Θυσίες και όραμα
Γιώργος Καπόπουλος, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2021-04-02
Το μήνυμα Μπάιντεν, με τελευταίο δείγμα γραφής τις δημόσιες δαπάνες 2 τρισ. δολαρίων για ανανέωση υποδομών, είναι ότι οι θυσίες και οι προσπάθειες των συμπολιτών του για την αντιμετώπιση της πανδημίας θα ανταμειφθούν με περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη, με μια νέα δυναμική κοινωνικής ανάπτυξης που θα αμβλύνει τις ανισότητες.
Χωρίς ταμπού και κόκκινες γραμμές ο Μπάιντεν εξαγγέλλει δημόσιες επενδύσεις που παραπέμπουν στο Νέο Συμβόλαιο –New Deal– του Ρούζβελτ στη δεκαετία του ‘30.
Το Νέο Συμβόλαιο, παρά την περί του αντιθέτου επικρατούσα άποψη, δεν λειτούργησε σαν μαγικό ραβδί που τερμάτισε τη Μεγάλη Υφεση και επανεκκίνησε την ανάπτυξη.
Σταθεροποίησε όμως την αμερικανική κοινωνία καθώς εγγυόταν ότι αναζητείται μια νέα ισορροπία και σε καμία περίπτωση η επιστροφή στην προ του 1929 κανονικότητα.
Η οριστική έξοδος από τις επιπτώσεις της Μεγάλης Υφεσης έγινε με την παραγωγική υπερθέρμανση που πυροδοτήθηκε μετά την εμπλοκή των ΗΠΑ στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο στα τέλη του 1941.
Ομως η προεξόφληση της υλοποίησης του οράματος του New Deal οδήγησε στη μακρά πολιτική ηγεμονία του Ρούζβελτ και των Δημοκρατικών για μια ολόκληρη εικοσαετία.
Ο Ρούζβελτ επανεξελέγη το 1936, το 1940 και το 1944 καθώς η συνταγματική τροπολογία που περιόριζε τη θητεία του προέδρου στις δύο τετραετίες υιοθετήθηκε από το Κογκρέσο τη δεκαετία του ‘50.
Τις εκλογές του 1948 τις κέρδισε ο διάδοχός του στον Λευκό Οίκο από το 1945 Τρούμαν.
Το στοίχημα Μπάιντεν ήταν μονόδρομος καθώς η πανδημία και οι οικονομικές της παρενέργειες ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι της συνθλιπτικής συμπίεσης μιας πλειοψηφικής μερίδας της αμερικανικής κοινωνίας από την επικρατούσα εδώ και τέσσερις δεκαετίες μοναδική αλήθεια της αυτορυθμιζόμενης αγοράς.
Με καθυστέρηση τεσσάρων δεκαετιών για πρώτη φορά αμφισβητείται η βασική παραδοχή του νεοφιλελευθερισμού όπως τη διατύπωσε ο ιδεολογικός γκουρού της Θάτσερ, Νόρμαν Τέμπιτ, ότι «Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση», που πέρασε στην Ιστορία με το ακρώνυμο ΤΙΝΑ (There is no alternative).
Χωρίς ταμπού και κόκκινες γραμμές ο Μπάιντεν εξαγγέλλει δημόσιες επενδύσεις που παραπέμπουν στο Νέο Συμβόλαιο –New Deal– του Ρούζβελτ στη δεκαετία του ‘30.
Το Νέο Συμβόλαιο, παρά την περί του αντιθέτου επικρατούσα άποψη, δεν λειτούργησε σαν μαγικό ραβδί που τερμάτισε τη Μεγάλη Υφεση και επανεκκίνησε την ανάπτυξη.
Σταθεροποίησε όμως την αμερικανική κοινωνία καθώς εγγυόταν ότι αναζητείται μια νέα ισορροπία και σε καμία περίπτωση η επιστροφή στην προ του 1929 κανονικότητα.
Η οριστική έξοδος από τις επιπτώσεις της Μεγάλης Υφεσης έγινε με την παραγωγική υπερθέρμανση που πυροδοτήθηκε μετά την εμπλοκή των ΗΠΑ στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο στα τέλη του 1941.
Ομως η προεξόφληση της υλοποίησης του οράματος του New Deal οδήγησε στη μακρά πολιτική ηγεμονία του Ρούζβελτ και των Δημοκρατικών για μια ολόκληρη εικοσαετία.
Ο Ρούζβελτ επανεξελέγη το 1936, το 1940 και το 1944 καθώς η συνταγματική τροπολογία που περιόριζε τη θητεία του προέδρου στις δύο τετραετίες υιοθετήθηκε από το Κογκρέσο τη δεκαετία του ‘50.
Τις εκλογές του 1948 τις κέρδισε ο διάδοχός του στον Λευκό Οίκο από το 1945 Τρούμαν.
Το στοίχημα Μπάιντεν ήταν μονόδρομος καθώς η πανδημία και οι οικονομικές της παρενέργειες ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι της συνθλιπτικής συμπίεσης μιας πλειοψηφικής μερίδας της αμερικανικής κοινωνίας από την επικρατούσα εδώ και τέσσερις δεκαετίες μοναδική αλήθεια της αυτορυθμιζόμενης αγοράς.
Με καθυστέρηση τεσσάρων δεκαετιών για πρώτη φορά αμφισβητείται η βασική παραδοχή του νεοφιλελευθερισμού όπως τη διατύπωσε ο ιδεολογικός γκουρού της Θάτσερ, Νόρμαν Τέμπιτ, ότι «Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση», που πέρασε στην Ιστορία με το ακρώνυμο ΤΙΝΑ (There is no alternative).
