Απειλή ή στήριγμα για την ΟΝΕ;

ΜΠΟΡΕΙ η Γερμανία να καταστρέψει την ευρωζώνη- την Οικονομική και Νομισματική Ενωση (ΟΝΕ) δηλαδή; Το ερώτημα τίθεται ολοένα πιο συχνά και έντονα και όχι μόνο από σχολιαστές του αγγλοσαξονικού χώρου. Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα ανέδειξε με τρόπο εύγλωττο και δραματικό τις ατέλειες και αδυναμίες του συστήματος της νομισματικής ενοποίησης που εγκαθίδρυσε η Ευρωπαϊκή Ενωση (Ε.Ε.) με τη συνθήκη του Μάαστριχτ. Ανέδειξε με άλλα λόγια ότι η ΟΝΕ είναι ένα ημιτελές οικοδόμημα που στηρίζεται μόνο στη νομισματική ένωση ενώ απουσιάζουν η οικονομική ένωση και τελικά η πολιτική ένωση. Κάτω από τις ατελείς αυτές συνθήκες, πολλοί πιστεύουν ότι η νομισματική ένωση δεν μπορεί να θεωρηθεί αμετάκλητη και διαχρονικά βιώσιμη. Και πολλοί προσδοκούν ότι αντιμέτωπη με την κρίση, η Ε.Ε. θα κάνει το επόμενο τολμηρό βήμα προς τη βαθύτερη ολοκλήρωση με την προώθηση ρυθμίσεων για οικονομική και πολιτική ενοποίηση. Η προσδοκία όμως αυτή φαίνεται αυτή τη φορά να σκοντάφτει στον παράγοντα που λέγεται Γερμανία. Ειδικότερα, η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ δείχνει έντονη απροθυμία να στηρίξει οποιαδήποτε πρωτοβουλία που θα οδηγούσε σε βαθύτερη ενοποίηση εκφράζοντας με τη στάση της αυτή και τη θέση της πλειονότητας των γερμανών πολιτών. Ετσι πολλοί θεωρούν ότι η Γερμανία που παραδοσιακά υπήρξε η κινητήριος δύναμη για βαθύτερη ενοποίηση τείνει να εγκαταλείψει τη φιλοενοποιητική της πολιτική, να απορρίψει την «Ευρωπαϊκή Γερμανία» και να επιστρέψει σε μια «Γερμανική Γερμανία» με έντονα στοιχεία εσωστρέφειας και εθνικισμού, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Το αποτέλεσμα είναι ότι ήδη γίνεται λόγος για αναβίωση του «γερμανικού ζητήματος». Ολα αυτά μπορεί να είναι υπερβολές. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι η Γερμανία αρνείται να συμβάλει στη διόρθωση των ανισορροπιών στο σύστημα της ΟΝΕ και να αναλάβει το κόστος που της αναλογεί για την προσαρμογή και ανάπτυξη των θεσμικών μηχανισμών για τη σταθερότητα της ευρωζώνης. Η άρνηση αυτή τροφοδοτεί την υποψία ότι η Γερμανία δεν θα ήταν και τόσο αντίθετη με το ενδεχόμενο συρρίκνωσης ή ακόμη και την πλήρη διάλυση της ΟΝΕ. Είτε έτσι είτε αλλιώς, είμαστε σε περίοδο αβεβαιότητας...