Με τον Χίτλερ και τη Λένι Ρίφενσταλ θα τιμήσουμε τις Θερμοπύλες και τη Σαλαμίνα;

Τον Απρίλιο του 1934 ο Χίτλερ ανέθεσε στη Λένι Ρίφενσταλ να σκηνοθετήσει μια ταινία για το συνέδριο του κόμματός του και ο ίδιος έδωσε τον τίτλο: «Θρίαμβος της θέλησης». Η δίωρη ταινία έγινε το προπαγανδιστικό όπλο με το οποίο επικράτησε η αρχή του Φίρερ, σύμφωνα με την οποία ο λαός ανήκε και ορκιζόταν σ’ αυτόν και κάθε άτομο έπρεπε να θυσιάζει γι’ αυτόν ακόμη και τη ζωή του. Αγαπημένη φράση του Χίτλερ ήταν: «Ο θρίαμβος της θέλησης», και τη συνέδεε με τη θέληση για επικράτηση της ναζιστικής ιδεολογίας σε όλο τον κόσμο.

Σε ομιλία του στην Κενιγκσβέργη το 1938 είπε: «Γερμανικέ λαέ, σας έχω διδάξει να έχετε πίστη, τώρα δώστε μου την πίστη σας! Ο,τι έγινε είναι αποτέλεσμα του θριάμβου μιας ιδέας, ο θρίαμβος της θέλησης, θρίαμβος της επιμονής και αντοχής, και πάνω απ’ όλα είναι αποτέλεσμα ενός θαύματος πίστης, γιατί μόνο η πίστη μπορούσε να μετακινήσει βουνά. Κάποτε ξεκίνησα με την πίστη μου στον γερμανικό λαό και ανέλαβα αυτόν τον τεράστιο αγώνα.

Με πίστη σε μένα με ακολούθησαν στην αρχή χιλιάδες, μετά εκατοντάδες χιλιάδες και τώρα με ακολουθούν εκατομμύρια». Ναι, τον ακολούθησαν εκατομμύρια. Ηταν «Ο θρίαμβος της θέλησης» να επιβληθεί η απάνθρωπη ναζιστική ιδεολογία που οδήγησε σε ολοκαυτώματα, γενοκτονίες και πολέμους με δεκάδες εκατομμύρια νεκρούς.

Συνδεδεμένη απόλυτα και αποκλειστικά η φράση «Ο θρίαμβος της θέλησης» με τον Χίτλερ και την ταινία της Λένι Ρίφενσταλ. Γι’ αυτό ξαφνιάζει και προκαλεί τα δημοκρατικά αισθήματα η κεντρική χρήση της στις εκδηλώσεις για τα 2.500 χρόνια από τη μάχη των Θερμοπυλών και τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας. «Θερμοπύλες και Σαλαμίνα: Ο θρίαμβος της θέλησης», τιτλοφορείται μια συζήτηση στο Φόρουμ των Δελφών, στην οποία συμμετέχει η πρόεδρος της Επιτροπής.

Η συζήτηση γίνεται γνωστή με δελτίο Τύπου και η φωτογραφία αναρτάται στην επίσημη σελίδα. «Η μάχη των Θερμοπυλών και η Ναυμαχία της Σαλαμίνας ως θρίαμβος της θέλησης και ως θεμέλιος λίθος του Δυτικού Πολιτισμού» είναι το θέμα του μαθητικού διαγωνισμού ζωγραφικής για την επέτειο. Το δεύτερο συστατικό μπορούσε πράγματι να είναι θέμα και να παραπέμπει στον Χρυσό Αιώνα της Αθήνας, που ακολούθησε τις νικηφόρες μάχες του 480 π.Χ., και στη σημασία του για την Ευρώπη. Ομως σε συνδυασμό με τον «Θρίαμβο της θέλησης» αλλού παραπέμπει: στο όραμα του Χίτλερ για την Ευρώπη, στον εφιάλτη των λαών της.

Θέλω να πιστεύω ότι η καταγωγή και η σημασία της φράσης ήταν άγνωστη στις/στους προέδρους των οργανισμών που προκήρυξαν τον διαγωνισμό και προετοίμασαν τις εκδηλώσεις. Ομως προφανώς κάποιοι συνειρμικά την άντλησαν από τη ναζιστική πρόσληψη και πλαστογράφηση της ελληνικής αρχαιότητας. Για τον Γκέρινγκ οι Θερμοπύλες αναστήθηκαν στο Στάλινγκραντ, όπου σύμφωνα με τη ναζιστική ρητορεία ο «Δυτικός Πολιτισμός» αντιμετώπισε τη «βάρβαρη Ανατολή».

Μακάβρια η ομιλία του στο ραδιόφωνο, τρεις μέρες πριν από την παράδοση της 6ης γερμανικής Στρατιάς. Καλούσε εκατόν τριάντα χιλιάδες στρατιώτες να τηρήσουν τον όρκο τους στον Φίρερ και να επιλέξουν τον θάνατο, «όπως οι τριακόσιοι του Λεωνίδα», τους οποίους πουθενά δεν ανέφερε ως Ελληνες αλλά ως άνδρες βόρειας (σκανδιναβικής) φυλής, προγόνους των Γερμανών ναζί.

Οι αξιωματικοί και οι στρατιώτες της 6ης Στρατιάς δεν δέχτηκαν να θυσιαστούν για το ναζιστικό βάρβαρο εγχείρημα, που το είχαν καταλάβει πια, και παραδόθηκαν. Ομως ψεύτες όπως πάντα και παντού, οι ναζί ηγέτες δήλωναν στα μετόπισθεν ότι όλοι, από τον στρατηγό έως τον απλό στρατιώτη, πέθαναν δήθεν στο πεδίο της μάχης πολεμώντας μέχρι την τελευταία τους πνοή με το όπλο στο χέρι.

Φωτίστηκε η Ακρόπολη και αναδείχτηκε ακόμη περισσότερο η αισθητική που συνδεόταν άρρηκτα με τις έννοιες της Δημοκρατίας και της Ελευθερίας. Ποιος παίρνει το δικαίωμα να τη συνδέει με την πιο βάρβαρη ιδεολογία που εμφανίστηκε ποτέ στην ανθρώπινη Ιστορία; Υβρις είναι ο μόνος δόκιμος χαρακτηρισμός.