΄Ναρκοπέδιο΄ εντός κι εκτός το Ιράν...

Οι εικόνες από το Ιράν προκάλεσαν δέος: χιλιάδες κόσμος συνόδεψε τη Δευτέρα στην τελευταία του κατοικία τον ανώτατο κληρικό (μεγάλο αγιατολάχ) Χουσεΐν Αλί Μονταζερί, στην ιερή πόλη των σιιτών, Κομ. Η κηδεία του ανθρώπου ο οποίος αρχικά είχε θεωρητικοποιήσει το σημερινό θεοκρατικό καθεστώς, για να αναγνωρίσει το λάθος του αργότερα και να το καταδικάσει, μετατράπηκε γρήγορα σε μαχητική αντικυβερνητική διαδήλωση με σκληρά συνθήματα ("κάτω οι δικτάτορες") κατά του κατεστημένου. Η εξέλιξη αυτή ήταν άλλη μια ένδειξη ότι η εσωτερική αντιπολίτευση, που έκανε εξαιρετικά αισθητή την παρουσία της μετά από τις προεδρικές εκλογές του περασμένου Ιουνίου, όταν "ξαφνικά" το συντριπτικό, υπέρ Αχμαντινεζάντ αποτέλεσμα ανακοινώθηκε εντός ολίγων ωρών, "κινείται" ακόμη στο Ιράν. Με άλλα λόγια, οι προσπάθειες, οι εκφοβισμοί, οι συλλήψεις, οι δίκες των αντιφρονούντων από τον Ιούνιο και ύστερα, δεν έπιασαν τόπο. Και όλα δείχνουν ότι τα δύο στρατόπεδα (κυβερνητικό - αντιφρονούντες) ετοιμάζονται για την... τελική αναμέτρηση. Θα λάβει χώρα εντός του 2010; Άγνωστο. Εκείνο που είναι αναμφισβήτητο είναι το ότι η αντιπολίτευση μοιάζει αποφασισμένη να μην σωπάσει...

Και τούτο παρά τις όλο και λιγότερο συγκαλυμμένες απειλές του Ανώτατου Οδηγού, του ύπατου αξιωματούχου της χώρας, αγιατολάχ Αλί Χαμενέι. Μια μόλις εβδομάδα πριν από τον θάνατο και την κηδεία του Μονταζερί, που σε κάθε ευκαιρία ασκούσε σφοδρή κριτική στο καθεστώς, ο Χαμενέι, ενώ έκανε λόγο για την ανάγκη "ενότητας" και "συσπείρωσης", απείλησε, χωρίς να τους κατονομάσει τους ηγέτες της αντιπολίτευσης: "Αυτοί που φωνάζουν συνθήματα είναι αντίθετοι προς τον ιμάμη Χομεϊνί, την επανάσταση, το Ισλάμ. Δεν πιστεύω στις εκκαθαρίσεις αλλά ορισμένοι συνεχίζουν να κάνουν ό,τι θέλουν και μετέτρεψαν έναν οικογενειακό καυγά σε αγώνα κατά του καθεστώτος".

Μέχρι τώρα έχουν σημειωθεί στη χώρα 4.000 συλλήψεις, δεκάδες θάνατοι, πέντε καταδίκες σε εκτέλεση. Παρόλα αυτά, στις αρχές Δεκεμβρίου, δεκάδες χιλιάδες άτομα, κυρίως νέοι φοιτητές, έπαιρναν μέρος στην ημέρα διαμαρτυρίας (στις 7 του μήνα). Και αυτή η διαδήλωση κατέδειξε ότι η αντίπαλη παράταξη, το κυβερνητικό στρατόπεδο δηλαδή είναι διχασμένο αναφορικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των διαμαρτυριών. Οι σκληροπυρηνικοί Φύλακες της Επανάστασης έχουν έτσι ζητήσει "τη σύντομη τιμωρία των συνωμοτών του εσωτερικού". Ωστόσο παράλληλα γινόταν γνωστό ότι σύμφωνα με πολλές ιστοσελίδες, ανώτατοι αξιωματικοί του στρατού έχουν δηλώσει ότι δεν θέλουν, να τους δοθούν διαταγές, να χρησιμοποιήσουν περισσότερη βία κατά του πλήθους...

Προς ποια πλευρά θα κλίνει ο Χαμενέι; Μήπως την απάντηση την έχει ήδη δώσει ο ίδιος; Μήπως η τοποθέτησή του για αυτούς που είναι κατά του αγιατολάχ Χομεϊνί, "ιερή εικόνας", συμβόλου, ιδρυτή του καθεστώτος, είναι αποκαλυπτική των προθέσεών του; Ούτως ή άλλως, ο Χαμενέι, παρότι δεν τον εκτιμά, έχει ταχθεί στο πλευρό του Αχμαντινεζάντ...

Ωστόσο το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται, αν λάβει κανείς υπόψη του το εύρος και την ένταση των συνεχιζόμενων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, είναι το εξής: πόσο θα κρατήσει αυτή η ακήρυκτη σύγκρουση; Εντέλει πόσο απονομιμοποιημένη είναι η σημερινή εξουσία της Τεχεράνης; Και σε ποιο βαθμό οι Χαμενέι (που διαθέτει πραγματικά τα ηνία της εξουσίας) και Αχμαντινεζάντ θα χρησιμοποιήσουν το "χαρτί" του πυρηνικού προγράμματος προκειμένου να καταστείλουν την εσωτερική αντιπολίτευση, συσπειρώνοντας γύρω τους τον πληθυσμό ενόψει ενός μετώπου ΗΠΑ, Ισραήλ, Ευρώπης; Και αν προχωρήσουν προς αυτή την κατεύθυνση ποια θα είναι εντέλει η κατάληξη για το Ιράν;

Η περσική διπλωματία ανέκαθεν ξεχώριζε για τις αποχρώσεις της (άλλοι μιλούν κυνικά για μπλόφες) είτε έναντι των Βρετανών είτε των Ρώσων - εσχάτως έναντι των Αμερικανών. Αν μπει στο παιχνίδι της εσωτερικής καταστολής εν είδει "εργαλείου" μάλλον θα βγει χαμένη. Και δεν θα είναι η μόνη...

e.tserezole@avgi.gr