Τα μαθηματικά του εκλογικού νόμου
Απόστολος Μαγγηριάδης, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2016-07-02
Οταν ο Πρόεδρος της Βουλής ρωτήθηκε σε τηλεοπτική του εμφάνιση στον Σκάι για την προοπτική υπερψήφισης της κυβερνητικής πρότασης για την απλή αναλογική από τους βουλευτές της Χρυσής Αυγής, η απάντηση που έδωσε ήταν: «Στη Βουλή δεν υπάρχουν ευπρόσδεκτες και μη ευπρόσδεκτες ψήφοι». Αμέσως μετά, έσπευσε να διευκρινίσει ότι η άποψη αυτή δεν αποτελεί πολιτική πρόσκληση προς τη Χρυσή Αυγή και πρόσθεσε ότι ο εκλογικός νόμος είναι ένα κορυφαίο ζήτημα, για το οποίο κάθε κόμμα οφείλει να τοποθετηθεί.
Η ηγεσία της Χρυσής Αυγής δεν έχει ακόμη ανοίξει τα χαρτιά της για το εάν τελικά οι 18 βουλευτές του κόμματος θα ψηφίσουν την απλή αναλογική. Η ψήφος τους, όμως, μπορεί να διαμορφώσει το πολιτικό αποτέλεσμα. Εάν υποθέσουμε ότι οι βουλευτές της ψηφίζουν θετικά και συναθροίσουμε τις ψήφους των κυβερνητικών βουλευτών (153) και της Ενωσης Κεντρώων (9), προκύπτει ένα άθροισμα 180. Υπολείπονται δηλαδή 20 για να υπερψηφιστεί ο νόμος με την πλειοψηφία των δύο τρίτων και να έχει άμεση ισχύ από τις επόμενες εκλογές. Με δεδομένη την άρνηση της Νέας Δημοκρατίας (που έχει 75 βουλευτές) και την αρνητική τοποθέτηση από Το Ποτάμι (που διαθέτει 10 βουλευτές, διαφωνεί με την κατάργηση του μπόνους και ζητά εκλογίκευσή του), οι πιθανές δεξαμενές για την υπερψήφιση του νόμου είναι η Δημοκρατική Συμπαράταξη (16), το ΚΚΕ (15) και οι 4 ανεξάρτητοι βουλευτές.
To KKE έχει δηλώσει ότι θα καταψηφίσει επί της αρχής, αφού δεν συμφωνεί με το πλαφόν του 3% για την είσοδο στη Βουλή. Στελέχη του διευκρινίζουν ότι θα υπερψήφιζαν τη διάταξη που καταργεί το μπόνους των 50 εδρών, αυτό όμως δεν φαίνεται να αλλοιώνει το τελικό αποτέλεσμα, αφού βάσει της επικρατούσας ερμηνείας, για να ισχύσει ο νέος εκλογικός νόμος από τις επόμενες εκλογές, πρέπει να ψηφιστεί ρητή, σχετική διάταξη από τα δύο τρίτα των βουλευτών. Με το ΚΚΕ εκτός εξίσωσης, για να προκύψουν οι 200 στην παρούσα υπόθεση εργασίας, χρειάζονται οι 16 της Δημοκρατικής Συμπαράταξης συν τους 4 ανεξάρτητους. Μοιραία, ο κλήρος πέφτει στο ΠΑΣΟΚ.
Εκεί, πέρυσι το καλοκαίρι, υπερθεμάτιζαν στην υιοθέτηση της απλής αναλογικής. Είχαν κατεβάσει και σχετική πρόταση νόμου. Ολα αυτά όμως σε ένα τελείως διαφορετικό πολιτικό περιβάλλον, με την περήφανη διαπραγμάτευση στα φόρτε και τη χώρα να φλερτάρει με το Grexit. Τώρα, κορυφαία του στελέχη, όπως ο Βαγγέλης Βενιζέλος, τοποθετούνται αρνητικά. Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ομολογούν σε ιδιωτικές τους συζητήσεις ότι η διαφωνία δεν αφορά τόσο την ουσία της απλής αναλογικής όσο τη σύμπλευση με το σύστημα Τσίπρα, με το οποίο αυτομάτως θα ταυτιζόταν το ΠΑΣΟΚ. Επειτα, όλοι κατανοούν ότι η απλή αναλογική δίνει μερικές παραπάνω έδρες στα μικρά κόμματα, ισχυροποιεί όμως υπερβολικά τη στρατηγική θέση και διαπραγματευτική ισχύ του δεύτερου κόμματος. Εν τέλει, η αλλαγή του εκλογικού νόμου μοιάζει με πρόβα διαιρετικής τομής στο πολιτικό σύστημα. Δηλαδή, ποιος πάει με ποιον την επόμενη μέρα. Υπό αυτή την έννοια, κάποιοι μοιάζει να θέλουν να τα ξανασκεφτούν από την αρχή.
Η ηγεσία της Χρυσής Αυγής δεν έχει ακόμη ανοίξει τα χαρτιά της για το εάν τελικά οι 18 βουλευτές του κόμματος θα ψηφίσουν την απλή αναλογική. Η ψήφος τους, όμως, μπορεί να διαμορφώσει το πολιτικό αποτέλεσμα. Εάν υποθέσουμε ότι οι βουλευτές της ψηφίζουν θετικά και συναθροίσουμε τις ψήφους των κυβερνητικών βουλευτών (153) και της Ενωσης Κεντρώων (9), προκύπτει ένα άθροισμα 180. Υπολείπονται δηλαδή 20 για να υπερψηφιστεί ο νόμος με την πλειοψηφία των δύο τρίτων και να έχει άμεση ισχύ από τις επόμενες εκλογές. Με δεδομένη την άρνηση της Νέας Δημοκρατίας (που έχει 75 βουλευτές) και την αρνητική τοποθέτηση από Το Ποτάμι (που διαθέτει 10 βουλευτές, διαφωνεί με την κατάργηση του μπόνους και ζητά εκλογίκευσή του), οι πιθανές δεξαμενές για την υπερψήφιση του νόμου είναι η Δημοκρατική Συμπαράταξη (16), το ΚΚΕ (15) και οι 4 ανεξάρτητοι βουλευτές.
To KKE έχει δηλώσει ότι θα καταψηφίσει επί της αρχής, αφού δεν συμφωνεί με το πλαφόν του 3% για την είσοδο στη Βουλή. Στελέχη του διευκρινίζουν ότι θα υπερψήφιζαν τη διάταξη που καταργεί το μπόνους των 50 εδρών, αυτό όμως δεν φαίνεται να αλλοιώνει το τελικό αποτέλεσμα, αφού βάσει της επικρατούσας ερμηνείας, για να ισχύσει ο νέος εκλογικός νόμος από τις επόμενες εκλογές, πρέπει να ψηφιστεί ρητή, σχετική διάταξη από τα δύο τρίτα των βουλευτών. Με το ΚΚΕ εκτός εξίσωσης, για να προκύψουν οι 200 στην παρούσα υπόθεση εργασίας, χρειάζονται οι 16 της Δημοκρατικής Συμπαράταξης συν τους 4 ανεξάρτητους. Μοιραία, ο κλήρος πέφτει στο ΠΑΣΟΚ.
Εκεί, πέρυσι το καλοκαίρι, υπερθεμάτιζαν στην υιοθέτηση της απλής αναλογικής. Είχαν κατεβάσει και σχετική πρόταση νόμου. Ολα αυτά όμως σε ένα τελείως διαφορετικό πολιτικό περιβάλλον, με την περήφανη διαπραγμάτευση στα φόρτε και τη χώρα να φλερτάρει με το Grexit. Τώρα, κορυφαία του στελέχη, όπως ο Βαγγέλης Βενιζέλος, τοποθετούνται αρνητικά. Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ομολογούν σε ιδιωτικές τους συζητήσεις ότι η διαφωνία δεν αφορά τόσο την ουσία της απλής αναλογικής όσο τη σύμπλευση με το σύστημα Τσίπρα, με το οποίο αυτομάτως θα ταυτιζόταν το ΠΑΣΟΚ. Επειτα, όλοι κατανοούν ότι η απλή αναλογική δίνει μερικές παραπάνω έδρες στα μικρά κόμματα, ισχυροποιεί όμως υπερβολικά τη στρατηγική θέση και διαπραγματευτική ισχύ του δεύτερου κόμματος. Εν τέλει, η αλλαγή του εκλογικού νόμου μοιάζει με πρόβα διαιρετικής τομής στο πολιτικό σύστημα. Δηλαδή, ποιος πάει με ποιον την επόμενη μέρα. Υπό αυτή την έννοια, κάποιοι μοιάζει να θέλουν να τα ξανασκεφτούν από την αρχή.
