Αν πάρουμε στα σοβαρά όσα ακούγονται, θα καταλήξουμε ότι όλοι (ΔΝΤ, ΕΚΤ, Ε.Ε., ελληνική κυβέρνηση...) διακαώς επιθυμούν να κλείσει η αξιολόγηση και επακριβώς να εφαρμοστεί η συμφωνία που υπέγραψε η Ελλάδα με τους (μοναδικούς σε όλο τον κόσμο…) δανειστές της. Νομίζω ότι, στην πραγματικότητα, όλοι δοκιμάζουν να κρυφτούν πίσω από το δάχτυλό τους.
Οι δανειστές δεν έχουν συμφωνήσει για το χρέος, άνευ αυτού δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία για τα πρωτογενή πλεονάσματα, άρα δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία ούτε για το πώς θα κλείσει η αξιολόγηση.
Το ΔΝΤ κρύβεται πίσω από την Ευρώπη – βέβαιο ότι τα χρέη προς αυτό θα πληρωθούν μέχρι κεραίας, με σύνεση ζητεί να κουρευτεί το χρέος προς όλους τους άλλους.

Η χώρα βρίσκεται ενώπιον ενός ακόμα χρηματοδοτικού κενού που σε περίπτωση μη έγκαιρης ολοκλήρωσης της αξιολόγησης δεν θα καταστεί δυνατή η αποπληρωμή των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας τον Ιούλιο. Ακόμα και εάν υπερβούμε το χρονικό ορόσημο λόγω της θετικής αξιολόγησης, η επερχόμενη θα κριθεί επί της οικειοποίησης των μεταρρυθμίσεων, της εφαρμογής των συμφωνηθέντων αλλά και τις επιδόσεις επί αυτών στο ασφαλιστικό, το φορολογικό κλπ. γεγονός που θα μας φέρει ξανά ενώπιον ενός νέου δημοσιονομικού κενού που θα μας ταλανίσει για το 2017.

O Κ. Σημίτης στο αυτοβιογραφικό κα ιδιαίτερα ενδιαφέρον από κάθε άποψη βιβλίο του «Δρόμοι Ζώής» αναφερόμενος στον προυπολογισμό του 1991 και ιδιαίτερα στις δαπάνες του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας γράφει « οι δαπάνες του Υπουργείου ήταν σε πολλά σημεία αδιαφενείς και υπρεβολικά υψηλές» ( σελ. 490). Γι’αυτό και ο Κ. Σημίτης κατεψήφισε τότε τις στρατιωτικές δαπάνες . Εικοσί πέντε χρόνια μετά οι στρατιωτικές δαπάνες στην Ελλάδα εξακολουθούν να παραμένουν συγκριτικά «υπερβολικά υψηλές».

Τι φταίει; Η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει ένα οξύ, χρόνιο πρόβλημα: την ανεπαρκή ονομαστική ζήτηση. Η ανεπαρκής ζήτηση πιέζει τις τιμές, εντείνει τον αποπληθωρισμό, συμπιέζει τα κέρδη, εγκλωβίζει τη μεγέθυνση στη περιοχή του μηδενός. Ετσι, η Ευρωζώνη υποφέρει από αρνητικό πληθωρισμό (-0,2%) παρά τις (ατελέσφορες) προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να τον ωθήσει προς το 2%. Η Ιαπωνία πάσχει από μηδενική μεγέθυνση και ανεπαίσθητο πληθωρισμό. Στις ΗΠΑ, οι οποίες πάνε κάπως καλύτερα, η ανάκαμψη παραμένει απογοητευτική, η απασχόληση πολύ κάτω από εκείνην το 2007, ο πληθωρισμός δεν πρόκειται να πιάσει το 2% ούτε στα επόμενα χρόνια. Δει δη ονομαστικής ζήτησης...

Αυτοί που μελετούν τη γλώσσα λένε ότι ο κώδικας της καθημερινής επικοινωνίας για συγκεκριμένα πράγματα και καταστάσεις δεν παρουσιάζει κατά κανόνα προβλήματα ερμηνείας. Για παράδειγμα, όλοι όσοι ακούνε τη φράση «την Κυριακή πάω Θεσσαλονίκη» τής αποδίδουν το ίδιο ακριβώς νόημα επειδή η σημασία των λέξεων που την απαρτίζουν εκλαμβάνεται ως απλή και δεδομένη.

Ομως, παρά το γεγονός ότι δεν μπορούμε να φανταστούμε καν πώς θα ήταν η ζωή μας χωρίς αυτή την ελάχιστη συνεννόηση, απαραίτητη είναι και η ασάφεια ή η διχογνωμία γύρω από το τι σημαίνουν οι λέξεις.

Αναγκαίες ή μη, οι επιλογές που έγιναν όλα τα χρόνια μετά την μεταπολίτευση οδηγούσαν με μαθηματική ακρίβεια σε ένα αδιέξοδο. Δεν το είδαμε νωρίς ή απλά εθελοτυφλούσαμε; Το 2009 η κρίση δεν είχε δείξει, ακόμη, τα δόντια της αν και τα σημάδια ήταν ήδη εμφανή. Η διακυβέρνηση Καραμανλή θα μείνει στην ιστορία ως ο προάγγελος της κρίσης. Πολλά γίνανε εκείνη την περίοδο και συγχρόνως τίποτα δεν έγινε. Σπατάλες δημοσίου χρήματος, προσλήψεις χωρίς αιτία μα μόνο αφορμή, σκάνδαλα που απλώς είδαν το φως της δημοσιότητας, υπέρογκη διόγκωση του δημοσιονομικού ελλείμματος. Τα υπόλοιπα αποτελούν ένα αίνιγμα.

Πόσο πιο θλιβερή μπορεί να γίνει η εικόνα των «αρχηγών» στα μάτια των πολιτών από αυτήν της περασμένης Δευτέρας, όταν όλοι γνώριζαν ότι εδώ και χρόνια, από το 2008, σύμφωνα με τον Γιώργο Προβόπουλο, το καράβι πήγαινε κατευθείαν στα βράχια.

Μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου η νέα Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ είχε ως βασικό στόχο την υλοποίηση του 3ου μνημονίου ψηφίζοντας τους αντίστοιχους εφαρμοστικούς νόμους και ολοκληρώνοντας την αξιολόγηση θα προχωρούσε γρήγορα στο Εθνικό σχέδιο για την ανάπτυξη και ανασυγκρότηση της οικονομίας.

Κι ενώ όλοι περιμέναμε αυτό να γίνει τους 3 πρώτους μήνες της διακυβέρνησης ώστε το 2016 να είναι η αρχή για μια ουσιαστική συζήτηση πάνω στα προβλήματα της πραγματικής οικονομίας, παρακολουθούμε μήνες τώρα ένα διαπραγματευτικό σήριαλ που θυμίζει το έργο «περιμένοντας τον Γκοντό».

Το κείμενο αυτό, από τη σκοπιά μιας σοσιαλδημοκρατικής προσέγγισης, επιχειρεί να επισημάνει τις αφετηριακές διαπιστώσεις, κατευθύνσεις, προϋποθέσεις και προτάσεις για τη διαμόρφωση ενός εθνικού αναπτυξιακού σχεδίου που θα επαναφέρει την ελληνική οικονομία σε τροχιά οικονομικής μεγέθυνσης και θα συμβάλλει στη βελτίωση της θέσης της χώρας στον διεθνή καταμερισμό της εργασίας.

Εν αρχή, η άγνοια κινδύνου παράγει αδράνεια, η οποία περιπλέκει, οξύνει και πολλαπλασιάζει τα προβλήματα. Επειτα από ένα σημείο, όταν πια ο κίνδυνος έχει διογκωθεί δραματικά, γίνεται αντιληπτός. Συμβαίνει, τότε, η αντίληψη του κινδύνου να παράγει τρόμο ικανό να παραλύσει τη βούληση για δράση μετά λόγου. Πολλοί εκτιμούν ότι η χώρα φτάνει σε αυτό το σημείο-παγίδα: Να βρεθούμε σαν τους εγκλωβισμένους σε μία αίθουσα πλημμυρισμένη από βενζίνη, όπου έντρομοι όλοι αναρωτιούνται όχι αν, αλλά πότε θα βρεθεί ο ανόητος που θα ανάψει τσιγάρο και θα πετάξει το σπίρτο στο δάπεδο...

Εντάξει, το έχουμε ξαναδεί και ξαναπεί, κάθε φορά όμως επανέρχεται το ίδιο στενόχωρο συναίσθημα. Η Κύπρος βγαίνει από το Μνημόνιο, η Ελλάδα μπαίνει στο τρίτο. Μένουμε πια η μόνη χώρα σε Μνημόνιο. Κομμάτι δύσκολο να σε κάνει περήφανο αυτή η «μοναδικότητα». Εθνική μοναξιά ασφαλώς, λόγω εθνικής αφροσύνης όμως.

Αυτή την περίοδο διανύουμε τη δεύτερη φάση διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, όπου μετά την υπογραφή της συμφωνίας, του αχρείαστου 3ου Μνημονίου και την οικονομική κατάρρευση, έχουμε μεταβεί πλέον στο στάδιο της σήψης της χώρας. Βιώνουμε από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου και έπειτα μια αργή αλλά μεθοδική αποσύνθεση των θεσμών – των πυλώνων δηλαδή της Δημοκρατίας- μέσω ωμών παρεμβάσεων της κυβέρνησης, τις οποίες σπεύδει να δικαιολογήσει με την επαναφορά στο δημόσιο λόγο των πιο αντιαισθητικών συνθημάτων της μεταπολίτευσης και ενός υπόκωφου ρεβανσισμού.