Με αφορμή την 4η Αυγούστου...

Η 4η Αυγούστου είναι μια θλιβερή επέτειος. Είναι η μέρα που ο Ιωάννης Μεταξάς το 1936 κατέλυσε το δημοκρατικό πολίτευμα και κήρυξε τη δικτατορία του. Ετσι έλαβε και τυπικά τέλος ο μακροχρόνιος οξύτατος ενδοαστικός διχασμός ανάμεσα στον βενιζελισμό και στον εν γένει αντιβενιζελισμό. Το μεσοπολεμικό κοινοβουλευτικό σύστημα μετά από πολυετείς εσωτερικές συγκρούσεις και με την επενέργεια και άλλων παραγόντων όπως ο στρατός και ο βασιλιάς Γεώργιος, παραδόθηκε αμαχητί στον Μεταξά. Η δικτατορία της 4ης Αυγούστου ήταν το τέλος μιας εποχής και ταυτόχρονα η απαρχή πολλών δεινών για τη χώρα.

Η αναφορά στην 4η Αυγούστου δεν έχει βέβαια μόνο επετειακό χαρακτήρα. Υπενθυμίζει ότι τα κοινοβουλευτικά αδιέξοδα δεν βρίσκουν πάντα δημοκρατική διέξοδο. Η τωρινή συγκυρία δεν έχει φυσικά καμιά αναλογία με την περίοδο της επιβολής της μεταξικής δικτατορίας. Ελλείπουν πλήρως οι προϋποθέσεις εκείνες που θα οδηγούσαν τη χώρα σε μια πολιτική εκτροπή. Υπάρχει όμως ακόμα ο κίνδυνος της απόλυτα καταστροφικής εξόδου από την ευρωζώνη. Το σημερινό πολιτικό και κοινοβουλευτικό παράδοξο δε δυσχεραίνει την προσπάθεια για τη σωτηρία της χώρας. Ο κ. Τσίπρας, μετά την πάροδο έξι καταστροφικών μηνών υποτιθέμενης «διαπραγμάτευσης», εθνολεβέντικης επίδειξης και συνέχισης της προεκλογικής δημαγωγικής ρητορικής του, αντελήφθη την ωμή πραγματικότητα και συμφώνησε με τους δανειστές ένα νέο μνημόνιο, με πολύ σκληρότερους όρους από τα προηγούμενα. Τη συμφωνία αυτή καταψήφισαν στη Βουλή πολλοί κυβερνητικοί βουλευτές, μεταξύ των οποίων η πρόεδρος της Βουλής και υπουργοί ακόμα. Τη συμφωνία αντίθετα υπερψήφισε η δημοκρατική αντιπολίτευση. Η κυβέρνηση στη θεμελιώδη αυτή ψηφοφορία για την πορεία της χώρας έχασε προφανώς τη δεδηλωμένη, έστω και τυπικά. Επιπλέον, λίγο καιρό πριν, το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι ψήφισαν τον νόμο για την ιθαγένεια, το μόνο σοβαρό νομοσχέδιο της κυβέρνησης, ενώ ο απερίγραπτος αντιμνημονιακός εταίρος της, οι ΑΝΕΛ, το καταψήφισαν βροντερά.

Ολα αυτά δείχνουν ότι η υπάρχουσα κοινοβουλευτική πλειοψηφία δεν είναι δεδομένη και κρίσιμες κυβερνητικές νομοθετικές και πολιτικές επιλογές εξαρτώνται από τις διαθέσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Οι δε διαφωνούντες βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ επιμένουν ότι στηρίζουν την κυβέρνηση. Παρά τον κοινοβουλευτικό αυτόν τραγέλαφο όμως, ο κ. Τσίπρας συνεχίζει να κομπορρημονεί, να καταγγέλλει τη συμφωνία που ο ίδιος υπέγραψε και να εγκαλεί τα κόμματα της δημοκρατικής αντιπολίτευσης ως σχεδόν μειοδοτικά. Ο κ. Τσίπρας πρέπει επιτέλους να ξαναδεί κριτικά την αδιέξοδη πορεία του και να δώσει λύση σχηματίζοντας μια κυβέρνηση με πραγματική κοινοβουλευτική υποστήριξη, προκειμένου να περατώσει τη ζωτική για τη χώρα συμφωνία. Η θλιβερή επέτειος της 4ης Αυγούστου ας είναι αφορμή ενός τέτοιου αναστοχασμού.