Τι κρύβει ο πανικός στις αγορές

Ελίζα Παπαδάκη, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2011-08-10

Τι είναι τέλος πάντων αυτές οι αγορές, οι χρηματοοικονομικές αγορές όπου ανταλλάσσονται τίτλοι, εταιρικές μετοχές, κρατικά και άλλα ομόλογα, παράγωγα κάθε λογής, αλλά και εθνικά νομίσματα, κι από τα σκαμπανεβάσματα των οποίων τόσο καίρια επηρεάζεται η ευημερία των κοινωνιών, η δυνατότητά τους να παράγουν και να πωλούν προϊόντα και υπηρεσίες, άρα να δημιουργούν εισοδήματα και απασχόληση;Αν δεχτούμε ότι οι τιμές που διαμορφώνουν υπακούουν σε κάποια λογική σχετική με τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα, τότε η κατρακύλα των χρηματιστηρίων σε Ανατολή και Δύση τις τελευταίες ημέρες διόλου δεν οφείλεται στο αμερικανικό χρέος. Διότι μπορεί μεν μέσα σε δύο εβδομάδες να χάθηκε πλούτος επτά τρισεκατομμυρίων δολαρίων (ποσό αντίστοιχο με το ΑΕΠ Γαλλίας και Γερμανίας μαζί!), αλλά η απώλεια, κατά πρώτο λόγο, προέκυψε από την πτώση της αξίας, δηλαδή των τιμών, των μετοχών. Οι τιμές των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, αντίθετα, προχθές, «μαύρη Δευτέρα» για τα Χρηματιστήρια, ήταν σταθερές, μάλιστα ανέβηκαν ελαφρά: στα δεκαετή οι αποδόσεις κυμαίνονταν χαμηλότερα από 2,5%, αδιαφορώντας για την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας των ΗΠΑ από την Standard and Poor’s την περασμένη Παρασκευή. Πού το 6% και πλέον της Ιταλίας και της Ισπανίας, που συντάραξε την ευρωζώνη;Από αυτή την παρατήρηση εκκινώντας, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η πτώση στα χρηματιστήρια πολύ περισσότερο εκφράζει φόβους για μια επαπειλούμενη επιστροφή της οικονομικής ύφεσης παρά ανησυχίες ότι ενδέχεται να χρεοκοπήσουν οι ΗΠΑ, να βρεθούν σε αδυναμία να εξοφλούν κανονικά τους πιστωτές τους. Μια νέα ύφεση προτού συνέλθουν οι οικονομίες από την προηγούμενη, «διπλή βουτιά» όπως τη λένε, θα έπληττε και τα κέρδη φέρνοντας απώλειες στους επενδυτές σε μετοχές, επομένως ξεπουλάνε για να τις προλάβουν. Ηρθε τη Δευτέρα και ο ΟΟΣΑ προβλέποντας σοβαρή οικονομική επιβράδυνση να τους ενισχύσει. Μια μεγάλη οικονομία σαν την αμερικανική αποκλείεται άλλωστε να αθετήσει ποτέ υποχρεώσεις προς τους δανειστές της: έχει δική της κεντρική τράπεζα που πάντα μπορεί να τυπώνει χρήμα για να πληρώνει. Με ένα τέτοιο σκεπτικό υποστηρίζουν ότι προέχει σήμερα να στηριχθεί η ανάκαμψη, η απασχόληση και τα εισοδήματα, με την πολιτική δημοσίων δαπανών που εξ αρχής επιδίωκε η κυβέρνηση Ομπάμα, και το πρόβλημα του χρέους να αντιμετωπισθεί αργότερα, όταν η οικονομία θα είναι ισχυρότερη.Δυστυχώς τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Στις αγορές, που τις τελευταίες μέρες μοιάζει να έχουν καταληφθεί από πανικό, να κυριαρχούν ανορθολογικές συμπεριφορές κοπαδιού, όπως τις ξέρουμε αιώνες τώρα σε φάσεις κρίσης, δεν δρουν μόνο κερδοσκόποι. Κινούνται οι αποταμιεύσεις όλου του πλανήτη, μεταξύ άλλων και μεγάλων ασφαλιστικών ταμείων ή πλεονασματικών κρατών, που χρηματοδοτούν κάθε οικονομική δραστηριότητα. Μέσα από τις αγορές κατανέμεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων πόρων, ακολουθώντας προσφορά και ζήτηση, στη βάση των προσδοκώμενων αποδόσεων και μόνο (βλέπετε, παραμένει ζητούμενο η πολιτική διακυβέρνηση της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας, για να κατευθύνει τους πόρους με κοινές εγγυήσεις, κοινούς φόρους, κοινά προγράμματα - πράσινη ανάπτυξη, καταπολέμηση της φτώχειας, προαγωγή και εξάπλωση της γνώσης).Την ανυπαρξία της κατέδειξε η ανακοίνωση των υπουργών Οικονομικών και κεντρικών τραπεζιτών του G20 προχθές: η απλή διαβεβαίωση ότι θα πάρουν όποια μέτρα χρειαστούν ούτε που ακούστηκε από τις αγορές. Ανεπαρκής άλλωστε είναι η πολιτική διακυβέρνηση και στις δύο μεγάλες επιμέρους οικονομίες, από όπου προήλθε η κρίση: στις ΗΠΑ με την αδυναμία συνεννόησης Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών και στην Ευρώπη, που αποφασίζει καθυστερημένα, φειδωλά και με αδιάκοπες διαμάχες, όπου μόνο οι κεντρικές τράπεζες μπορούν να παρεμβαίνουν ισχυρά (περισσότερο η Fed, λιγότερο η ΕΚΤ - όσο υπόκειται και αυτή στις ενδοευρωπαϊκές διαμάχες). Αλλά φτάνει; Για πόσον καιρό μπορούν οι νομισματικές αρχές να υποκαθιστούν την πολιτική εξουσία; Και μπορεί να αγνοηθεί ο κίνδυνος για εκατομμύρια συνταξιούχους όταν απαξιώνονται κεφάλαια των ταμείων τους; Μπορούν να αγνοηθούν και οι αυστηρές προειδοποιήσεις, όπως προχθές της «Λαϊκής Ημερησίας»του Πεκίνου (η Κίνα φέρεται να κρατάει ομόλογα 1,3 τρισ. δολαρίων), ότι οι κάτοχοι αμερικανικών ομολόγων «χάνουν την εμπιστοσύνη τους»;

Εν τω μεταξύ, πάντως, η αποφασιστική παρέμβαση της ΕΚΤ στις αγορές ομολόγων Δευτέρα και Τρίτη έριξε τις αποδόσεις για την Ιταλία και την Ισπανία προς το 5%. Ο Ζαν-Κλοντ Τρισέ επιβεβαίωνε χθες την παρουσία της τράπεζας στις αγορές, εμμένοντας ταυτόχρονα στην ταχύτερη δυνατή υλοποίηση των αποφάσεων της ευρωζώνης, στη δημοσιονομική εξυγίανση και στις μεταρρυθμίσεις. Στη Γερμανία η δυσφορία για την αγορά κρατικών ομολόγων από την ΕΚΤ ήταν έντονη, καθώς θεωρήθηκε επιδότηση από «συνετές» προς «άφρονες» χώρες. Αντίστροφα, για τον ίδιο ακριβώς λόγο, ως βήμα προς τη δημοσιονομική ένωση, την επαινούν υποστηρικτές της έκδοσης ευρωομολόγων. Εχουμε δρόμο μπροστά μας.

Θέματα επικαιρότητας: Οικονομική κρίση

Φίλιππος Σαχινίδης

Προοδευτικές προτάσεις για την οικονομία σε συνθήκες permcrisis

Φίλιππος Σαχινίδης, 2022-11-21

H λέξη της χρονιάς για το 2022 σύμφωνα με το λεξικό Collins είναι...

Περισσότερα
Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Η αδιέξοδη οικονομική πολιτική θα φέρει λουκέτα και ανεργία

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2021-02-02

Η πανδημία του Covid19 άλλαξε ριζικά τα δεδομένα παγκοσμίως...

Περισσότερα
Γιάννης Βούλγαρης

Τι μαθαίνουμε από την τριπλή κρίση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2020-09-12

Λίγες ήταν ευτυχώς οι φορές που η μεταπολιτευτική Ελλάδα...

Περισσότερα

Εικόνα δύσβατης πορείας

Αντώνης Παπαγιαννίδης, 2020-06-25

Είναι αλήθεια πως στην Ελληνική πραγματικότητα συχνά υπάρχει...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Από τη χαμένη 10ετία, μην πάμε στη χαμένη γενιά

Κώστας Καλλίτσης, 2020-05-10

Η καταιγίδα έχει όνομα, λέγεται ανεργία. Και θα είναι σφοδρή....

Περισσότερα
Αντώνης Λιάκος

Πλοήγηση μέσω κρίσεων

Αντώνης Λιάκος, 2020-05-03

Η τωρινή κρίση της πανδημίας, και η οικονομική που σέρνει...

Περισσότερα

Μειώστε τους φόρους στους μισθωτούς

Αντώνης Καρακούσης, 2019-10-20

Η μακρόχρονη κρίση και το πλήθος των μέτρων, μνημονιακών...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Τα πρωτογενή πλεονάσματα πριν και τώρα

Κώστας Καλλίτσης, 2019-04-27

Το 2016 είχαμε δεσμευτεί να πετύχουμε πρωτογενές πλεόνασμα...

Περισσότερα

Άρθρα/ Οικονομία-Εργασία

Κώστας Καλλίτσης

Τί έμαθε ο αγρότης;

Κώστας Καλλίτσης, 2024-02-18

Ποιο είναι το πρόβλημα της αγροτικής μας οικονομίας; Αν...

Κώστας Καλλίτσης

Εργασία κάτω του κόστους

Κώστας Καλλίτσης, 2024-02-11

Πόσο ισχυρή είναι στ’ αλήθεια η ελληνική οικονομία; Οσα...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

24ωρη ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ της ΓΣΕΕ στις 17 Απριλίου

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-01-31

Η απόφαση του Γενικού Συμβουλίου της ΓΣΕΕ το περασμένο...

Κώστας Καλλίτσης

Στην Ευρώπη, θέλουμε βιομηχανία;

Κώστας Καλλίτσης, 2024-01-28

Πριν βιαστείτε να απαντήσετε καταφατικά, διαβάστε δύο σημαντικές...

Κώστας Καλλίτσης

Ελντοράντο

Κώστας Καλλίτσης, 2024-01-14

Ο πληθωρισμός είχε αρχίσει ανοδικά τινάγματα ήδη από το...

Κώστας Καλλίτσης

Κυκλοφορεί και παράγει ευφορία

Κώστας Καλλίτσης, 2023-12-30

Οι προβλέψεις των αναλυτών των διεθνών οργανισμών για την...

Μάνος Ματσαγγάνης

Φωτεινές και σκοτεινές πτυχές της πορείας της ελληνικής οικονομίας

Μάνος Ματσαγγάνης, 2023-12-30

Σύμφωνα με το περιοδικό Economist, η χώρα με τις καλύτερες οικονομικές...

Από πού να ξεκινήσουμε για τη φορολογική μεταρρύθμιση

Γεωργία Καπλάνογλου, 2023-12-29

Η αλήθεια είναι πως μόλις αρχίζει η συζήτηση για το φορολογικό...

Κώστας Καλλίτσης

Κυριαρχία και αστάθεια

Κώστας Καλλίτσης, 2023-12-24

Στην προχτεσινή δημοσκόπηση της Metron Analysis υπάρχουν ορισμένα...

Κώστας Καλλίτσης

Φθηνή, φθηνότερη εργασία

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-26

Ποιο είναι ένα βασικό κριτήριο επιτυχίας μιας οικονομίας;...

Κώστας Καλλίτσης

Χωρίς μεταρρυθμίσεις δεν περπατάει…

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-19

Αν δεν γίνουν μεταρρυθμίσεις τώρα, πότε άραγε θα γίνουν;...

Κώστας Καλλίτσης

Μας αρέσει η φοροδιαφυγή;

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-05

Ο Κωστής Χατζηδάκης είχε καταλήξει στον πόλεμο κατά της...

×
×