Η "μίνι" συνθήκη και η αντιπρόταση της αριστεράς
Δημήτρης Παπαδημούλης, Αυγή της Κυριακής, Δημοσιευμένο: 2007-07-01
1. Οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής για τη νέα Ευρωσυνθήκη δεν ανταποκρίθηκαν στο αίτημα για περισσότερο κοινωνική, δημοκρατική και ενωμένη Ευρώπη. Αντίθετα, υπό την πίεση του ισχυρού φιλοαμερικανικού λόμπι, με επικεφαλής τους διδύμους Καζίνσκι και "κρυφό κυνηγό" τον Μπλερ, ψαλλίδισαν θετικές διατάξεις και οδηγούν σε "λιγότερη" και πιο νεοφιλελεύθερη Ευρώπη. Παράλληλα δε εξοβελίζουν τη συντακτική διαδικασία και τα δημοψηφίσματα, τη συμμετοχή δηλαδή των πολιτών.
Οι πιο ευρωπαϊστές δεν έκρυψαν την απογοήτευσή τους. Για "υποχώρηση του ευρωπαϊκού πνεύματος" μίλησε ο Ρομάνο Πρόντι. Πιο ειρωνικός, ο Ζαν Κλωντ Γιουνκερ έκανε λόγο για μια "εξαιρετικά πολύπλοκα απλουστευμένη συνθήκη". "Η Ευρώπη χάνει ένα μέρος της ψυχής της", έγραψε η "El Pais". Την απάλειψη του "ελεύθερου ανταγωνισμού" από τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά από επιμονή του Νικολά Σαρκοζί, η "Le Monde" την χαρακτήρισε "οφθαλμαπάτη", υπενθυμίζοντας ότι η πολιτική του ελεύθερου ανταγωνισμού αποτελεί "θεμέλιο της ευρωπαϊκής οικοδόμησης".
Μισό αιώνα μετά την ίδρυσή της, οι δυνάμεις που διαχειρίζονται την πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης, απέτυχαν να δώσουν την αναγκαία ώθηση. Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές με την εξάπλωση της επισφαλούς εργασίας, τη συμπίεση των μισθών, την υψηλή ανεργία και φτώχεια, την υποβάθμιση του κοινωνικού κράτους αλλά και το έλλειμμα δημοκρατικής λειτουργίας, εντείνουν την κοινωνική ανασφάλεια και απομακρύνουν την Ε.Ε. από τους πολίτες.
Ο Συνασπισμός και το κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς εμπνέονται από τον αριστερό ευρωπαϊσμό. Διεκδικούμε ένα αριστερό προοδευτικό σχέδιο για την ευρωπαϊκή ενοποίηση με ταχύτερη πολιτική ενοποίηση, ισχυρότερο προϋπολογισμό και "περισσότερη Ευρώπη" στην κοινωνική πολιτική, το περιβάλλον, την παγκόσμια ειρήνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αγωνιζόμαστε για μια ριζικά διαφορετική πορεία από τη σημερινή, σε αντίθεση με τον νεοφιλελευθερισμό, τον ευρωατλαντισμό και την εθνικιστική αναδίπλωση.
Σήμερα η ευρωπαϊκή ενοποίηση είναι ακόμα πιο αναγκαία. Η απάντηση στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση "α λα USA" απαιτεί τη διεθνοποίηση όχι μόνο των λαϊκών αντιστάσεων, αλλά και των δημοκρατικών διαδικασιών και θεσμών.
Η Ευρώπη των μεγάλων παραδόσεων του εργατικού κινήματος και της αριστεράς που οδήγησαν στο "ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο" και τις εγγυήσεις του κράτους δικαίου, απειλείται και συρρικνώνεται. Η Ευρώπη αποτελεί όμως ταυτόχρονα και το ευνοϊκότερο πεδίο για την προώθηση του στρατηγικού μας σχεδίου για προοδευτικές μεταρρυθμίσεις και για τον σοσιαλισμό με δημοκρατία και ελευθερία.
Μπροστά στη μεγάλη συζήτηση που ανοίγει σε όλες τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, ο Συνασπισμός οφείλει να συμβάλλει ενεργά και να πρωταγωνιστήσει στη διαμόρφωση της αριστερής εναλλακτικής πρότασης για την ευρωπαϊκή ενοποίηση, σε συνεργασία με άλλες δυνάμεις, όπως το κόμμα της Γερμανικής Αριστεράς, η Ιταλική Κομμουνιστική Επανίδρυση, το Πορτογαλικό Αριστερό Μπλοκ κ.λπ.
Στο πλαίσιο αυτό, αξιοποιώντας το "συλλογικό συνασπιστικό κεκτημένο" αλλά και την πρωτοποριακή συμβολή της νεότευκτης και δυναμικά ανερχόμενης γερμανικής αριστεράς, καταθέτω τις παρακάτω προτάσεις:
* Ενσωμάτωση, ως πλήρως δεσμευτικής για όλους, της Χάρτας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και εμπλουτισμός της με κοινωνικά και οικολογικά δικαιώματα (αξιοπρεπής εργασία, κοινωνική ασφάλιση, προστασία από την ανεργία και τον κοινωνικό αποκλεισμό, δικαίωμα στις συλλογικές διαπραγματεύσεις και στην απεργία).
* Απλοποίηση του κειμένου με την απάλειψη του μεγαλύτερου τμήματος του κεφαλαίου ΙΙΙ και συγκεκριμένα των άρθρων 177, 178, 185 κ.λπ. που "συνταγματοποιούν" τον νεοφιλελευθερισμό.
* Εναρμόνιση της οικονομικής, δημοσιονομικής, φορολογικής, νομισματικής πολιτικής, ώστε να συνεισφέρουν σε μια αδιάλειπτη οικονομική ανάπτυξη με αυστηρά οικολογικά κριτήρια και να εγγυώνται πλήρη απασχόληση και σταθερότητα τιμών.
* Άσκηση δημοκρατικού ελέγχου της ΕΚΤ από τα όργανα της Ε.Ε.
* Απόρριψη της συνταγματοποίησης της αγοράς ως αρχής οργάνωσης της οικονομίας και της κοινωνίας, και πολιτικοοικονομική ουδετερότητα του Συντάγματος.
* Ισονομία για όλους τους πολίτες.
* Ανοιχτά σύνορα για όλους τους αιτούντες άσυλο και όσους έχουν ανάγκη.
* Ειρηνικός χαρακτήρας της Ένωσης, ανάγκη συνεργασίας με τον ΟΗΕ και υποχρέωσή της να συμβάλει στον εκδημοκρατισμό και την ενίσχυση του οργανισμού.
* Αφοπλισμός από συμβατικά όπλα και όπλα μαζικής καταστροφής.
* Ενδυνάμωση και διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έναντι των άλλων οργάνων της Ε.Ε., καθώς και δυνατότητα νομοθετικής πρωτοβουλίας από το Ευρωκοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
* Ανοιχτές και δημόσιες συνεδριάσεις του Συμβουλίου.
* Έγκριση της νέας τροποποιημένης Ευρωσυνθήκης το αργότερο μέχρι τις ευρωεκλογές του 2009, με ταυτόχρονη διενέργεια δημοψηφισμάτων σε όλα τα κράτη μέλη.
Στη συζήτηση που άνοιξε με ορίζοντα τις ευρωεκλογές του 2009, ο ΣΥΝ οφείλει να πρωταγωνιστήσει ως οργανικό τμήμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς. Συμπληρώνοντας το "όχι" στην προτεινόμενη "μίνι" συνθήκη, με τις συγκεκριμένες εναλλακτικές του προτάσεις για "περισσότερη Ευρώπη" στην πολιτική ενοποίηση, στην κοινωνική πολιτική, το περιβάλλον, την παγκόσμια ειρήνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Οι πιο ευρωπαϊστές δεν έκρυψαν την απογοήτευσή τους. Για "υποχώρηση του ευρωπαϊκού πνεύματος" μίλησε ο Ρομάνο Πρόντι. Πιο ειρωνικός, ο Ζαν Κλωντ Γιουνκερ έκανε λόγο για μια "εξαιρετικά πολύπλοκα απλουστευμένη συνθήκη". "Η Ευρώπη χάνει ένα μέρος της ψυχής της", έγραψε η "El Pais". Την απάλειψη του "ελεύθερου ανταγωνισμού" από τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά από επιμονή του Νικολά Σαρκοζί, η "Le Monde" την χαρακτήρισε "οφθαλμαπάτη", υπενθυμίζοντας ότι η πολιτική του ελεύθερου ανταγωνισμού αποτελεί "θεμέλιο της ευρωπαϊκής οικοδόμησης".
Μισό αιώνα μετά την ίδρυσή της, οι δυνάμεις που διαχειρίζονται την πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης, απέτυχαν να δώσουν την αναγκαία ώθηση. Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές με την εξάπλωση της επισφαλούς εργασίας, τη συμπίεση των μισθών, την υψηλή ανεργία και φτώχεια, την υποβάθμιση του κοινωνικού κράτους αλλά και το έλλειμμα δημοκρατικής λειτουργίας, εντείνουν την κοινωνική ανασφάλεια και απομακρύνουν την Ε.Ε. από τους πολίτες.
Ο Συνασπισμός και το κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς εμπνέονται από τον αριστερό ευρωπαϊσμό. Διεκδικούμε ένα αριστερό προοδευτικό σχέδιο για την ευρωπαϊκή ενοποίηση με ταχύτερη πολιτική ενοποίηση, ισχυρότερο προϋπολογισμό και "περισσότερη Ευρώπη" στην κοινωνική πολιτική, το περιβάλλον, την παγκόσμια ειρήνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αγωνιζόμαστε για μια ριζικά διαφορετική πορεία από τη σημερινή, σε αντίθεση με τον νεοφιλελευθερισμό, τον ευρωατλαντισμό και την εθνικιστική αναδίπλωση.
Σήμερα η ευρωπαϊκή ενοποίηση είναι ακόμα πιο αναγκαία. Η απάντηση στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση "α λα USA" απαιτεί τη διεθνοποίηση όχι μόνο των λαϊκών αντιστάσεων, αλλά και των δημοκρατικών διαδικασιών και θεσμών.
Η Ευρώπη των μεγάλων παραδόσεων του εργατικού κινήματος και της αριστεράς που οδήγησαν στο "ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο" και τις εγγυήσεις του κράτους δικαίου, απειλείται και συρρικνώνεται. Η Ευρώπη αποτελεί όμως ταυτόχρονα και το ευνοϊκότερο πεδίο για την προώθηση του στρατηγικού μας σχεδίου για προοδευτικές μεταρρυθμίσεις και για τον σοσιαλισμό με δημοκρατία και ελευθερία.
Μπροστά στη μεγάλη συζήτηση που ανοίγει σε όλες τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, ο Συνασπισμός οφείλει να συμβάλλει ενεργά και να πρωταγωνιστήσει στη διαμόρφωση της αριστερής εναλλακτικής πρότασης για την ευρωπαϊκή ενοποίηση, σε συνεργασία με άλλες δυνάμεις, όπως το κόμμα της Γερμανικής Αριστεράς, η Ιταλική Κομμουνιστική Επανίδρυση, το Πορτογαλικό Αριστερό Μπλοκ κ.λπ.
Στο πλαίσιο αυτό, αξιοποιώντας το "συλλογικό συνασπιστικό κεκτημένο" αλλά και την πρωτοποριακή συμβολή της νεότευκτης και δυναμικά ανερχόμενης γερμανικής αριστεράς, καταθέτω τις παρακάτω προτάσεις:
* Ενσωμάτωση, ως πλήρως δεσμευτικής για όλους, της Χάρτας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και εμπλουτισμός της με κοινωνικά και οικολογικά δικαιώματα (αξιοπρεπής εργασία, κοινωνική ασφάλιση, προστασία από την ανεργία και τον κοινωνικό αποκλεισμό, δικαίωμα στις συλλογικές διαπραγματεύσεις και στην απεργία).
* Απλοποίηση του κειμένου με την απάλειψη του μεγαλύτερου τμήματος του κεφαλαίου ΙΙΙ και συγκεκριμένα των άρθρων 177, 178, 185 κ.λπ. που "συνταγματοποιούν" τον νεοφιλελευθερισμό.
* Εναρμόνιση της οικονομικής, δημοσιονομικής, φορολογικής, νομισματικής πολιτικής, ώστε να συνεισφέρουν σε μια αδιάλειπτη οικονομική ανάπτυξη με αυστηρά οικολογικά κριτήρια και να εγγυώνται πλήρη απασχόληση και σταθερότητα τιμών.
* Άσκηση δημοκρατικού ελέγχου της ΕΚΤ από τα όργανα της Ε.Ε.
* Απόρριψη της συνταγματοποίησης της αγοράς ως αρχής οργάνωσης της οικονομίας και της κοινωνίας, και πολιτικοοικονομική ουδετερότητα του Συντάγματος.
* Ισονομία για όλους τους πολίτες.
* Ανοιχτά σύνορα για όλους τους αιτούντες άσυλο και όσους έχουν ανάγκη.
* Ειρηνικός χαρακτήρας της Ένωσης, ανάγκη συνεργασίας με τον ΟΗΕ και υποχρέωσή της να συμβάλει στον εκδημοκρατισμό και την ενίσχυση του οργανισμού.
* Αφοπλισμός από συμβατικά όπλα και όπλα μαζικής καταστροφής.
* Ενδυνάμωση και διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έναντι των άλλων οργάνων της Ε.Ε., καθώς και δυνατότητα νομοθετικής πρωτοβουλίας από το Ευρωκοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
* Ανοιχτές και δημόσιες συνεδριάσεις του Συμβουλίου.
* Έγκριση της νέας τροποποιημένης Ευρωσυνθήκης το αργότερο μέχρι τις ευρωεκλογές του 2009, με ταυτόχρονη διενέργεια δημοψηφισμάτων σε όλα τα κράτη μέλη.
Στη συζήτηση που άνοιξε με ορίζοντα τις ευρωεκλογές του 2009, ο ΣΥΝ οφείλει να πρωταγωνιστήσει ως οργανικό τμήμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς. Συμπληρώνοντας το "όχι" στην προτεινόμενη "μίνι" συνθήκη, με τις συγκεκριμένες εναλλακτικές του προτάσεις για "περισσότερη Ευρώπη" στην πολιτική ενοποίηση, στην κοινωνική πολιτική, το περιβάλλον, την παγκόσμια ειρήνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα.
