Θεσσαλονίκης δεξιοί και α-δέξιοι

Οι συζητήσεις για τα πολιτικά ζητήματα της Θεσσαλονίκης και οι προσεγγίσεις της αριστεράς σ αυτά, ιδιαιτέρως δε για τις πρόσφατες δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές, εκκινούν από την παραδοχή ότι στη Θεσσαλονίκη έχει παγιωθεί τα τελευταία χρόνια μια πολιτική κατάσταση, με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά από την υπόλοιπη Ελλάδα, η οποία φαντάζει μη αναστρέψιμη. Η Θεσσαλονίκη κυριαρχείται από τον εθνικισμό και τον συντηρητισμό, οι ρατσιστικές συμπεριφορές αποτελούν συστατικό στοιχείο της κοινωνίας της πόλης, ο δήμαρχος Παπαγεωργόπουλος και ο νομάρχης Ψωμιάδης αντιπροσωπεύουν τις επικρατούσες ιδιότυπες ακροδεξιές λογικές και παρόμοιες "διαπιστώσεις" κυκλοφορούν ευρύτατα και χρωματίζουν τις πολιτικές συζητήσεις των αριστερών παραγόντων και μη, σχεδόν όλων των αριστερών πολιτικών οργανώσεων. Όμως, τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών απέδειξαν αβάσιμη την παραδοχή ότι η Θεσσαλονίκη είναι μια αμετάκλητα αντιδραστική πόλη, αφού κατέστησαν έστω και οριακά τα ψηφοδέλτια της δεξιάς και ακροδεξιάς μειοψηφικά... Κυρίως, όμως, ανέδειξαν την αδυναμία της αριστεράς να ασκήσει ηγεμονική πολιτική σ αυτή την πόλη συγκαλύπτοντας με τα επιχειρήματα περί ιδιομορφίας των πολιτικών συνθηκών την ανυπαρξία πολιτικού σχεδίου και αιτιολογώντας με επιφανειακές κοινωνικές αναφορές την αδυναμία πολιτικής παρέμβασης στη πόλη. Πολιτικές συνθήκες και κοινωνικά δεδομένα, τα οποία όχι μόνο δεν εξηγούνται, αλλά και δεν εντάσσονται σε ένα πολιτικό σχέδιο αντιμετώπισής τους. Γιατί έχουν εκδηλωθεί εντονότερα και συντηρούνται ειδικά στη Θεσσαλονίκη τα όποια υπαρκτά φαινόμενα επισημαίνονται; Πώς αντιμετωπίζονται πολιτικά τα φαινόμενα αυτά, πέρα από το επίπεδο των διακηρύξεων και των καταγγελιών; Η αυτόνομη εκλογική παρουσία κάθε αριστερής οργάνωσης, πέρα από τον απογραφικό της χαρακτήρα ή την κομματική της σκοπιμότητα, πώς συμβάλλει στην ανατροπή της πολιτικής κατάστασης που σχολιάζεται και καταγγέλλεται; Οι απαντήσεις σ αυτά και άλλα παρόμοια ερωτήματα δεν αποτελούν αναγκαία συστατικά πολιτικών σχεδίων και παρεμβάσεων της αριστεράς στην πόλη; Τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών αποτύπωσαν μια χαμένη ευκαιρία να ανατραπεί, υπό την ηγεμονία πολιτικών δυνάμεων πέραν του δικομματισμού, μια πολιτική κατάσταση η οποία σφραγίζει την πόλη με χαρακτηριστικά που δεν της αντιστοιχούν κοινωνικά και δεν "νομιμοποιούνται" ιστορικά. Η συμμετοχή του Καρατζαφέρη και η εμφάνιση της κίνησης Μπουτάρη δημιούργησαν τους όρους αυτής της ανατροπής και διαμόρφωσαν μια εξόχως ευνοϊκή, και ίσως μοναδική, συγκυρία για την πολιτική παρέμβαση της αριστεράς. Όροι οι οποίοι δυστυχώς αγνοήθηκαν ή και παρανοήθηκαν και σε κάθε περίπτωση δεν έγιναν αντικείμενο πολιτικής επεξεργασίας. Αντίθετα ο Συνασπισμός, αλλά και άλλοι πολιτικοί φορείς της ριζοσπαστικής αριστεράς, αντί να αποτελέσουν τον πυρήνα μιας ευρύτερης συμπαράταξης δυνάμεων η οποία θα επιδίωκε την ανατροπή των πολιτικών δεδομένων στον Δήμο Θεσσαλονίκης, ανέδειξαν ως κύριο πολιτικό τους αντίπαλο τον Μπουτάρη και την κίνησή του και εκδήλωσαν πολιτικά ανεξήγητες, για πολλούς ανεπίτρεπτες και σε κάθε περίπτωση αποπροσανατολιστικές επιθέσεις. Ακολουθεί το γνωστό "ήδη ιδωθέν". Στο δεύτερο γύρο των εκλογών, ο Παπαγεωργόπουλος εκφράζοντας όλη τη δεξιά θα αθροίσει και τις ψήφους του Καρατζαφέρη και δεδομένης της αυξημένης αποχής την οποία θα ενισχύσουν και οι ψηφοφόροι των αριστερών ψηφοδελτίων θα κατακτήσει για μια ακόμα τετραετία το Δήμο Θεσσαλονίκης. Η Αράπογλου θα προσθέσει απλώς μερικές χιλιάδες ψήφους στο κομματικό ψηφοδέλτιο του ΠΑΣΟΚ. Ο Μπουτάρης ως επικεφαλής μη κομματικού ψηφοδελτίου θα καλέσει σε ψήφο κατά συνείδηση και εμείς θα παρακολουθήσουμε από τηλεοράσεως την πολιτική αναμέτρηση που θα εξελίσσεται ερήμην των αριστερών και της αριστεράς. Θα ακολουθήσουν αναλύσεις περί της ιδιότυπης πολιτικής κατάστασης, του κοινωνικού συντηρητισμού της Θεσσαλονίκης και τα συναφή. Όμως, η κοινωνία της Θεσσαλονίκης, όπως και κάθε τοπική κοινωνία, χαρακτηρίζεται από έντονες κοινωνικές αντιθέσεις και σοβαρότατες πολιτικές συγκρούσεις, οι οποίες άλλοτε εκφράζουν και άλλοτε όχι κοινωνικές αντιθέσεις, αλλά πάντοτε αποτυπώνονται στις εκλογές, τοπικές ή εθνικές. Όπως σημείωνε, όμως, ο Κωστής Παπαϊωάννου σε άρθρο του με τίτλο "Θεσσαλονίκη ανοχύρωτη πόλη" σε τοπική εφημερίδα, "η προσέλκυση μιας μερίδας της κοινωνικής βάσης από φασιστικές πολιτικές δεν είναι κοινωνικές ιδιομορφίες αλλά προσωρινές πολιτικές καταστάσεις, για τις οποίες μπορεί να υπάρχουν (και) κοινωνικές ερμηνείες, αλλά υπάρχουν κυρίως πολιτικές ευθύνες. Η Θεσσαλονίκη είναι μια ανοχύρωτη πόλη: κατόρθωμα μιας πολιτικής και αποτυχία μιας άλλης". Κατόρθωμα των δεξιών και αποτυχία των α-δέξιων.