Σε εξαιρετικά κρίσιμο σταυροδρόμι εισήλθε μετά την 7η Mαρτίου και τις βουλευτικές εκλογές η ελληνική Aριστερά στο σύνολό της. Oι ηγεσίες των κομμάτων που αποτελούν εκφραστές της σήμερα, έχουν ήδη διαδηλώσει την πρόθεσή τους να αναλάβουν πρωτοβουλίες ανασύνταξης του χώρου. Kαι τώρα είναι η μεγάλη ώρα των αποφάσεων…
Από τότε που εμφανίστηκαν οι εκλογές στον ορίζοντα, το είχα πάρει απόφαση ότι, όποια και αν ήταν η έκβαση, θα έβρισκα λόγους και να χαρώ και να λυπηθώ. Ή, για να θυμηθούμε το γνωστό σχήμα, το νερό θα έφτανε μέχρι τη μέση του μισοάδειου ή μισογεμάτου ποτηριού. Και τώρα, τις πρωινές ώρες της Δευτέρας, με τη νίκη της Νέας Δημοκρατίας οριστική και την ήττα του ΠΑΣΟΚ χειρότερη από την αναμενόμενη, δεν βλέπω γιατί να αλλάξω γνώμη.
Ο Δημήτρης Χατζησωκράτης, συντονιστής της Ανανεωτικής Συσπείρωσης του ΣΥΝ, μιλώντας στην «Πρώτη Γραμμή» της ΝΕΤ και αποτιμώντας, κατ’ αρχήν, τα αποτελέσματα των εκλογών, μεταξύ άλλων τόνισε τα εξής:
«Χαιρετίζουμε τους πολίτες που με ηρωισμό και αυταπάρνηση στήριξαν για μια ακόμη φορά το ψηφοδέλτιο του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ και για μια ακόμη φορά έζησαν την αγωνία της εισόδου στη Βουλή...»
Η πολιτική δεν είναι το κουστούμι μου. Αλλά θέλω να μοιραστώ μαζί σας δυο-τρεις σκέψεις. Η απουσία ακόμη και μιας μόνης λέξεις λέει πολλά. Εδώ και δέκα χρόνια από την κεντρική πολιτική σκηνή του τόπου αποσύρθηκε η λέξη εντιμότητα. Και φεύγοντας πήρε μαζί τις λέξεις ταπεινότητα, εκτίμηση, ανιδιοτέλεια, αλληλεγγύη.
Πραγματοποιήθηκε το Σάββατο(28/02/2004) η ανοιχτή προεκλογική συγκέντρωση των υποψηφίων βουλευτών του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς Μιχάλη Παπαγιαννάκη (Β΄ Αθήνας) και Δημήτρη Χατζησωκράτη (Α΄ Αθήνας) στο θέατρο ΑΚΑΔΗΜΟΣ
Η συγκέντρωση ξεκίνησε με σύντομους χαιρετισμούς των υποψηφίων βουλευτών του Συνασπισμού της Ριζοσπαστικής Αριστεράς Δ.Καλλιπολίτη (Α΄ Αθήνας), Γ.Βλαντή (Β΄ Αθήνας) και Τ.Δαρσινού (Β΄ Αθήνας).
Το τελευταίο διάστημα από ορισμένους φίλους και συντρόφους διατυπώθηκε η άποψη ότι η Ανανεωτική Αριστερά πρέπει να συμμετάσχει στη διαμόρφωση της δημοκρατικής παράταξης που εξήγγειλε ο Γ. Παπανδρέου.
Η άποψη αυτή δεν έχει καμία σχέση με την πρόταση για την ισότιμη συνεργασία των δυνάμεων της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς μέσα από προγραμματικό διάλογο.
Παντού στην Ευρώπη το κύριο πρόβλημα της μεταρρυθμιστικής Αριστεράς είναι η αναζήτηση και η επεξεργασία μιας νέας στρατηγικής, ενός νέου «συμβιβασμού με τον καπιταλισμό», επειδή ο παλαιός σοσιαλδημοκρατικός συμβιβασμός δεν μπορεί σήμερα να επαναπροταθεί.
Αν στις θεματολογίες του ντιμπέιτ υπήρχε και εκείνη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αν εγώ ήμουν ένας από εκείνους που υπέβαλαν ερωτήσεις στους πολιτικούς αρχηγούς, θα ρωτούσα μεταξύ άλλων τα εξής:
Παρακολούθησα, για ευνόητους λόγους, με μεγάλη προσοχή την συνέντευξη (13/02/04) του προέδρου του ΠΑΣΟΚ κ.ου Γ. Παπανδρέου στον κ.ον Χατζηνικολάου. Χρησιμοποιώ τον όρο πρόεδρος αντί αρχηγού γιατί μου φαίνεται πιο προσήκων στην λεγόμενη «συμμετοχική δημοκρατία», που στην ιστορική παράδοση του ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να καταντήσει «ξόβεργα για πουλιά».
«Κατανοώ τον κόσμο σημαίνει για μένα είμαι αντάξιος του κόσμου. Το ουσιώδες είναι η σκληρότητα της ζωής, όχι η έννοια της ζωής όπως τη διδάσκει η ιδεαλιστική φιλοσοφία της στρουθοκαμήλου». Ο. Σπένγκλερ
Η επιλογή του χρόνου, ελάχιστες μέρες πριν από τις εκλογές, αλλά και η μορφή του άλματος ορισμένων επιλέκτων πολιτικών και διανοητών από τη δεξιά και την αριστερά προς τα κόμματα εξουσίας, στέρησε τη δυνατότητα να στοχαστεί η κοινή γνώμη σ’ αυτό που αποκαλείται κατάργηση των διαχωριστικών γραμμών μεταξύ δεξιάς και αριστεράς.
Η ιστορία βρίθει παραδειγμάτων απόστασης -έως και τραγικής- της θεωρίας από την πράξη. Οι τελευταίες ενέργειες του Γ. Παπανδρέου μπορεί να αναδιατάσσουν το πολιτικό σκηνικό αλλά φαίνεται να υπακούουν σ’ αυτόν τον κανόνα και, μάλιστα, στα ακρότατα όριά του.
Μαρία, Δεν ξέρω αν στον ορυμαγδό των πολιτικών εξελίξεων θυμάσαι –ότι όταν αποφάσισες να παραιτηθείς από βουλευτής και να παραιτηθείς από τον Συνασπισμό– πως σε υπερασπίστηκα με γράμμα μου στην «Αυγή». Δεν συμφώνησα με την απόφασή σου, αλλά διαφώνησα με την διαδικασία και τη συμπεριφορά της ηγεσίας του Συνασπισμού. Θυμάμαι καλά ότι η δήλωση της αποχώρησής σου συνοδευόταν με τη ρητή διαβεβαίωσή σου ότι δεν θα είσαι υποψήφια στις εκλογές του 2004 με οποιοδήποτε άλλο κόμμα και διευκρίνισες και το ΠΑΣΟΚ. Τις διάβασα λοιπόν και σε πίστεψα. Αφελής; Έστω, αφελής.
Τάσος Παππάς, Η Εφημερίδα των Συντακτών, 2026-08-06
Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη; Το μεταναστευτικό, λένε με μια φωνή βροντώδη συντηρητικά και ακροδεξιά κόμματα. Απειλούμαστε, υποστηρίζουν, από τις ορδές των «βαρβάρων» που έχουν άλλη θρησκεία, διαφορετική κουλτούρα και αρνούνται να ενσωματωθούν.
Ως πολιτικό πρόβλημα της χώρας συχνά νοούνται τα υπαρξιακά προβλήματα των κομμάτων και των ηγεσιών τους. Το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα είναι άλλο: Είναι ένα σύστημα που γίνεται όλο και λιγότερο συμπεριληπτικό, που όχι μόνο στερεί σε αυξανόμενο αριθμό νοικοκυριών δικαιώματα όπως η δωρεάν καλή παιδεία, καλή φροντίδα υγείας, αξιοπρεπής στέγαση και ικανοποιητική ασφάλεια για τη ζωή και την περιουσία τους, αλλά…
Η Ισπανία προσφέρει ένα επιτυχές παράδειγμα φιλελεύθερης κεντροαριστερής διακυβέρνησης, το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάχωμα στην άνοδο της άκρας δεξιάς.
Η Ισπανία διανύει μια περίοδο εντυπωσιακών επιδόσεων που την αναδεικνύουν σε μία από τις πιο επιτυχημένες οικονομίες της Ευρώπης. Η ανάπτυξη προβλέπεται να φθάσει 2,6% φέτος, σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ενώ οι προοπτικές παραμένουν ευνοϊκές και για τα επόμενα χρόνια.
Αλίμονο. Αν δεν παινέψεις το σπίτι σου, θα πέσει να σε πλακώσει, και θα υποστείς ξαφνικά τα βάσανα που προκάλεσαν στους Πετραλωνιώτες ανέμελοι εργολάβοι και τεχνικοί και στους Κυψελιώτες ο μετροπόντικας. Κατά το συνήθειο που σφραγίζει τη λήξη των μεγάλων διεθνών διοργανώσεων (κάθε Ολυμπιάδα ανακηρύσσεται «η καλύτερη όλων των εποχών», το ίδιο και κάθε Μουντιάλ), ο Φίφαρχος Τζιάνι Ινφαντίνο διαβεβαίωσε τον πλανητάρχη Ντόναλντ Τραμπ, «σε ιδιωτική εκδήλωση», όπως γράφτηκε, ότι το μόλις λήξαν Παγκόσμιο Κύπελλο «ξεπέρασε όλες τις προσδοκίες από κάθε άποψη».
Τον Νοέμβριο του 1999, το Palazzo Vecchio της Φλωρεντίας είχε φιλοξενήσει μια ασυνήθιστη συνάντηση, αναγεννησιακών φιλοδοξιών. Γύρω από τον Αμερικανό πρόεδρο Κλίντον είχαν συγκεντρωθεί οι ηγέτες πέντε ακόμη μεγάλων χωρών- ο Τόνι Μπλερ της Βρετανίας, ο Ιταλός Ντ’ Αλέμα, ο Γάλλος Ζοσπέν, ο Γερμανός Σρέντερ και ο Καρντόζο της Βραζιλίας. Εκπροσωπούσαν όλοι το ίδιο πολιτικό-ιδεολογικό ρεύμα. Μια φιλελεύθερη εκδοχή σοσιαλδημοκρατίας, που θριάμβευε εκλογικά εκείνη την εποχή και κυβερνούσε τις 13 από τις 15 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (περιλαμβανομένης της Ελλάδας).
Οι πιστοί της Στρογγυλής Θεάς είναι το ίδιο φανατικοί με τους πιστούς της Κυβέλης και της Ισιδας, δύο θεοτήτων που πριν περάσουν στη δικαιοδοσία της μυθολογίας, πρόλαβαν να γράψουν αιώνες πραγματικής ιστορίας, και στην Ελλάδα. Τμήμα αυτής της ιστορίας είναι η λέξης «φανατικός», που προέκυψε σαν χαρακτηρισμός των ιερέων της Ανατολίτισσας Κυβέλης και της Αιγύπτιας Ισιδας, οι οποίοι κυριεύονταν από ιερή μανία κατά την ενάσκηση των καθηκόντων τους. «Fanum» είναι λατινιστί το ιερό, ο ναός, και «fanaticus», ο θεόληπτος.
Η σκηνοθεσία ήταν, από κάθε άποψη, εντυπωσιακή. Ξεκίνησε με μια μεγάλη αστυνομική επιχείρηση, με απαγόρευση διαδηλώσεων και πάνω από 200 προληπτικές συλλήψεις – ανάμεσά τους δύο δημοσιογράφων κι ενός stand up κωμικού.
Συνεχίστηκε με παρελάσεις, άλογα, Γενίτσαρους και Σελτζούκους σ’ ένα ολόχρυσο περιβάλλον, που έκλεψε την καρδιά του Τραμπ κι έγινε το ντεκόρ για έναν ποταμό επαίνων και ύμνων του αμερικανού προέδρου προς τον οικοδεσπότη του.
Εάν οι ΗΠΑ μπορούσαν, θα είχαν ανατρέψει το ισλαμικό καθεστώς στην Τεχεράνη και θα είχαν ενισχύσει τους αποσχιστικούς μειονοτικούς εθνικισμούς ως πολιορκητικό κριό κατά της κεντρικής κυβέρνησης.
Τα παιχνίδια για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ είναι παιχνίδια με τη φωτιά, καθώς η Τεχεράνη πιστεύει ότι εδώ και έναν χρόνο έχει στείλει σαφές μήνυμα προς την Ουάσινγκτον για την ανθεκτικότητά της σε έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς, ο οποίος ανά πάσα στιγμή θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια παγκόσμια ενεργειακή και οικονομική κρίση.
Υπάρχουν πολιτικές που πετυχαίνουν και πολιτικές που αποτυγχάνουν. Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, στις ώριμες δημοκρατίες, προηγείται πάντα κάτι εξίσου σημαντικό: ο απολογισμός. Η αξιολόγηση των επιλογών, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν τι λειτούργησε, τι όχι και γιατί.
Στην Ελλάδα, τα τελευταία έξι χρόνια φαίνεται να επικράτησε μια διαφορετική αντίληψη. Δεν είναι ότι δεν πάρθηκαν μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Το αντίθετο. Πάρθηκαν τόσο πολλά, ώστε δύσκολα θυμάται κανείς τη σειρά τους. Επιδοτήσεις ηλεκτρικού ρεύματος το 2021. Fuel Pass, Power Pass και «Καλάθι του Νοικοκυριού» το 2022.
Καθώς οι ΗΠΑ αποσύρονται από την Ευρώπη υπό τη δεύτερη κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, όχι μόνο μειώνουν τη στρατιωτική τους παρουσία και αμφισβητούν τις εγγυήσεις ασφαλείας τους, αλλά και αποποιούνται την de facto (αλλά ποτέ επίσημα δηλωμένη) ηγεσία τους στη γεωπολιτική Δύση. Αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ εγκαταλείπουν έναν πολιτικό ηγετικό ρόλο που ασκούσαν στη Δυτική Ευρώπη από το 1945 και στην Ευρώπη συνολικά από το 1990. Το προφανές επακόλουθο είναι ότι η Ευρώπη θα μείνει μόνη της και θα πρέπει να λύσει τα γεωπολιτικά προβλήματα και προκλήσεις μόνη της.
Έχει ξεφύγει εντελώς η κατάσταση. Ο «χουλιγκανισμός» ο οποίος χαρακτήριζε πράξεις βίας που διαπράττονταν από οπαδούς ομάδων με αφορμή αγώνες έχει μετεξελιχθεί σε κάτι αποτρόπαιο: αποκομμένος από τον αθλητισμό, με προκάλυμμα τους παραδοσιακούς συνδέσμους οργανωμένων φιλάθλων, έχει αποκτήσει την ιεραρχία και λειτουργία εγκληματικής οργάνωσης. Κοινώς, μαφίας.
Πάντα τέτοιες μέρες οι πανεπιστημιακοί παθαίναμε κρίση ταυτότητας. Είχαμε διδάξει όλο το εξάμηνο ψυχή τε και σώματι κι όταν έφτανε η ώρα των εξετάσεων και της διόρθωσης των γραπτών αναρωτιόμασταν τι νόημα έχει το επάγγελμά μας. Διορθώναμε με τις ώρες σκυμμένοι πάνω απ’ τα γραπτά και βλέπαμε πόσο περιορισμένη ήταν η ανταπόκριση σε όσα είχαμε προσπαθήσει να μεταδώσουμε. Κυκλοφορούσαν και μερικά ανέκδοτα: ό,τι και να ’χει γράψει, αν βάλει τον Χίτλερ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και όχι στον Α΄, πρέπει να περάσει – χρειαζόμαστε ένα 50% επιτυχίας, τουλάχιστον…
