Τουρκία, Ευρώπη, δημοκρατία

Κρίση στην Τουρκία, πολλοί χαίρονται άλλοι ανησυχούν. ΄Ισως να μην έχουμε στρατιωτικό πραξικόπημα παλαιάς κοπής, ίσως υπάρξει νέος ιστορικός συμβιβασμός ανάμεσα στο «βαθύ» και το δημοκρατικά νόμιμο κράτος. Αλλά τίποτε δεν είναι βέβαιο. Επιπλέον, το «βαθύ» δεν είναι απομονωμένο. Το στηρίζει ένα σημαντικό τμήμα της κοινής γνώμης. Αυτό που δεν θέλει τη δημοκρατία της «μαντίλας». Τα όσα συμβαίνουν σήμερα στην Τουρκία δεν έχουν πολλά κοινά σημεία με τα όσα έγιναν στο παρελθόν.

Είναι σίγουρο ότι τα όσα αρνητικά αντιμετώπισε η Τουρκία στις Βρυξέλλες και που σε μεγάλο βαθμό είναι πλήρως δικαιολογημένα (οφείλει η Άγκυρα να προσαρμοστεί στο ευρωπαϊκό δημοκρατικό κεκτημένο και τα όσα βήματα επιτελέστηκαν προς αυτή την κατεύθυνση, είναι σημαντικά αλλά όχι και αρκετά) δεν βελτίωσαν τα πράγματα για τον κ. Ερντογάν και το κόμμα του. Είναι επίσης σίγουρο ότι τα εσωτερικά ψυχροπολεμικά παιχνίδια των στρατηγών δεν βελτιώνουν την ευρωπαϊκή εικόνα της χώρας τους.

Για την Ευρώπη και ιδιαίτερα για μας τι θα έπρεπε να είναι το επιθυμητό ; Μέσα στη δίνη του γαλλικού προεκλογικού αγώνα ο υποψήφιος της δεξιάς, ο κ. Σαρκοζί, κυνηγώντας τις ψήφους της ακροδεξιάς, δήλωσε προχτές ότι η Τουρκία δεν είναι Ευρώπη, είναι Μικρά Ασία και ότι δεν θέλει να διδάσκονται αύριο τα παιδιά του ότι η Ευρώπη συνορεύει με το Ιράν εμπλεκόμενη και στο κουρδικό. Η σοσιαλίστρια Σεγκολέν Ρουαγιάλ αποδείχτηκε πιο ψύχραιμη και καλύτερη διπλωμάτισσα. Υπενθύμισε ότι η Ευρώπη έχει αναγνωρίσει από πάμπολλες δεκαετίες την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, ότι οι διαπραγματεύσεις θα διαρκέσουν χρόνια, και ότι υπάρχει δέσμευση για δημοψήφισμα στη Γαλλία όταν, κάποτε, θα έρθει η ώρα της τελικής απόφασης. Ενώ στο μεταξύ υπάρχουν πολλές δυνατότητες στενής σύνδεσης.

Ο κ. Σαρκοζί, και μάλιστα σε συνδυασμό με την τουρκική κρίση, έχει ενθουσιάσει πολλούς συμπατριώτες μας (ανάμεσά τους πολλοί Μικρασιάτες και Πόντιοι !) και πολλούς Ελληνοκύπριους. Αυτός ο ενθουσιασμός είναι παράδοξος. Βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση και με την επίσημη πολιτική του ΠΑΣΟΚ και με την επίσημη πολιτική της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας. Συναισθηματικά είναι εξηγήσιμος. Πολιτικά είναι τουλάχιστον παράδοξος. Και ίσως καταστροφικός.

Η Τουρκία είναι δίπλα μας και αυτό δεν θα αλλάξει ποτέ. Η Τουρκία κατέχει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της Κύπρου και με τα «αδιαπραγμάτευτα» τερτίπια μας η διχοτόμηση του νησιού μονιμοποιείται και σιγά-σιγά νομιμοποιείται. Αν η Τουρκία μείνει εκτός Ευρώπης, στα όσα μας χωρίζουν θα προστεθεί με μεγάλες συνέπειες και αυτό. Ενώ τα σύνορα της Ευρώπης με την Ασία θα τέμνουν την Κύπρο και τη Λευκωσία. Το μέλλον όσων πλουτίζουν με τις πολεμικές παραγγελίες (και τα σύνθετα ομόλογα που εκδίδονται για την πληρωμή τους) θα είναι έτσι λαμπρό. Μόνο το δικό τους όμως. Και δεν θα έχουμε την ελπίδα ότι με τις πολύχρονες διαπραγματεύσεις για την ένταξή της θα υπάρξει αλλαγή.

Μας συμφέρει μια Τουρκία δημοκρατική και λαϊκή και στο τέλος πολιτικά ευρωπαϊκή. Είναι σημαντικό να την βοηθήσουμε και για το ένα και για το άλλο.