9 σκέψεις και 1 υστερόγραφο

Γιάννης Πανούσης, Έθνος, Δημοσιευμένο: 2013-05-25

1 Ενας αντιρατσιστικός νόμος χρειάζεται σήμερα για δύο κυρίως λόγους: (α) για την εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με την απόφαση-πλαίσιο 2008/913/ ΔΕ του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης, (β) για τον εκσυγχρονισμό του ισχύοντος ποινικού οπλοστασίου (Ν. 927/79, άρθρα 183-185 ΠΚ) ώστε να περιλαμβάνει και τις νέες μορφές των σχετικών εγκλημάτων.Ο κύριος όμως λόγος σχετίζεται με την πολιτική σημειολογία της αντίστασης της Δημοκρατίας σε παρόμοια φαινόμενα μισαλλοδοξίας και προκατάληψης.2 Ενας αντιρατσιστικός νόμος δεν ποινικοποιεί τις «προσβλητικές ιδέες» και με την προσεκτική διατύπωση των άρθρων του θέτει με σαφήνεια τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ελευθερία της έκφρασης και στη δημόσια υποκίνηση βίας και έχθρας. Στην περίπτωση αυτή η ρήτρα της «διασάλευσης της δημόσιας τάξης» καθίσταται κρίσιμη και αναγκαία.3 Ενας αντιρατσιστικός νόμος δεν επιχειρεί ούτε να εμπλέξει τις ιδεολογίες στις ποινικές προβλέψεις ούτε να εγκλωβίσει τον επιστημονικό διάλογο (των ιστορικών, πολιτικών επιστημόνων κ.ά.) σε πολιτικές αποφάσεις.4 Ενας αντιρατσιστικός νόμος δεν πρέπει να συντάσσεται με βάση την πολιτική συγκυρία, αλλά να έχει ως στόχο την προστασία της χώρας, των πολιτών αλλά και όλης της ανθρωπότητας από εγκλήματα που αντίκεινται στις αρχές της ελευθερίας, των δικαιωμάτων του ανθρώπου, του κράτους δικαίου και της κοινωνικής ειρήνης.5 Ενας αντιρατσιστικός νόμος πρέπει να ψηφίζεται από τη μεγαλύτερη δυνατή πλειοψηφία στη Βουλή (χωρίς καχυποψίες και σκοπιμότητες), να στηρίζεται από το σύνολο της κοινωνίας και να παρέχει στη Δικαιοσύνη όλα τα νομικά μέσα πάταξης της ξενοφοβικής εγκληματικής βίας.6 Ενας αντιρατσιστικός νόμος πρέπει να συνεκτιμάει την κοινωνική κατάσταση της χώρας (ώστε να μη δημιουργήσει νέες εσωτερικές τριβές), τις ιστορικές ευαισθησίες ανθρώπων που διώχθηκαν και κυνηγήθηκαν (ώστε να μην ανοίξουν και πάλι οι παλιές πληγές της ελληνικής ιστορίας) και να μη δίνει την ευκαιρία σε συμψηφισμούς (ένθεν κακείθεν) γενοκτονικών εγκλημάτων.7 Ενας αντιρατσιστικός νόμος πρέπει επίσης να συμβάλλει στη μη-φυλετικοποίηση (δηλαδή στη διαφορετική μεταχείριση των ανηκόντων σε άλλη φυλή) τόσο από την πλευρά του Κράτους, της Δικαιοσύνης και της Αστυνομίας όσο και από την πλευρά της κοινωνίας (άρα να συνδυάζεται με σύγχρονη μεταναστευτική πολιτική).8 Ενας αντιρατσιστικός νόμος δεν εισέρχεται στον επιστημονικό διάλογο ως προς τον ορισμό των εγκλημάτων μίσους (hate crimes) (που αρχίζουν από τον εγκωμιαστικό ρατσιστικό λόγο και ολοκληρώνονται με τις «αναγνωρισμένες» (;) γενοκτονίες).9 Ενας αντιρατσιστικός νόμος υπερασπίζεται μέσω του ποινικού συστήματος πρωτεύουσες αξίες κοινωνικού συμβολαίου απέναντι στις διαχωριστικές γραμμές των πάσης φύσης ρατσιστών, αλλά δεν μπορεί από μόνος του να αντιμετωπίσει πολιτικά φαινόμενα. Υ.Γ.: Η κοινωνία γεννάει ή εκκολάπτει τέτοια φαινόμενα, η κοινωνία πρέπει να πειστεί να τα αποβάλλει. Αυτή είναι η ευθύνη της Πολιτείας και όλων των φορέων που πιστεύουν στη Δημοκρατία, την ελευθερία, την ισότητα. Να πείσουν με τη στάση και τη δράση τους κι όχι απλώς με την απειλή ποινών (συμβολικού ή παραδειγματικού χαρακτήρα).

Θέματα επικαιρότητας: Αντιεθνικισμός- Αντιρατσισμός

Γιάννης Παπαθεοδώρου

Η σιωπή των ερειπίων

Γιάννης Παπαθεοδώρου, 2019-11-03

Tι ήταν το «Τείχος του Βερολίνου»; Το τελευταίο και πιο εμβληματικό...

Περισσότερα
Πάνος Σκοτινιώτης

Από τον Ρήγα Βελεστινλή στα Ευρωπαϊκά Βαλκάνια

Πάνος Σκοτινιώτης, 2019-01-09

Οταν ο Ρήγας Βελεστινλής, στα τέλη του 18ου αιώνα, καλούσε...

Περισσότερα
Χρήστος Χωμενίδης

Δείγματα ατελέσφορης αντιπολίτευσης

Χρήστος Χωμενίδης, 2017-11-06

Ο Αλέξης Τσίπρας δέχθηκε τον Αμίρ -του οποίου το επίθετο...

Περισσότερα

Νίκες και ήττες

Παντελής Μπουκάλας, 2017-03-18

Ισως βιάστηκε λίγο η επίσημη Ευρώπη να δηλώσει απολύτως...

Περισσότερα
Γιώργος Σιακαντάρης

Η κάθοδος στην κοινωνία

Γιώργος Σιακαντάρης, 2017-03-14

Ως γνωστόν ο αμερικανός νομπελίστας συγγραφέας Σίνκλερ...

Περισσότερα

Δεν υπάρχει χρόνος. Ο εχθρός είναι εντός των πυλών.

2017-02-15

Πέντε χρόνια μετά την «εμφάνιση» της Χρυσής Αυγής κανείς...

Περισσότερα
Στέργιος Καλπάκης

Τα αίτια της ανόδου και η αντιμετώπιση της Χρυσής Αυτγής

Στέργιος Καλπάκης, 2017-01-18

Αναμφίβολα, το γεγονός που απασχόλησε την επικαιρότητα...

Περισσότερα

Eκτόξευση της ακροδεξιάς στην Αυστρία

Βασιλική Γεωργιάδου, 2016-04-25

Η εθνικολαϊκιστική ακροδεξιά στην Αυστρία έχει ένα μακρύ...

Περισσότερα

Άρθρα

Γιώργος Σιακαντάρης

Κοστολογήσεις και δεξιά ηγεμονία

Γιώργος Σιακαντάρης, 2026-09-04

Η ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη ήταν συνεκτική...

Το φάντασμα που σκοτώνει την πολιτική

Μαρία Καρακλιούμη, 2026-09-03

Η οικονομική κρίση δίδαξε στη χώρα, με τον πιο επώδυνο τρόπο,...

Αντώνης Λιάκος

Μεταναστευτικό πρόβλημα και Ιστορία

Αντώνης Λιάκος, 2026-09-01

Ο σύγχρονος φασισμός δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με ιδέες....

Κώστας Καλλίτσης

Εξι δισ. ετησίως. Πώς;

Κώστας Καλλίτσης, 2026-08-30

Αν περάσουν από τη Χαλκιδική οι βουλευτές, υπουργοί ή άλλα...

Ο μεγάλος απών

Πίκια Γαλάτη, 2026-08-29

….Η Αθήνα με 100 εκ. ευρώ, θα μπορούσε να αποκτήσει ένα σχετικά...

Χρήστος Ροζάκης

Τα θαλάσσια πάρκα της Τουρκίας προσκρούουν διττά στο Διεθνές Δίκαιο

Χρήστος Ροζάκης, 2026-08-26

Η πρόσφατη ενέργεια της Τουρκίας να εκδώσει Προεδρικά Διατάγματα...

Βαγγέλης Καραμανωλάκης

Μια άγρυπνη συνείδηση

Βαγγέλης Καραμανωλάκης, 2026-08-23

(Από το αφιέρωμα στο Βήμα ) Αναλογίζομαι ότι για λίγους...

O πρώιμος, ο ύστερος και ο διαρκής Τσουκαλάς

Αντώνης Λιάκος, 2026-08-23

Το πλήθος των κειμένων που γράφηκαν από τη στιγμή της αναγγελίας...

Κώστας Καλλίτσης

Το τερματίζουν…

Κώστας Καλλίτσης, 2026-08-23

Τί σχεδιάζει να πει η κυβέρνηση από το βήμα της 90ης Διεθνούς...

Θόδωρος Τσίκας

Θαλάσσια πάρκα: νέες διαφορές πάνω στην παλιά εκκρεμότητα

Θόδωρος Τσίκας, 2026-08-22

Η ανακήρυξη από την Τουρκία δύο «εθνικών θαλάσσιων πάρκων»...

Κάτι δεν πάει καλά εκεί έξω

Αντώνης Καρακούσης, 2026-08-18

Τα ανταμώματα του Αυγούστου προσφέρονται πέραν των άλλων...

O τέταρτος δρόμος προς τον σοσιαλισμό

Δήμητρα Κρουστάλλη, 2026-08-16

Το όραμα του Μαρκ Κάρνεϊ, όπως το παρουσίασε ο ίδιος για...

×
×