Κυπριακό, Ελλάδα και Ε.Ε.

Η ΕΠΙΛΥΣΗ του κυπριακού προβλήματος επανέρχεται στην agenda μετά το πρόσφατο ιδιαίτερα θετικό εκλογικό αποτέλεσμα με την ανάδειξη του Δ. Χριστόφια στην Προεδρία της Κύπρου. Το αποτέλεσμα αυτό δημιουργεί τώρα το σημαντικότερο «παράθυρο ευκαιρίας» για την επίτευξη λύσης στη βάση «της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας». Η ευθύνη για αυτό ανήκει στη νέα πολιτική ηγεσία της Κύπρου. Η Κύπρος είναι σήμερα μια ώριμη χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) (και μάλιστα της ευρωζώνης) και επομένως είναι σε θέση, εφόσον το επιθυμεί, να ανοίξει, να διαπραγματευτεί και να καταλήξει σε λύση πάνω στο πρόβλημα, εφόσον βέβαια συμπράξει και η άλλη πλευρά. Η ακινησία των τελευταίων ετών δεν οδήγησε πουθενά. Απλώς εμπεδώνει τετελεσμένα και de facto καταστάσεις, ενώ παγιδεύει την Κύπρο στη δυνητικά επικίνδυνη αντιπαράθεση Ευρωπαϊκής Ένωσης- Τουρκίας γύρω από την προοπτική ένταξης της τελευταίας. Στην επαναδρομολόγηση της διαδικασίας αναζήτησης λύσης, η Ελλάδα μπορεί να έχει σημαντικό μεν αλλά πάντως επικουρικό ρόλο. Ο κύριος ρόλος ανήκει στην Κύπρο. Η Ελλάδα μπορεί και οφείλει (α) να ενθαρρύνει τη Λευκωσία να κινηθεί προς τη λογική της ανεύρεσης λύσης, και (β) να συνδράμει τη Λευκωσία στα διεθνή fora και ιδιαίτερα αυτό της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την κατεύθυνση της ανεύρεσης λύσης. Η Ένωση δεν μπορεί να αποτελέσει το πλαίσιο για την επεξεργασία της λύσης. Το πλαίσιο είναι αυτό του ΟΗΕ. Αλλά η Ε.Ε. μπορεί να συνδράμει αποφασιστικά προς την κατεύθυνση αυτή και με πολλαπλούς τρόπους. Εάν τελικά ξεκινήσει η διαδικασία θα είναι η πρώτη φορά (στη μακρά ιστορία των χαμένων ευκαιριών) που η Κύπρος θα διαπραγματεύεται ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το γεγονός αυτό συνιστά σημαντική παράμετρο στο οποιοδήποτε πακέτο λύσης. Πάντως μία πρώτη χειρονομία καλής θέλησης θα μπορούσε να είναι η συγκατάθεση της Λευκωσίας, κάτω από προϋποθέσεις, στον κανονισμό για το άμεσο εμπόριο με την τουρκοκυπριακή πλευρά παράλληλα με ταυτόχρονη εφαρμογή του Πρωτοκόλλου Προσαρμογής (συμφωνία σύνδεσης/ τελωνειακή ένωση κ.λπ.) από την Άγκυρα. Η κίνηση αυτή θα επιτρέψει, μεταξύ άλλων, το «ξεπάγωμα» των οκτώ κεφαλαίων στην ενταξιακή διαπραγμάτευση Ευρωπαϊκής Ένωσης- Τουρκίας.

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.