Η μάχη τού μη χείρον

Γιάννης Λούλης, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2023-02-11

Καθώς μπήκαμε στην προεκλογική εκστρατεία, έχουμε μπροστά μας τη μάχη τού μη χείρον. Πού επενδύουν οι δύο πλευρές; Στην πόλωση. Τούτο συμβαίνει, κυρίως, διότι πρόκειται για την πιο εύκολη λύση. Και οι δύο μονομάχοι λειτουργούν σπασμωδικά. Χωρίς καθαρή σκέψη και συγκρότηση. Αντιδρούν εκτονωτικά, όπως ζητά ο μικρόκοσμός τους. Φυσικά, η επένδυση στην πόλωση δεν είναι κάτι καινοφανές στη χώρα μας. Αυτή αποτελεί εύκολη συνταγή που συσπειρώνει κόμματα σε κρίση, στην οποία βρίσκονται και τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της χώρας. Τόσο η Ν.Δ. όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ αντιδρούν έτσι από ανασφάλεια. Ανασφάλεια, που είναι προϊόν των λαθών και αδυναμιών τους, είτε κυβερνούν είτε αντιπολιτεύονται. Αλλωστε η παρούσα μάχη είναι για τους ψηφοφόρους εκείνη του μη χείρον.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη διανύει τη χειρότερη φάση της θητείας της. Καθώς τα προβλήματα της καθημερινότητας την πνίγουν. Υπάρχουν σοβαρά κρούσματα διαφθοράς. Οι υποκλοπές έχουν κάνει την όποια ζημιά τους στην κυβερνητική εικόνα. Επίσης, το εξιδανικευμένο «επιτελικό κράτος» έχει διαλυθεί. Μέσα στο κλίμα αυτό, η αξιωματική αντιπολίτευση θα έπρεπε να αναπτύξει μια ισχυρή δυναμική. Αυτό δεν έχει συμβεί. Ενώ τα όποια περιορισμένα κέρδη της αντιπολίτευσης από την κυβερνητική φθορά δεν παραπέμπουν σε ισχυρό ρεύμα υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ. Βεβαίως, επειδή η κυβερνητική εικόνα έχει ραγίσει σε αρκετά μεγάλο βαθμό, ο ΣΥΡΙΖΑ μειώνει τη δημοσκοπική απόσταση. Κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση λοιπόν αγκομαχούν. Με το προβάδισμα υπέρ της Ν.Δ. Αλλά και δύο προβληματικές εικόνες για Ν.Δ. και ΣΥΡΙΖΑ.

Γενικότερα, πάντως, τα πράγματα είναι πιο πιεστικά για την κυβέρνηση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει πάντα το όπλο της διεθνούς παρουσίας του, που είναι άλλωστε το πιο δυνατό του χαρτί. Ομως στα πεδία όπου η κοινή γνώμη ψέγει την κυβέρνηση, καθώς δεν εκπέμπει κοινωνική ευαισθησία προς τα πιο ευάλωτα στρώματα, το κλίμα αυτό δεν θα αλλάξει εύκολα. Με τον ίδιο τον πρωθυπουργό, όλο και πιο απόμακρο. Ιδίως μάλιστα όταν προσπαθεί «στημένα», με το όλο ύφος του, να εκπέμψει «λαϊκότητα». Παράλληλα, η πόλωση και κινδυνολογία στις οποίες καταφεύγει η κυβέρνηση, δαιμονοποιώντας τον ΣΥΡΙΖΑ, προσφέρουν ελάχιστα στο κυβερνών κόμμα. Ομως, όπως συμβαίνει και με τον ΣΥΡΙΖΑ, το «βαθύ κόμμα», όπως εκφράζεται από κάποια στελέχη πρώτης γραμμής, δεν οδηγεί στην ανάκαμψή του. Η Ν.Δ., πάντως, περιορίζεται, όλο και περισσότερο, στην εικόνα τού μη χείρον. Αρα με βάση τα παραπάνω, αποτελεί δεδομένο ότι η Ν.Δ. και ο αρχηγός της θα επενδύσουν στη δαιμονοποίηση του αντιπάλου τους. Οι δυνάμεις τους είναι άλλωστε ισχνές.

Οταν γράφονται οι γραμμές αυτές, προκαλούν αρνητική εντύπωση δύο σπασμωδικές αντιδράσεις της κυβέρνησης, χωρίς να έχουμε εικόνα ξεκάθαρη της πρώτης από αυτές. Το ότι η τραγωδία στο Μάτι φαίνεται ότι θα αξιοποιηθεί μικροκομματικά και πολωτικά, ως εφαλτήριο μετωπικής επίθεσης στον ΣΥΡΙΖΑ και εισαγωγή στην προεκλογική εκστρατεία της Ν.Δ., δεν είναι ένα καλό σημάδι για το πολιτικό κλίμα. Παράλληλα, η Ν.Δ., σε κρίση πανικού, επιστρατεύει τον Καρατζαφέρη, τοποθετώντας τον σε εκλόγιμη θέση στη λίστα Επικρατείας της, κάτι που δείχνει ότι όλα τα μέσα θα αξιοποιηθούν για να εναγκαλιστεί τη δεξιά της δεξιάς της! Φυσικά, ήδη, η Ν.Δ. έχει διολισθήσει όλο και δεξιότερα. Με άλλους να το θεωρούν απλή πολιτική διεύρυνση. Και άλλους, πολύ δικαιολογημένα, ως μια εικόνα που τα λέει όλα: δηλαδή όταν συγκρίνει τη Ν.Δ. του Κώστα Καραμανλή ως παράταξη του «μεσαίου χώρου» που πλέον δεν εκφράζει η Ν.Δ. του Μητσοτάκη.

Το πιο ανησυχητικό πάντως είναι πως και τα δύο μεγάλα κόμματα προετοιμάζονται για οξύτατη πόλωση. Ενώ πέρα από την όποια στρατηγική τους, θα υπάρξουν και στελέχη τα οποία, ατομικά, θα είναι οι ακραίοι των ακραίων, με προσδοκία να διασφαλίσουν έτσι την επανεκλογή τους με κάθε τρόπο. Τα κρούσματα ήδη αυξάνονται. Με χαρακτηριστική δήλωση υπουργού που ισχυρίστηκε ότι κακώς εκπαραθυρώθηκε ο Δημητριάδης που υπήρξε ο πρωτεργάτης των υποκλοπών! Πάντως, ανεξάρτητα από τα όποια μεμονωμένα φαινόμενα, την εποχή που διανύουμε, και στα δύο μεγάλα κόμματα η τάση προς ακραία πόλωση γίνεται τμήμα της κουλτούρας τους, κάτι που είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό!

Ας περάσουμε τώρα στον χώρο της αξιωματικής αντιπολίτευσης και στην πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης. Φυσικά η πρωτοβουλία αυτή προβλέπεται νόμιμα και δεν είναι ακραία. Ομως στο πλαίσιο μιας στρατηγικής του ΣΥΡΙΖΑ ήταν και περιττή και λανθασμένη. Ο Τσίπρας είχε όλα τα πλεονεκτήματα στα χέρια του. Η κυβέρνηση ήταν προκλητική και αυθαίρετη εμποδίζοντας τον άτεγκτο Χ. Ράμμο, πρόεδρο της ΑΔΑΕ, να ενημερώσει τη Βουλή για συγκεκριμένες παρακολουθήσεις. Υβριστικός και ψευδέστατος ήταν ο ισχυρισμός της Ν.Δ. ότι ο Ράμμος –μια καταξιωμένη νομική προσωπικότητα– ήταν όργανο του Τσίπρα! Τον φάκελο με τα σχετικά ονόματα τον ζήτησε ο Τσίπρας από τον Ράμμο που, ορθότατα, του τον παρέδωσε. Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ορθώς, γνωστοποίησε τα ονόματα στη Βουλή. Από εκεί και πέρα, όμως, ο Αλέξης Τσίπρας έχασε μια μεγάλη πολιτική ευκαιρία: αντί για την πρόταση μομφής (που φυσικά δικαιούνταν), μόνο πραγματικό όφελος θα είχε αν έδινε μια συνέντευξη Τύπου στο Ζάππειο. Αμείλικτος στις επικρίσεις του. Αλλά και ήπιος στους τόνους του. Ολα τα όπλα θα ήσαν στα χέρια του. Αυτή η κίνηση υπερεπαρκούσε. Δεν χρειαζόταν τίποτε άλλο!

Το μεγάλο πρόβλημα του Αλέξη Τσίπρα, για κάποιον που έχει στοιχειώδη κρίση και κοιτάζει τον ΣΥΡΙΖΑ ρίχνοντας φως «από τα έξω προς τα μέσα», είναι ο παθογενής εσωκομματικός μικρόκοσμος του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτός ο κομματικός μικρόκοσμος είναι αδύνατο να διαμορφώσει μια αποφορτισμένη στρατηγική που να τον υπερβαίνει. Ομως, όπως συμβαίνει στα σύγχρονα κόμματα, η στρατηγική και η επικοινωνία που προκύπτει χαράσσονται από ειδικούς που συμβουλεύουν την ηγεσία του κόμματος. Καθώς, λοιπόν, η κυβέρνηση διανύει μια περίοδο όπου συσσωρεύει φορτία αδυναμιών που τη φθείρουν, η αξιωματική αντιπολίτευση χάνει σημαντικές ευκαιρίες όταν οδηγείται στην πόλωση. Και οι ευκαιρίες αυτές δεν της περισσεύουν.

Αν παρατηρήσει κανείς τους δύο βασικούς μονομάχους, θα αντιληφθεί πως η κυβέρνηση Μητσοτάκη διανύει την πιο ρυτιδιασμένη φάση της, ψάχνοντας σπασμωδικά για αποκούμπια που είναι λίγο-πολύ σαθρά. Την ίδια ώρα όμως και ο ΣΥΡΙΖΑ, έχοντας καθυστερήσει πολύ στο να αποκτήσει μια στοιχειώδη στρατηγική, καλείται να οριοθετήσει τη στρατηγική αυτή και να την τηρήσει απαρέγκλιτα. Αυτό όμως δεν αρκεί. Διότι πέρα από τη στρατηγική, που λίγο-πολύ θυμίζει φτερό στον άνεμο, καλείται να πείσει ότι έχει το κατάλληλο ανθρώπινο υλικό για να κυβερνήσει ικανοποιητικά. Εδώ, άλλωστε, έχει καταγραφεί η μεγαλύτερη στρατηγική αδυναμία του Τσίπρα, που έχασε και ξανάχασε χρόνο για να μεταμορφώσει τον ΣΥΡΙΖΑ. Προσελκύοντας το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό! Στη φάση αυτή, λοιπόν, δηλαδή τη δωδεκάτη ώρα, ο Αλέξης Τσίπρας καλείται να προσθέσει 5-6 ξεχωριστά στελέχη από την κοινωνία, με ειδικές γνώσεις, τεχνοκράτες, οι οποίοι θα εμπλουτίσουν την κυβέρνησή του. Κάποιοι στα οικονομικά θα πλαισιώσουν τον Τσακαλώτο. Αλλοι θα υλοποιήσουν τομές στο κοινωνικό πεδίο. Και κάποιος θα αναλάβει το υπουργείο Εξωτερικών με εμπειρία στο διπλωματικό σώμα.

Κοιτάζοντας λοιπόν την πραγματικότητα του πολιτικού σκηνικού ωμά και άτεγκτα, είναι φανερό πως το κυβερνών κόμμα, παρά τον ασφυκτικό έλεγχό του στα ΜΜΕ, περνάει βαθύτατη κρίση. Είναι εξαντλημένο. Για την ώρα ο Μητσοτάκης είναι ο αδιαμφισβήτητος αρχηγός του. Που όμως πλέον τρεμοσβήνει, παρά το δημοσκοπικό προβάδισμά του. Και ο Τσίπρας; Αυτός διαθέτει το επικοινωνιακό χάρισμα, αν και μετά τις εκλογές ο ίδιος το νέκρωσε. Ομως επειδή το χάρισμα είναι στη φύση του, αρχίζει να το ανακτά. Αλλά όσο πνίγεται στον κομματικό του μικρόκοσμο, το ταλέντο του δύσκολα μπορεί να εκφραστεί και να αποκτήσει ισχυρή δυναμική. Στην πολιτική χρειάζεται πειθαρχία, τόλμη και ρήξεις για να αλλάξουν άρρωστα κόμματα όπως ο ΣΥΡΙΖΑ. Αρα η πρόκληση για τον Τσίπρα είναι κομβική.

Ομως, ως αντιστάθμισμα σε όλα αυτά, υπάρχει το υπόδειγμα του ηγέτη του βρετανικού Εργατικού Κόμματος Κιρ Στάρμερ που έβγαλε το κόμμα του από μια βαθιά κρίση. Ηδη είναι εκτός εξουσίας για 11 χρόνια, ενώ στα επόμενα δύο χρόνια που θα γίνουν εκλογές θεωρείται ο βέβαιος νικητής, καθώς προηγείται με 25%! Πρόσφατα το έγκυρο συντηρητικό περιοδικό Spectator αποθέωνε τον Στάρμερ και τη συθέμελη αλλαγή του κόμματός του που το μεταμόρφωσε. Οχι ως χαρισματικός ηγέτης. Αλλά διότι διέθετε ατσάλινη βούληση και αντίστοιχη στρατηγική. Ετσι υπάρχει ένα ερώτημα που προκύπτει για τον Τσίπρα: Είναι αργά να μάθει κάτι από το υπόδειγμα αυτό;

* Διδάκτωρ του Κέμπριτζ, επικοινωνιολόγος και συγγραφέας πολλών βιβλίων με πιο πρόσφατο το «Η τοξική εποχή μας» (Καστανιώτης, 2022)

Θέματα επικαιρότητας: Εκλογές

Ανοιχτή επιστολή σε γυναίκες ψηφοφόρους

Μαρία Γκασούκα*, Ιλεάνα Σακκά**, Φωτεινή Σιάνου***, 2023-06-16

Αγαπητές φίλες,Οι γυναίκες ψηφοφόροι είμαστε η πλειονότητα...

Περισσότερα
Γρηγόρης Στεργιούλης

Αβεβαιότητα και εκλογική συμπεριφορά

Γρηγόρης Στεργιούλης, 2023-06-16

Οι επιλογές των πολιτών δεν εξαρτώνται μόνο από την πολιτική...

Περισσότερα
Μαριλένα Κοππά

Το μεγάλο λάθος: Η μουσουλμανική μειονότητα ως προεκλογικό εργαλείο

Μαριλένα Κοππά, 2023-06-16

Με τον όρο «μειονότητα» εννοούμε μια ομάδα του πληθυσμού...

Περισσότερα

Η πανελλαδική μονοχρωμία

Παντελής Μπουκάλας, 2023-06-13

Αν την 21η Μαΐου τα αποτελέσματα επέτρεπαν στη Ν.Δ. να τραγουδάει...

Περισσότερα

Μειονοτική ψήφος: Αντανάκλαση της πραγματικότητας;

Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης, 2023-06-11

Φαίνεται ότι μειονοτική ψήφος αποτελεί θεμιτό εκλογικό...

Περισσότερα
Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Είναι η συγκυρία, ανόητε!

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2023-06-10

Στην πολιτική ποτέ δεν ξέρεις τι θα σου ξημερώσει. Κατά...

Περισσότερα

Ο ίδιος λαός είναι. Αλλά…

Τάσος Παππάς, 2023-06-08

Το αφήγημα της Νέας Δημοκρατίας δέχτηκε ένα σοβαρό πλήγμα...

Περισσότερα
Λούκα Κατσέλη

Η παγίδα του φόβου και τα διλήμματα της επικείμενης εκλογικής αναμέτρησης

Λούκα Κατσέλη, 2023-06-04

Τα αποτελέσματα των εκλογών της 21ης Μαΐου, κυρίως δε η μεγάλη...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Όχι κύριε Νετανιάχου

Όχι κύριε Νετανιάχου

2024-04-26

Ο γερουσιαστής και ακτιβιστής Μπέρνι Σάντερς, (την ώρα που...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Γιατί ανεβαίνει η ακροδεξιά;

Παύλος Τσίμας, 2024-04-27

Που είναι πιθανότερο να συναντήσει κανείς μετανάστες στον...

Τα τανκς με τα γαρίφαλα

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-26

Πριν από πενήντα χρόνια η Λισαβόνα μόλις ξυπνούσε και όσοι...

Το χαλί

Μιχάλης Μητσός, 2024-04-24

Aυτοί οι μπαγάσηδες οι δικαιωματιστές παντού έχουν διεισδύσει...

Σπύρος Δανέλλης

Ψηφαλάκια ή γνώση και ικανότητες;

Σπύρος Δανέλλης, 2024-04-24

Τον Φεβρουάριο του 2014, λίγο πριν από τις ευρωεκλογές, η κυβέρνηση...

Θόδωρος Τσίκας

Οι «κόκκινες γραμμές» Ισραήλ-Ιράν

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-20

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα χτυπήματα μεταξύ Ιράν και...

×
×