«Φρούριο» στη μισή Κύπρο

Κυριάκος Πιερίδης, Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ, 12/03/2021

Τι συμβαίνει και η κυβέρνηση Αναστασιάδη δεν μπορεί πια να τηρεί κανένα από τα συνήθη προσχήματα στο Κυπριακό των πιο φανερών οπαδών του στάτους κβο; Με όσα συμβαίνουν στη Μεγαλόνησο, δύο είναι οι εκδοχές: όντως είναι τόσο ισχυρή ή στην πραγματικότητα αντιδρά στα τυφλά, βλέποντας τη δημοφιλία της σε ελεύθερη πτώση. Η δεύτερη εκδοχή ενδεχομένως εξηγεί τη σκοπιμότητα της απόφασής της να στήσει το συρματόπλεγμα Αναστασιάδη στη γραμμή αντιπαράταξης στον Αστρομερίτη, που συναντά την αντίδραση της Ε.Ε. ως «βεβιασμένη και πολιτικώς ακατανόητη», σύμφωνα με κοινοτικές πηγές (11/3) στον «Πολίτη».

Είναι παραμονές της άτυπης Διάσκεψης για το Κυπριακό στα τέλη Απρίλη και έρχονται βουλευτικές εκλογές στα τέλη Μαΐου. Ο φόβος του μεταναστευτικού, ως γνωστόν, ελκύει εύκολα το πιο συντηρητικό κομμάτι της κοινωνίας και το ακροδεξιό ΕΛΑΜ.

Από την άλλη, η Αποστολή Καλών Υπηρεσιών του ΟΗΕ, δηλαδή η πολιτική ομάδα του Αντόνιο Γκουτέρες, διατυπώνει «ανησυχίες» για τις προεκτάσεις της νέας μορφής διαχωρισμού. Το ψυχολογικό τείχος της πανδημίας είναι ήδη στημένο. Ο ΟΗΕ «διαβιβάζει και εξηγεί τις ανησυχίες της» στις κυπριακές αρχές, λέει σε αποκλειστική δήλωσή του ο εκπρόσωπος Τύπου της UNFICYP.

Συρματόπλεγμα με λεπίδες

Την Πέμπτη 4 Μαρτίου άρχισαν να φτάνουν οι πληροφορίες για το συρματόπλεγμα που στρώνει στην περιοχή Αστρομερίτη, κοντά στη Μόρφου, καλύπτοντας τα πρώτα 2 χιλιόμετρα. Η κυπριακή κυβέρνηση ακολουθεί το πρότυπο του φράχτη στον Εβρο. Διατείνεται ότι με τον τρόπο αυτό θα ανακόψει τις μεταναστευτικές ροές που σκόπιμα, υποστηρίζει, διοχετεύει η Τουρκία.

Ομως, η «πράσινη γραμμή» δεν είναι διεθνές σύνορο. Ολα υλοποιήθηκαν… εν μια νυκτί. Το συρματόπλεγμα (barbed wire), που είναι καμωμένο με λεπίδες, για να καλύψει συνολικά 11 χιλιόμετρα στην ανοιχτή πεδιάδα, μέχρι το αεροδρόμιο Λευκωσίας. Μετά, ανατολικά της Λευκωσίας, στις πεδιάδες της Μεσαορίας. Ο φράχτης αποτελείται από δύο σειρές στο χώμα και μια τρίτη από πάνω: 2x2 μέτρα. Με μεταλλικούς πασσάλους ανά 10 μέτρα, το συρματόπλεγμα «καρφώνεται» στο έδαφος.

Πραγματικό φρούριο; Είναι απίθανο να μη βρεθούν τρόποι να διαρρηχθούν οι φραγμοί στην εκτενή γραμμή διαχωρισμού της Κύπρου από το ’74. Παντού υπάρχουν αναγκαστικά «τρύπες» - ανοίγματα για τους γεωργούς που καλλιεργούν εντός της ουδέτερης ζώνης. Οταν οι παράτυποι μετανάστες φτάσουν στο συρματόπλεγμα, θα είναι πολύ αργά για να ανακοπούν. Αρκετοί είναι Σύροι, άρα δυνητικά πρόσφυγες. Ερχονται από την Τουρκία που φιλοξενεί 4 εκατομμύρια συμπατριώτες τους εδώ και 10 χρόνια. Οι διακινητές τούς αφήνουν, ρακένδυτους και ξυπόλητους, κάπου στη βόρεια πλευρά της ουδέτερης ζώνης. Περιπλανώνται μέσα από χαραγμένους χωματόδρομους ή παλιές οδούς μέχρι να βρουν κάποιον για να ζητήσουν άσυλο. Με μερικές εκατοντάδες κυανόκρανων και μη επανδρωμένα φυλάκια Ε.Φ. πώς θα τους στείλουν πίσω;

Παρενέργειες στο Κυπριακό

Η κυβέρνηση Αναστασιάδη δεν είχε ιδιαίτερες αναστολές. To ίδιο ακριβώς έπραξε πριν από έναν χρόνο με το κλείσιμο των πρώτων 4 διόδων επικοινωνίας με το πρόσχημα της πανδημίας. «Μισόκλεισε» το μάτι στον Ερσίν Τατάρ που ήθελε να παραμερίσει τον Μ. Ακιντζί, σφραγίζοντας όλες τις διόδους. Ετσι και τώρα, ο Ε. Τατάρ δεν έχει κανένα πρόβλημα, αν δεν πανηγυρίζει κιόλας που στήνεται νέο τείχος.

Πού είναι στημένο το συρματόπλεγμα; Πάνω στη γραμμή που οριοθετείται νοτίως της κατάπαυσης του πυρός του ’74, εκεί που στέκει η Εθνική Φρουρά! Διαβουλεύτηκε η Λευκωσία με τον ΟΗΕ; Οι απαντήσεις που δίνει στον γράφοντα ο Aleem Siddique, εκπρόσωπος της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ, είναι σχεδόν σιβυλλικές: «Μπορούμε να σας επιβεβαιώσουμε ότι η UNFICYP έχει ενημερωθεί για την κατασκευαστική δραστηριότητα, συγκεκριμένα για την τοποθέτηση φράχτη (barbed wire) σε ορισμένες περιοχές στην ουδέτερη ζώνη».

Πώς αξιολογεί η Αποστολή Καλών Υπηρεσιών του γενικού γραμματέα τον σκοπό αυτής της ενέργειας και τις πιθανές πολιτικές επιπτώσεις; Απαντά: «Είμαστε σε επαφή με τις αρχές για να εξηγήσουμε και να παραθέσουμε τις ανησυχίες της Αποστολής». Ο Α. Siddique σημειώνει τουλάχιστον ότι «η UNFICYP αναγνωρίζει τις ανησυχίες των αρχών σε σχέση με τις μη εντοπισμένες κινήσεις εντός της ουδέτερης ζώνης και θα εντείνει τις περιπολίες για τον σκοπό αυτό». Σημειώνει δε ότι «η διατήρηση της ασφάλειας και της ηρεμίας στην ουδέτερη ζώνη παραμένει κορυφαία προτεραιότητα της UNFICYP».

Ο Ν. Αναστασιάδης στήνει το «σκληρό σύνορο» ως γνήσιος «Ορμπαν». Μαζί «κονταίνει» όσο κράτος θεωρεί ότι απέμεινε. Αφήνει έξω από τον φράχτη την ουδέτερη ζώνη που ελέγχεται από την UNFICYP και έχει εκχωρηθεί από την Κυπριακή Δημοκρατία. Αντιστοιχεί στο 3% του κυπριακού εδάφους. Το μήκος της φτάνει τα 180 χλμ. και καλύπτει εμβαδόν 350 τ.χλμ.

Σκοπιμότητες; Ο υπουργός Εσωτερικών Ν. Νουρής έχει αναθαρρήσει με την επίκληση του μεταναστευτικού κινδύνου, αφού περνά δύσκολες στιγμές. Στα δικά του χέρια έσκασε η «ωρολογιακή βόμβα» των «χρυσών διαβατηρίων». Μαζί με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον γενικό εισαγγελέα Γιώργο Σαββίδη, τέως υπουργό του, συγκροτούν την «τριάδα» των αρμοδίως πλέον εκτεθειμένων πολιτικών στην αφόρητη πίεση της Ε.Ε. Ως γνωστόν, μετά τον διασυρμό που προκάλεσε το Al Jazeera, ο ασκός του Αιόλου για τη στημένη βιομηχανία πολιτογραφήσεων δεν λέει να κλείσει…

Διαφθορά ή… κουλτούρα;

Το φόβητρο της μεταναστευτικής απειλής καλλιεργείται εδώ και καιρό με εθνικολαϊκές εξάρσεις: [το συρματόπλεγμα] «έχει ως μόνο στόχο την υπεράσπιση του τόπου έναντι της λαθρομετανάστευσης και των μεθόδων που η Τουρκία μηχανεύεται για να πλήξει άλλη μια φορά την Κυπριακή Δημοκρατία», δηλώνει (10/3) ο υπουργός Ν. Νουρής. Τον συνεπικουρεί ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κ. Κούσιος (9/3, Ράδιο «Πολίτης»): «Εχει να κάνει καθαρά με τους παράτυπους μετανάστες που η Τουρκία μάς στέλνει. Εχουμε μια κουλτούρα και μια ασφάλεια που πρέπει να προστατέψουμε». Πρόκειται για επιχειρηματολογία που διεγείρει στελέχη του ΔΗΣΥ αλλά και πιο ακροδεξιά στοιχεία που σήμερα «φωλιάζουν» στο ΕΛΑΜ – αφαιρεί έως και 1,5 ποσοστιαία μονάδα από τον ΔΗΣΥ. Ετσι, η μετριοπαθής στροφή Αβέρωφ Νεοφύτου περί «πολιτικής ισότητας» και συμβιβασμού μοιάζει… έπεα πτερόεντα.

O πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης κατά καιρούς «καταγγέλλει» την Τουρκία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ότι δεν εφαρμόζει στην Κύπρο τη συμφωνία με την Ε.Ε. για περιορισμό των μεταναστευτικών ροών, όπως στα σύνορα με την Ελλάδα και τη Βουλγαρία. Στην κοινή γνώμη προβάλλει το επιχείρημα ενός σχεδίου για αλλοίωση της δημογραφικής σύνθεσης του (χριστιανικού) Νότου, με τη μαζική είσοδο κυρίως μουσουλμάνων.

Το επιχείρημα αυτό δεν τεκμηριώνεται από κανέναν αρμόδιο οργανισμό για τη μετανάστευση και η Ε.Ε. έχει αντίλογο. Λ.χ. η Κύπρος έχει λάβει κονδύλια πάνω από 90 εκατομμύρια ευρώ την τελευταία 7ετία για να διαχειριστεί το μεταναστευτικό και 10 εκατ. ως επιπρόσθετη έκτακτη βοήθεια. Μόλις το 2019 η κυβέρνηση διαπίστωσε τον αργό ρυθμό εξέτασης αιτήσεων ασύλου.

Ομως, από το 2016 οι ροές άρχισαν να σημειώνουν αύξηση, αφού η συμφωνία Τουρκίας - Ε.Ε. (Μάρτιος 2016) έσωσε πρωτίστως την Ελλάδα, αλλά έκλεισε τον μεγαλύτερο διάδρομο. Ενας μικρός αλλά αξιοσημείωτος αριθμός σε σχέση με τον πληθυσμό της Κύπρου άρχισε από τότε να καταφτάνει στο νησί. Για 4 χρόνια η κυβέρνηση πλειοδοτούσε σε δηλώσεις: «Σε 5 χρόνια θα έχουμε 100 χιλιάδες» [από αυτούς]. Αλλά δεν έλυνε κανένα πρόβλημα. Μόνο το διαιώνιζε με στοίβες φακέλων αιτήσεων ασύλου.

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι