Γνωρίζουμε λίγα για το Διαδίκτυο

Tim Berners-Lee, Συνέντευξη στον Τάσο Οικονόμου, Η Καθημερινή, 01/04/2008

Ο αποκαλούμενος και πατέρας του Ίντερνετ, σερ Τιμ Μπέρνερς Λι, αποκαλύπτει τα σχέδιά του για τη νέα Επιστήμη του Ιστού, τη σημαντική ελληνική συμμετοχή σε αυτή, ενώ αναλύει το μέλλον και το πρόσφατο παρελθόν του Διαδικτύου. Ο δημιουργός του http (hyper transfer text protocol) και Πρόεδρος του World Wide Web Consortium εξηγεί την ανάγκη για μία βαθύτερη επιστημονική έρευνα στον αντίκτυπο που έχει το Ίντερνετ στην κοινωνία, τους κινδύνους που ελλοχεύουν στην ανάπτυξή του χωρίς θεωρητικό υπόβαθρο, ενώ προαναγγέλλει τη συμμετοχή του στο Πρώτο Παγκόσμιο Συνέδριο της Επιστήμης του Ιστού στις 18-20 Μαρτίου 2009 που θα γίνει στην Αθήνα.

Αναλυτικά η συνέντευξη:

Ποια ήταν η γενεσιουργός αιτία για την Επιστήμη του Ιστού;

Καθώς το Διαδίκτυο συμπληρώνει μία δεκαετία εκτεταμένης χρήσης, ακόμη γνωρίζουμε πολύ λίγα για τους πολύπλοκους τεχνικούς και κοινωνικούς μηχανισμούς του. Απλώς, έχουμε αρχίσει να ξύνουμε την επιφάνεια αυτού που μπορεί να γίνει κατανοητό με βαθύτερη επιστημονική έρευνα πάνω στο σχεδιασμό του, τη λειτουργία του και τον αντίκτυπο στην κοινωνία. Ο προηγμένος τεχνολογικός σχεδιασμός, οι πρωτοβουλίες επιχειρηματικής καινοτομίας αλλά και οι ορθές αποφάσεις για την προστασία του δημόσιου ψηφιακού βίου απαιτούν τη γνώση της πολύπλοκης αλληλεπίδρασης ανάμεσα στην τεχνολογία και την κοινωνία. Αυτήν τη γνώση την ονομάζουμε Επιστήμη του Ιστού: την επιστήμη της μελέτης της μηχανικής αυτού του συστήματος με σκοπό για το κοινό καλό.

Ποια είναι η απάντησή σας σε αυτούς που ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχει ανάγκη για μία τέτοια επιστήμη;

Αν δεν έχουμε την ικανότητα να κατανοήσουμε το Διαδίκτυο όπως εξελίσσεται τώρα, θα καταλήξουμε με πολύ άσχημα πράγματα. Μπορεί να αναδυθούν ορισμένες αντιδημοκρατικές πολιτικές και η παραπληροφόρηση να επεκταθεί στο Ίντερνετ. Η μελέτη αυτών των δυνάμεων και πώς επηρεάζονται από την τεχνολογία που χρησιμοποιούν είναι ένα από τα ζητήματα που θεωρούμε σημαντικά. Θέλουμε να εξασφαλίσουμε ότι τα τεχνολογικά πρωτόκολλα και οι κοινωνικές συμβάσεις θα σέβονται τις βασικές ανθρώπινες αξίες. Επίσης, ότι το Διαδίκτυο θα παραμείνει μία παγκόσμια πλατφόρμα, ανεξάρτητη από οποιαδήποτε συσκευή, λογισμικό, γλώσσα, κουλτούρα και με σεβασμό στην όποια σωματική αναπηρία. Ακόμη, ότι δεν θα βρεθεί υπό τον έλεγχο μίας εταιρείας ή μίας χώρας. Με προσήλωση σε αυτές τις αρχές μπορούμε να εξασφαλίσουμε ότι η δικτυακή τεχνολογία, όπως το Ίντερνετ, αποτελεί θεμέλιο για μεγαλύτερα πράγματα που θα δημιουργηθούν πάνω σε αυτή. Η ελπίδα μου είναι ότι η κατανόηση της φύσης του Διαδικτύου θα καθοδηγήσει κι εσάς, τους δημοσιογράφους, στις μελλοντικές εργασίες σας και το ευρύ κοινό θα μπορέσει να βασιστεί σε εσάς να διατηρήσετε αυτές τις αξίες με όλες σας τις δυνάμεις.

Πώς έχει ανταποκριθεί η παγκόσμια ακαδημαϊκή κοινότητα στην Επιστήμη του Ιστού;

Το Μ.Ι.Τ. και το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον έχουν δημιουργήσει το Web Science Research Initiative (WSRI). Αυτό, σε συνεργασία με ένα διεθνές επιστημονικό συμβούλιο από διακεκριμένους επιστήμονες υπολογιστών, κοινωνιολόγους και νομικούς, θα δημιουργήσει ένα ίδρυμα διανόησης, εκπαίδευσης και έρευνας, τέτοιο ώστε να δώσει την ευκαιρία σε ερευνητές να παράγουν επιστημονική μελέτη και τεχνολογική καινοτομία.

Ποιοι είναι οι βασικοί επιστημονικοί κλάδοι που συναπαρτίζουν την Επιστήμη του Ιστού;

Το Διαδίκτυο συνεχίζει να αλλάζει. Είναι η μεγαλύτερη ανθρώπινη πληροφορική κατασκευή. Η πρόκληση είναι να γίνει κατανοητό, να αναπτυχθεί, να εξασφαλιστούν τα κοινωνικά οφέλη και η ανάπτυξή του να προχωρήσει. Αρκετά από αυτά έχουν ήδη γίνει από την Επιστήμη των Υπολογιστών και άλλους επιστημονικούς κλάδους, όπως τα Μαθηματικά, η Οικονομία, η Ψυχολογία, η Βιολογία, η Οικολογία, η Επιστήμη των ΜΜΕ, η Νομική, η Κοινωνιολογία. Το επόμενο βήμα είναι να χτιστεί μία επιστημονική μεθοδολογία, βασισμένη στη συνεργεία της τεχνολογικής και της κοινωνικής προσέγγισης. Αυτό είναι και το κίνητρο για τη δημιουργία ενός πλαισίου για ένα νέο διεπιστημονικό πεδίο: την Επιστήμη του Ιστού.

Ποια είναι η αντίδρασή σας στην ελληνική στήριξη και συμμετοχή στο ξεκίνημα της Επιστήμης του Ιστού;

Σίγουρα, ο ρόλος της Ελλάδας στη δημιουργία του Διαδικτύου είναι πολύ σημαντικός καθώς ο Μιχάλης Δερτούζος και ο Γιώργος Μητακίδης με βοήθησαν πολύ στις πρώτες μου προσπάθειες. Σήμερα, ο τρίτος πόλος της Επιστήμης του Ιστού θα είναι το Ίδρυμα της Επιστήμης του Ιστού στην Ελλάδα.

Θα συμμετέχετε στο σχετικό συνέδριο που θα γίνει στην Αθήνα;

Είμαι πολύ χαρούμενος που θα συμμετέχω στο Πρώτο Παγκόσμιο Συνέδριο της Επιστήμης του Ιστού στις 18-20 Μαρτίου 2009 που θα γίνει στην Αθήνα.

Μπορείτε να αξιολογήσετε την πρόοδο του Σημασιολογικού Διαδικτύου (Semantic Web);

Κοιτάξτε, κατά κάποιον τρόπο η δεύτερη έκρηξη του Ίντερνετ έχει ήδη ξεκινήσει, αλλά δεν έχει εξαντλήσει όλες τις προοπτικές του. Το Σημασιολογικό Διαδίκτυο θα απογειωθεί όταν θα εξαπλωθεί η χρήση του για επεξεργασία δεδομένων, όταν οι άνθρωποι το χρησιμοποιούν για όλο και περισσότερα πράγματα, προσθέτοντας προσωπικά δεδομένα και κυβερνητικά δεδομένα. Νομίζω, όμως, ότι θα χρειαστούν πολλά χρόνια ακόμη.

Η εξέλιξη αυτή δεν θα βασιστεί σε κάποια μαγική τεχνητή νοημοσύνη ικανή να καταλάβει τον ανθρώπινο λόγο σε όλες του τις εκφάνσεις. Θα αξιοποιήσει την ικανότητα της μηχανής να επιλύει ένα άρτια καθορισμένο πρόβλημα, εκτελώντας άρτια καθορισμένες λειτουργίες, πάνω σε άρτια καθορισμένα δεδομένα. Αντί να ζητάμε από τις μηχανές να κατανοήσουν τη γλώσσα των ανθρώπων, να φροντίσουμε οι άνθρωποι να κάνουν την απαραίτητη επιπλέον προσπάθεια.

Το 2007 ήταν μία πολύ σημαντική χρονιά για την ανάπτυξη του Διαδικτύου. Τι σας εντυπωσίασε περισσότερο από τις εξελίξεις;

Η πρόοδος στην εξέλιξή του μέχρι σήμερα ήταν για μένα πολύ ικανοποιητική. Αλλά σε καμία περίπτωση δεν έχει ολοκληρώσει τη διαδρομή του. Το Διαδίκτυο και όλα όσα συμβαίνουν σε αυτό, στηρίζεται σε δύο πράγματα: τεχνολογικά πρωτόκολλα και κοινωνικές συμβάσεις. Τα τεχνολογικά πρωτόκολλα, όπως το HTTP και το HTML, καθορίζουν την αλληλεπίδραση των υπολογιστών. Οι κοινωνικές συμβάσεις, όπως τα κίνητρα να δημιουργούμε συνδέσεις σε πολύτιμες πηγές γνώσης ή οι κανόνες συμμετοχής σε κοινωνικά δίκτυα, ορίζουν το πώς οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

- Θα επιταχυνθεί η εξέλιξη του Διαδικτύου το 2008;

Αρχικά, θα γίνεται συνεχώς καλύτερο στη βοήθεια που προσφέρει στη διαχείριση, ενσωμάτωση και ανάλυση δεδομένων. Σήμερα, είναι πολύ αποτελεσματική η διαδικασία δημοσίευσης ή αναζήτησης αρχείων, αλλά η ανεξάρτητη πληροφορία που εμπεριέχεται σε αυτά τα αρχεία, δεν μπορεί να διαχειριστεί ως τέτοια. Σήμερα, μπορούμε να ανακαλύψουμε αυτήν την πληροφορία σερφάροντας, αλλά δεν μπορούμε να τη μεταφέρουμε σε άλλα προγράμματα, χωρίς να γίνει μεγάλη προσπάθεια από το χρήστη. Αν λυθεί αυτό το πρόβλημα, τότε μπορούμε να πούμε ότι το Διαδίκτυο θα μοιάζει με μία τεράστια βάση δεδομένων, αντί για ένα σύνολο συνδεδεμένων αρχείων.

Παράλληλα, το Ίντερνετ θα είναι προσβάσιμο από έναν αυξανόμενο αριθμό διαφορετικών δικτύων (ασύρματα, κινητής τηλεφωνίας, δορυφορικά) και από πολλές και νέες διαφορετικές συσκευές. Τέλος, πολλές διαδικτυακές εφαρμογές θα αρχίσουν να διαχέονται όλο και περισσότερο στο ανθρώπινο περιβάλλον (σε τοίχους, αυτοκίνητα, ψυγεία) δημιουργώντας πολλαπλά παράθυρα στο Διαδίκτυο.

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι