ δεν μετατρέπεται σε «φυσική ιστορία», αλλά εντάσσεται ως δυναμική πρακτική στην εκάστοτε συγκυρία. Για την ελληνική πολιτική μορφή ζωής η ιστορική περίοδος της μεταπολίτευσης (1974-2010) σε επίπεδο πολιτικής συνείδησης λειτούργησε δημιουργικά για τη δημοκρατία και τον κοινοβουλευτισμό. Κατά συνέπεια ο ΣΥΡΙΖΑ αναλαμβάνει να σχηματίσει κυβέρνηση όχι μετά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου, αλλά μετά το τέλος της μεταπολίτευσης και επί πλέον στη βάση ενός εντελώς νέου πραγματολογικού παράγοντα, που είναι η πολιτική διαχείριση του δημόσιου χρέους.

Οι περαιτέρω σκέψεις οδηγούν στα εξής: αφενός ότι ο ριζοσπαστισμός του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να είναι μία μεταφυσική ιδέα, ούτε μία ιδεολογική φενάκη, αφετέρου μέσω του αναστοχασμού δεν μπορεί παρά να είναι επεξεργασία και εμπλουτισμός των πολιτικών κατακτήσεων της μεταπολίτευσης. Ας σημειωθεί ότι ένα δημιουργικό και παραγωγικό τμήμα της Αριστεράς (η ΔΗΜ.ΑΡ.) τέθηκε στο περιθώριο κατά τις πρόσφατες εκλογές, μολονότι η πολιτική συνεισφορά της στη διαμόρφωση του συνολικού πολιτικού κεφαλαίου της μεταπολίτευσης υπήρξε τεράστια και ανεξαργύρωτη.

Ομως ο ριζοσπαστισμός του ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι αριστερός ριζοσπαστισμός. Δεν έχει τα στοιχεία του αναστοχασμού και της συγκυριακής δημοκρατικής και διαφωτιστικής παρέμβασης. Ο ΣΥΡΙΖΑ, ως αριστερό κόμμα, σχηματίζει κυβέρνηση και στους ώμους του κουβαλάει τα βάρη της «πολιτικής θεολογίας». Αυτό το διαπιστώνουμε στο σύστημα διακυβέρνησης το οποίο υιοθέτησε. Διά γυμνού οφθαλμού όλοι βλέπουμε ότι στοιχειώδη ζητήματα, όπως π.χ. ο καταμερισμός εργασίας ανάμεσα στο πολιτικό έργο και την ιδιωτική εργασία (υπόθεση Κατρούγκαλου), γίνονται μείζονα ζητήματα πολιτικής δημοσιότητας σε μια πραγματικά φτωχή κοινωνία! Εδώ και δύο μήνες προσπαθούμε ως πολιτική κοινωνία να αποκτήσουμε επιτέλους πολιτική υπόσταση, να βρούμε χρήματα, να επιβιώσουμε σε στοιχειώδες επίπεδο, και οι πολίτες ως παθητικοί ακροατές, ως αναγνώστες και ως θεατές, ακούμε πρωτάκουστα πράγματα από έναν «υπουργό» ο οποίος ούτε το κακέκτυπο του «σοφιστή» δεν μπορεί να είναι!

Με άλλα λόγια, το σύστημα διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ ως αριστερού κόμματος το οποίο σχημάτισε κυβέρνηση έχει τις ρίζες του στον πραγματολογικό μετασχηματισμό του ως κομματικής συλλογικότητας. Για να θυμηθούμε τον Γάλλο φιλόσοφο Gilles Deleuze: η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ είναι το «ρίζωμα» του κόμματος ΣΥΡΙΖΑ. Ο κυβερνητικός ΣΥΡΙΖΑ εκδηλώνει την αμηχανία του σε όλα τα επίπεδα του συστήματος διακυβέρνησης. Ενώ η ιστορική και η κοινωνική συγκυρία για την ελληνική πολιτική μορφή ζωής είναι σ’ αυτή τη φάση της ευρωπαϊκής ιστορίας μοναδική, ο μεταφυσικός ριζοσπαστισμός του ΣΥΡΙΖΑ και οι κυβερνητικές αγκυλώσεις του δεν του επιτρέπουν να παίξει τον πρωτοποριακό και πρωταγωνιστικό ρόλο που η ελληνική πραγματικότητα του έχει αναθέσει.

Η μεγάλη αυτή αντίφαση καθίσταται σαφής, εάν εξετάσουμε έστω σε γενικές γραμμές τον τύπο πολιτικής εξουσίας μέσω του οποίου επιδιώκει ο ΣΥΡΙΖΑ την επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων. Εννοείται πως δεν γίνεται καμία σύγκριση με την προηγούμενη τεχνοκρατική κυβέρνηση των Σαμαρά – Βενιζέλου, η οποία μέσω μιας φιλανθρωπικής λογικής εγκατέστησε δίκτυο διανομής του δημοσιονομικού πλεονάσματος. Αλλά όπως φαίνεται, και ο ΣΥΡΙΖΑ ως φιλάνθρωπο κοινοτικό ταμείο συμπεριφέρεται. Η νομοθετική πρακτική της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δεν έχει καμία σχέση με τις ιδέες του πολιτικού διαφωτισμού. Οι πολίτες περιμένουμε να δούμε πώς θα διατεθούν τα ευρωπαϊκά κονδύλια για την «ανθρωπιστική κρίση».

Δύο ακόμη παρατηρήσεις σχετικά με τον τύπο άσκησης της πολιτικής εξουσίας: ο ΣΥΡΙΖΑ αποφάσισε την επομένη των εκλογών να συμπράξει σε επίπεδο κυβέρνησης με το κόμμα των Ανεξάρτητων Ελλήνων (ΑΝ.ΕΛΛ.), χωρίς να εξαντλήσει τον χρόνο των κοινοβουλευτικών διαβουλεύσεων. Ο συνάδελφος Γιώργος Μαργαρίτης γράφει («Εφ.Συν.» Δευτέρα 23 Μαρτίου 2015) «ο γάμος ήταν εξαιρετικά γρήγορος, γεγονός που αφήνει υποψίες ότι το αίσθημα υπέβοσκε από καιρό». Τελικά, η κυβερνητική συνεργασία των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. δεν είναι τυπική συνδιοίκηση, αλλά οργανική συμπληρωματική σχέση, πράγμα που σημαίνει πολλά για τη λειτουργία της ελληνικής πολιτικής μορφής ζωής. Και εννοείται ότι θα ακολουθήσουν περισσότερα.

Θέματα επικαιρότητας: Νέα κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ

Νίκος Μπίστης

Υπάρχουν δύο γραμμές στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ;

Νίκος Μπίστης, 2018-03-26

Έρχεται ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης...

Περισσότερα
Νίκος Τσούκαλης

Ακυρώθηκε ο σχεδιασμός για δομικές αλλαγές

Νίκος Τσούκαλης, 2018-03-02

Ο ανασχηματισμός φέρει την σφραγίδα του απρόοπτου και του...

Περισσότερα
Γιάννης Παπαθεοδώρου

Κυνηγοί κεφαλών

Γιάννης Παπαθεοδώρου, 2018-02-26

«Εμείς είμαστε από άλλο υλικό, δεν τρομάζουμε», είπε ο πρωθυπουργός...

Περισσότερα
Δημήτρης Χατζησωκράτης

Στόχος της κυβέρνησης είναι η δημιουργία σκιών για τους πολιτικούς αντιπάλους

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2018-02-18

Ο στόχος της κυβέρνησης είναι έκδηλος: η δημιουργία σκιών,...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Καθυστερήσεις και άγνοια κινδύνου

Κώστας Καλλίτσης, 2018-02-17

Οι αυταπάτες είναι κακός σύμβουλος. Και η κυβέρνηση φέρεται...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Κυβέρνηση με διχασμένη προσωπικότητα

Κώστας Καλλίτσης, 2017-10-01

Ο πρωθυπουργός επισκέπτεται κέντρα τεχνολογίας, επαινεί...

Περισσότερα
Γιάννης Βούλγαρης

Άλλαξαν όλα σε λίγες μέρες

Γιάννης Βούλγαρης, 2017-05-27

Μέσα σε μια εβδομάδα η ελληνική πολιτική κατάσταση άλλαξε...

Περισσότερα

Την πάτησε...

Νίκος Φιλιππίδης, 2017-05-24

«Μας κοροϊδέψατε. Μας βάλατε να ψηφίσουμε μέτρα και τώρα...

Περισσότερα

Άρθρα

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Βασίλης Τραϊφόρος

Δημοκρατία και επιστήμη

Βασίλης Τραϊφόρος, 2024-05-13

--Ο άνθρωπος στην ιστορική του διαδρομή ,περνώντας από πολλά...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Ψέματα στον ανεμιστήρα: πώς η μείωση των ΑΞΕ κατά -36% έγινε «έκρηξη επενδύσεων» +62%

Νίκος Ράπτης, 2024-05-09

Εκατοντάδες ΜΜΕ αναμάσησαν πρόσφατα το κυβερνητικό non paper...

Κώστας Καλλίτσης

Η καλή ακρίβεια

Κώστας Καλλίτσης, 2024-04-28

Ένας βασικός παράγοντας που υποδαυλίζει τον πληθωρισμό...

×
×