Ο ελέφαντας

Ένας τρόπος να προσεγγίσουμε το απογοητευτικό αποτέλεσμα αυτής της συνόδου είναι το μαύρο χιούμορ, στο οποίο άλλωστε ανέκαθεν διέπρεπε η Γλασκώβη. Οταν λέμε ότι υπάρχει ένας ελέφαντας στο δωμάτιο, αναφερόμαστε σε ένα πρόβλημα ή μια δύσκολη κατάσταση για την οποία οι άνθρωποι δεν θέλουν να μιλήσουν. Ε, τα πράγματα στην COP26 ήταν ακόμη πιο δύσκολα, γιατί ο ελέφαντας ΔΕΝ ήταν στο δωμάτιο: ο πρόεδρος της Κίνας δεν έκανε τον κόπο να ταξιδέψει στη Σκωτία.

Την επισήμανση αυτή την κάνει ένας ιστορικός που είναι γεννημένος στη Γλασκώβη, ο Νιλ Φέργκιουσον. Ο Ψυχρός Πόλεμος Βʼ έχει ξεκινήσει εδώ και χρόνια, λέει σε μια συνέντευξή του στη Repubblica. Οι δύο αντίπαλοι είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα. Οι τομείς στους οποίους συγκρούονταν μέχρι τώρα ήταν το εμπόριο, η τεχνολογία, η γεωπολιτική, η δημοκρατία, οι Ουιγούροι, το Χονγκ Κονγκ και η Ταϊβάν. Τώρα προστίθεται και το κλίμα. Η χώρα που ευθύνεται για τα 2/3 της αύξησης των εκπομπών CO2 τα τελευταία είκοσι χρόνια και για το 93% της κατανάλωσης άνθρακα, δηλαδή η Κίνα, χρησιμοποίησε την Ινδία για να αλλάξει την τελευταία στιγμή το ανακοινωθέν της συνόδου και να αποκτήσει το δικαίωμα να παράγει όσο άνθρακα θέλει.

Πόσο θα κρατήσει αυτός ο δεύτερος Ψυχρός Πόλεμος; «Ο πρώτος κράτησε σαράντα χρόνια, γιʼ αυτόν κανείς δεν ξέρει». Ποιος θα κερδίσει; «Ισως όχι οι Αμερικανοί, είναι πιο διχασμένοι απʼ ό,τι στο παρελθόν και η κινεζική οικονομία είναι μεγαλύτερη». Μπορεί ο Ψυχρός Πόλεμος να μετατραπεί σε Θερμό; «Διόλου απίθανο, ΗΠΑ και Κίνα υποτιμούν την άμεση δυνατότητα αντίδρασης της άλλης πλευράς. Ισως να ξεσπάσει ένας πόλεμος για την Ταϊβάν σε τρία χρόνια και να τον χάσουν κι αυτόν οι Αμερικανοί. Μπορεί να είναι ένα ριμέικ της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία: δεν υπήρξε αρκετός χρόνος για αντίδραση». Θα επωφεληθεί και η Μόσχα από αυτή τη σύγκρουση; «Ασφαλώς. Η Ευρώπη είναι πολύ πίσω τεχνολογικά, πολύ ευάλωτη απέναντι στις μεταναστεύσεις που θα προκαλέσει η κλιματική αλλαγή και όλο και πιο εξαρτημένη από τον Πούτιν».

Με άλλα λόγια, θα περάσουμε ωραία τα επόμενα χρόνια. Ο,τι πιο αυταρχικό κυκλοφορεί, θα ανεβαίνει. Η Κίνα θα παίζει με την Ταϊβάν και με την τεχνολογία για να αποσταθεροποιεί την Αμερική, η Ρωσία θα παίζει με την Ουκρανία, τη Λευκορωσία και τα Βαλκάνια για να αποσταθεροποιεί την Ευρώπη κι οι δυο μαζί θα παίζουν με το κλίμα για να αποσταθεροποιούν τον πλανήτη. Περισσότερο από όλους, όμως, φταίει φυσικά εκείνο το εκνευριστικό κορίτσι που, αντί να συνεχίσει τον αγώνα του από το Πεκίνο, και τελικά από τα κινεζικά γκούλαγκ, ταράζει τη γαλήνη μας με αυτό το αυθάδικο και μονότονο «Μπλα, μπλα, μπλα»…

Ρε, μήπως τελικά ο ελέφαντας ΗΤΑΝ στο δωμάτιο και τον έλεγαν Γκρέτα;