Αυτοδιοικητική Αριστερά και τοπική ανάπτυξη

Δημήτρης Μπίρμπας, 15/10/2004

Οι σύγχρονες πολυπολιτισμικές κοινωνίες των μεγάλων μεταναστευτικών ρευμάτων, της παγκοσμιοποίησης των αγορών και των μεγάλων οικολογικών προβλημάτων, επιβάλλουν στις τοπικές κοινωνίες, αδήριτες ανάγκες που οφείλουν να αντιμετωπίσουν. Η όποια πρόταση, απ’ τη μεριά της Αριστεράς, τοπικής ανάπτυξης, οφείλει να συμπεριλαμβάνει, τόσο το ανθρωπογενές όσο και το φυσικό περιβάλλον.
Στο φυσικό περιβάλλον η εφαρμογή ων όποιων αναπτυξιακών πολιτικών, θα πρέπει να συντείνει στην αναβάθμισή του, έχοντας ως συστατικό της στοιχείο την αειφορία, στο ανθρωπογενές, θα πρέπει να αντιμετωπίζει ως πρώτες προτεραιότητες την κοινωνική συνοχή και τον βιώσιμο χωροταξικό σχεδιασμό.
Η αναγκαιότητα μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης του αναπτυξιακού σχεδιασμού, επιβάλλει την εξασφάλιση υποδομών κοινωνικού εξοπλισμού, λειτουργικών διοικητικών δομών καθώς και επιχειρησιακών σχεδίων που θα περιορίζουν, με τάση εξαφάνισης, την κύρια αιτία κοινωνικής αποδιάρθρωσης της εποχής μας, την ανεργία.
Ας μου επιτραπεί να αναπτύξω λίγο περισσότερο τις απόψεις μας για την ανεργία και την απασχόληση, μια που αποτελούν το κόκκινο νήμα που διαπερνά το σύνολο του αναπτυξιακού προβληματισμού μας.
Η ανεργία αποτελεί, σύμφωνα με τη θεώρησή μας, δομικό στοιχείο του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Παράγωγο ενός μοντέλου οργάνωσης και διαχείρισης των εργασιακών σχέσεων, που στη φάση της κυριαρχίας των νέων τεχνολογιών και της παγκόσμιας απελευθέρωσης των αγορών – της περίφημης νεοφιλελεύθερης «παγκοσμιοποίησης» με τις περιοριστικές δημοσιονομικές πολιτικές – παράγει εξαθλίωση στην περιφέρεια και εκτεταμένα φαινόμενα νέας φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού στις μητροπόλεις.
Προτεραιότητα για την Αριστερά, η πάλη για την επίτευξη πολιτικών ρυθμίσεων και περιορισμών των ανεξέλεγκτων χρηματαγορών, που ξεπερνούν τα όρια του εθνικού κράτους,π.χ. την προσπάθεια επιβολής Φόρου Tobin.
Κεντρική επιλογή μας η πολιτική ενοποίηση του Ευρωπαϊκού χώρου και η συμμετοχή μας στη δημιουργία ενός ισχυρού πανευρωπαϊκού κινήματος που θ’ αντιμετωπίζει αποφασιστικά τις κυρίαρχες νεοφιλελεύθερες επιλογές. Τα πρώτα βήματα έχουν ήδη γίνει (πανευρωπαικό Κοινωνικό Φόρουμ, Κόμμα Ευρωπαικής Αριστεράς).
Θεωρούμε ότι η απασχόληση, πέραν της εξασφάλισης των οικονομικών διαβίωσης, που σε μεγάλο τμήμα του πληθυσμού τείνουν να είναι οικονομικά επιβίωσης, αποτελεί, σύμφωνα και με όλες τις σύγχρονες κοινωνιολογικές μελέτες και έρευνες, την κατ’ εξοχήν λειτουργία κοινωνικής αυταξίωσης του ανθρώπου, το βασικό πεδίο αίσθησης συμμετοχής του στο κοινωνικό γίγνεσθαι και έναν βασικό παράγοντα της ψυχολογικής ισορροπίας.
Κάθε ευνομούμενη πολιτεία οφείλει να έχει την πλήρη απασχόληση στους θεμελιώδεις όρους συγκρότησής της, γι΄αυτό η Αριστερά διεκδικεί, κατά προτεραιότητα, τη δραστική μείωση των ωρών εργασίας, την χρηματοδότηση και ανάπτυξη των νέων πηγών εργασίας (πρόνοια, περιβάλλον κλπ.). Χρέος της να διεκδικεί και την, χωρίς ανατροπή των εργασιακών σχέσεων, ευελιξία, προς όφελος των εργαζομένων που η εκτεταμένη χρήση των νέων τεχνολογιών επιτρέπει.
Για τον ΣΥΝ η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι πολιτικός θεσμός. Αποτελεί λειτουργία κοινωνικοποίησης και κοινωνικού ελέγχου της εξουσίας, μια που συγκροτεί το πλησιέστερο προς τον πολίτη πεδίο της και την πλέον φιλική και προσιτή διαδικασία λαϊκής συμμετοχής. Ο ρόλος της, για μας, είναι κατ’ εξοχήν κοινωνικός, δημοκρατικός και αναπτυξιακός.
Εκτιμούμε ότι η κίνηση προς το «τοπικό» ως αντιστάθμισμα των υπερεθνικών ολοκληρώσεων είναι και θα είναι συνεχής. Στόχος της Αυτοδιοικητικής Αριστεράς πρέπει να είναι, η Τ.Α. να αποτελέσει το κύτταρο της πορείας για την οικουμενικοποίηση των δικαιωμάτων και την πολιτική διακυβέρνηση της παγκοσμιοποίησης.
Οφείλουμε να επιδιώκουμε την ουσιαστική συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών σε όλα τα επίπεδα λήψης αποφάσεων (συμμετοχικός προϋπολογισμός, τοπικά δημοψηφίσματα ,αποκέντρωση στην αποκέντρωση).
Η αρχή της επικουρικότητας αποτελεί άμεσο και επιτακτικό ζητούμενο στη λειτουργία του πολιτικού συστήματος της χώρας μας.
Απαίτηση των καιρών, σύμφωνα με τις προγραμματικές θέσεις μας, μια συνολική αναδιάρθρωση του κράτους με θεσμοθέτηση και της αιρετής περιφερειακής αυτοδιοίκηση.
Η αυτοτέλεια κάθε βαθμού και η επάρκειά του σε στελεχικό δυναμικό και πόρους, είναι οι απαραίτητες προϋποθέσεις για να επιτύχει η προτεινόμενη, από εμάς, ανακατανομή πολιτικής και οικονομικής εξουσίας ανάμεσα στην κεντρική εξουσία και το σύστημα αυτοδιοίκησης. Ουσιαστική προϋπόθεση κάθε αναπτυξιακής προσπάθειας των ΟΤΑ.
Η έλλειψη πόρων – η χώρα μας κατέχει την τελευταία θέση σ’ όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες, η Τοπ. Αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα απορροφά μόλις το 5,5% των δημοσίων εσόδων όταν ο μέσος κοινοτικός όρος είναι 33% και το αναχρονιστικό αντιαναπτυξιακό θεσμικό πλαίσιο, που προσιδιάζει περισσότερο σε ετεροδιοίκηση παρά σε αυτοδιοίκηση, αποτελούν κατά τη γνώμη μας τα βαρίδια στον αναπτυξιακό ρόλο της Τοπ. Αυτοδιοίκησης που πρέπει να αφαιρεθούν. Η αναγκαιότητα μίας ριζικής φορολογικής μεταρρύθμισης που χωρίς να επιβάλει νέους φόρους θα θεσπίσει τη δυνατότητα άσκησης φορολογικής εξουσίας από τους ΟΤΑ, αποτελεί κομβικό σημείο για την τοπική ανάπτυξη.
Αυτά μπορούν και πρέπει να αλλάξουν για να μπορέσει η Τοπική Αυτοδιοίκηση να εκσυγχρονίσει τη λειτουργία της με την χρήση των νέων τεχνολογιών και την εκπόνηση σύγχρονων οργανογραμμάτων, την ανάπτυξη υγιών δημοτικών επιχειρήσεων και τη δυνατότητα πρόσληψης υψηλού επιπέδου και εξειδίκευσης επιστημονικού και τεχνικού προσωπικού που ν’ αντιστοιχεί στις σημερινές αυξημένες ανάγκες, τόσο για επιτελικό αναπτυξιακό σχεδιασμό, όσο και για τον διαφαινόμενο κυρίαρχο ρόλο της στο δίχτυ κοινωνικής και περιβαλλοντικής προστασίας.
Προϋπόθεση η διεκδίκηση του ρόλου της ,σε όλα τα επίπεδα προγραμματισμού, ως βασικού κοινωνικού εταίρου, για την εκπόνηση, μετά από ουσιαστική διαβούλευση
με τους κοινωνικους και οικονομικούς φορείς, ολοκληρωμένων τοπικών και περιφερειακών αναπτυξιακών προγραμμάτων΄, που θα εξασφαλίσουν τις αναγκαίες δομές για την εφαρμογή των απαραίτητων νέων πολιτικών της αυτοδιοίκησης, στην κοινωνική πολιτική, τον αθλητισμό, τον πολιτισμό, την εκπαίδευση, το περιβάλλον. Ο συντονισμός των τοπικών παραγωγικών δομών, και η συμμετοχή στον αναπτυξιακό σχεδιασμό των τοπικών κοινωνικών εταίρων, των ΜΚΟ , των εκπαιδευτικών και ερευνητικών ιδρυμάτων,με τη δημιουργία τοπικών δικτύων που διασυνδέονται με αντίστοιχα περιφερειακά, εθνικά και διεθνή. Η ταχεία και ορθολογική αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων προς όφελος των πολιτών και όχι των αγορών, η δημιουργία δομών επαγγελματικής πληροφόρησης και υποστήριξης της επιχειρηματικότητας, η διάχυση των ωφελειών της «κοινωνίας της πληροφορίας» σε όλους τους πολίτες .
Με τη συμμετοχή σε ηλεκτρονικά δίκτυα και διαδίκτυα, την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικού εμπορίου στις τοπικές αγορές και πληροφόρησης στους πολίτες, με την εξασφάλιση δυνατότητας πρόσβασης των πολιτών στις νέες τεχνολογίες τόσο για τις προνοιακές, πολιτιστικές και μορφωτικές ανάγκες τους όσο και τις νέες μορφές εργασίας (τηλεεργασία).
Η ουσιαστική εμπλοκή της Τ.Α. στα συστήματα της δια βίου μάθησης, η ανάπτυξη των νέων πηγών απασχόλησης και ιδιαίτερα στους τομείς εφαρμογής των νέων πολιτικών. Ο σταθερός προσανατολισμός της στην υποστήριξη των ομάδων κοινωνικού αποκλεισμού (ΑΜΕΑ, υπερήλικες, πρόσφυγες, μετανάστες, μακροχρόνια ανέργους κλπ.), η ανάπτυξη περιβαλλοντικών υπηρεσιών (παρατηρητήρια ελέγχου, εφαρμογές εξοικονόμησης ενέργειας, ολοκληρωμένα συστήματα ανακύκλωσης), η ενεργός συμμετοχή της στην διαχείριση του φυσικού αερίου και των άλλων ενεργειακών πόρων, η ανάπτυξη τοπικών και διαδημοτικών δικτύων μεταφοράς, ο επιτρεπόμενος κατά το δυνατόν ανοσχεδιασμός των οικιστικών ενοτήτων, των εμπορικών βιοτεχνικών και βιομηχανικών περιοχών, οι αναπλάσεις και οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις με σκοπό τη δημιουργία βιώσιμου αστικού περιβάλλοντος, αποτελούν κατά τη γνώμη μας, τα πεδία εφαρμογής πολιτικών και μέτρων από την Τοπική Αυτοδιοίκηση που θα συμβάλλουν σε μια βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών και οικονομιών.
Βιώσιμη ανάπτυξη, που θα πραγματοποιεί την διαμόρφωση των κοινωνικών δομών και υποδομών που θα εξασφαλίζουν υψηλό επίπεδο κοινωνικών παροχών σε όλους (ανεξαρτήτως φύλου, εθνικότητας, θρησκείας και ηλικίας), τη διατήρηση των υπαρχουσών και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, τον περιορισμό της ανεργίας και των επιπτώσεών της. Πολιτικές και μέτρα που θα συνδέουν την βελτίωση των συνθηκών ζωής τους σήμερα, μ’ ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αλλαγής της κοινωνίας που ως Αριστερά οφείλουμε να επαναδιατυπώσουμε.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, κατά τη γνώμη μου, παραμένει ίσως ο μοναδικός πολιτικοκοινωνικός χώρος που έχουμε τη δυνατότητα, με τη δράση μας, να πείσουμε τους πολίτες ότι αξίζει να μας εμπιστευθούν. Μπορεί ν’ αποτελέσει το πεδίο εφαρμογής και δοκιμασίας των προτάσεών μας, τον δοκιμαστικό σωλήνα της πολιτικής μας σε συνθήκες κοινωνίας.


Δ. ΜΠΙΡΜΠΑΣ
ΜΕΛΟΣ ΚΠΕ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ
ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Θέμα επικαιρότητας:
Δημόσια Διοίκηση-Αυτοδιοίκηση

Σύνολο: 51 Κείμενα

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι