Η βιωσιμότητα του χρέους μας

Ναπολέων Μαραβέγιας, Κυρ. Ελευθεροτυπία, Δημοσιευμένο: 2011-09-25

Σύμφωνα με πρόσφατη πρόβλεψη του ΔΝΤ, το δημόσιο χρέος της χώρας μας θα φτάσει το 2012 στο 189% του ΑΕΠ, έναντι 166% το 2011.

Το ύψος του χρέους μίας χώρας έχει μεγαλύτερη σημασία ως ποσοστό του ΑΕΠ, γιατί δείχνει τη δυνατότητα αποπληρωμής που έχει η χώρα με δεδομένο το συνολικό ετήσιο προϊόν της. Οταν μάλιστα ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ είναι ταχύτερος σε σύγκριση με το ρυθμό αύξησης του χρέους, η δυνατότητα της χώρας να αντιμετωπίσει το χρέος της αυξάνεται σημαντικά μέσα στο χρόνο. Δυστυχώς στην ελληνική περίπτωση το ΑΕΠ μειώνεται απόλυτα τα τελευταία χρόνια (2009 -2%, 2010 -4,2% και με πρόβλεψη ΔΝΤ -5% το2011 και 2012 -2%).

Η προφανής λύση είναι η ισοσκέλιση του προϋπολογισμού και στη συνέχεια η δημιουργία πρωτογενούς πλεονάσματος υψηλότερου από τους τόκους των δανείων, έτσι ώστε το πλεόνασμα να αφαιρείται από το συνολικό χρέος. Στη χώρα μας, παρά τα σκληρά μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής κατά τη διάρκεια του 2010, τα οποία συνεχίζονται εντεινόμενα και το 2011, το έλλειμμα ξεπερνά το στόχο του 2011 (7,5 % ΑΕΠ). Ετσι, οι πιέσεις από την τρόικα για πιο σκληρά μέτρα εντείνονται, όταν αυτά που έχουν ήδη ληφθεί έχουν αγγίξει τα όρια της κοινωνικής αντοχής.

Υπάρχουν δύο κατηγοριών μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής, αν και τα όριά τους δεν είναι πάντα ευδιάκριτα. Τα εισπρακτικά μέτρα οριζόντιου χαρακτήρα, πολιτικά και κοινωνικά περισσότερο επώδυνα, αλλά σχετικά εύκολα στην εφαρμογή τους, και τα διαρθρωτικά μέτρα, συνήθως περισσότερο στοχευμένα, αλλά σχετικά δυσκολότερα στην υλοποίησή τους. Είναι γεγονός ότι στη χώρα μας, για ποικίλους λόγους (1) , έχουν ληφθεί πολύ περισσότερα εισπρακτικά (μείωση μισθών και συντάξεων και αύξηση φορολογίας) παρά διαρθρωτικά μέτρα (αποκρατικοποιήσεις, συγχωνεύσεις και καταργήσεις οργανισμών, σύλληψη φοροδιαφυγής, άνοιγμα επαγγελμάτων, αξιοποίηση πόρων ΕΣΠΑ κ.ά.)

Οπως ήταν αναμενόμενο, τα εισπρακτικά μέτρα, σε συνδυασμό με τη μεγάλη μείωση της δανειοδότησης από τις τράπεζες προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, έχουν εντείνει την ύφεση και την ανεργία και έχουν οδηγήσει στη μείωση των δημόσιων εσόδων, εφόσον δεν έχουν αυξηθεί τα έσοδα από άλλες πηγές π.χ. από αποκρατικοποιήσεις ή από τη σύλληψη της φοροδιαφυγής.

Αντίθετα έχουν αυξηθεί οι δημόσιες δαπάνες για συντάξεις και επιδόματα λόγω αθρόων συνταξιοδοτήσεων και αύξησης της ανεργίας. Συνεπώς, η συνέχιση εφαρμογής μέτρων εισπρακτικού χαρακτήρα (π.χ. ειδικό τέλος ακινήτων, μειώσεις μισθών και συντάξεων), εκτός από την κοινωνική θύελλα που προκαλούν, εντείνουν την ύφεση με αποτέλεσμα την αύξηση του χρέους και ως απόλυτου μεγέθους, λόγω της αδυναμίας είσπραξης των εσόδων, και ως ποσοστού του μειωμένου ΑΕΠ.

Προκειμένου συνεπώς το χρέος μας να είναι βιώσιμο, είναι απολύτως επείγουσα η θεραπεία της εγγενούς αδυναμίας του ελληνικού κράτους να εφαρμόσει διαρθρωτικά μέτρα. Ταυτόχρονα, η δημιουργία νέας αναπτυξιακής δυναμικής πρέπει να γίνει υπόθεση ολόκληρου του ελληνισμού απανταχού της γης, ενώ η σύλληψη της φοροδιαφυγής πρέπει να είναι ύψιστη προτεραιότητα, εφόσον οι δυνατότητες των μισθωτών και των συνταξιούχων να συνεχίσουν την αποπληρωμή του χρέους με μεγαλύτερη μείωση του εισοδήματός τους έχουν εξαντληθεί. Από την άλλη πλευρά, παρά την πολύ αρνητική πολιτική συγκυρία, η Ε.Ε. πρέπει να πεισθεί με κάθε τρόπο να επιδείξει πολύ μεγαλύτερη κοινοτική αλληλεγγύη απ’ αυτή που έδειξε με τη συμφωνία της 21ης Ιουλίου 2011 .

(1) Βλ. Μαραβέγιας «Μεταξύ αναγκαίου και εφικτού», «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» 18 Σεπτ. 2011

Θέματα επικαιρότητας: Οικονομική κρίση

Φίλιππος Σαχινίδης

Προοδευτικές προτάσεις για την οικονομία σε συνθήκες permcrisis

Φίλιππος Σαχινίδης, 2022-11-21

H λέξη της χρονιάς για το 2022 σύμφωνα με το λεξικό Collins είναι...

Περισσότερα
Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Η αδιέξοδη οικονομική πολιτική θα φέρει λουκέτα και ανεργία

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2021-02-02

Η πανδημία του Covid19 άλλαξε ριζικά τα δεδομένα παγκοσμίως...

Περισσότερα
Γιάννης Βούλγαρης

Τι μαθαίνουμε από την τριπλή κρίση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2020-09-12

Λίγες ήταν ευτυχώς οι φορές που η μεταπολιτευτική Ελλάδα...

Περισσότερα

Εικόνα δύσβατης πορείας

Αντώνης Παπαγιαννίδης, 2020-06-25

Είναι αλήθεια πως στην Ελληνική πραγματικότητα συχνά υπάρχει...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Από τη χαμένη 10ετία, μην πάμε στη χαμένη γενιά

Κώστας Καλλίτσης, 2020-05-10

Η καταιγίδα έχει όνομα, λέγεται ανεργία. Και θα είναι σφοδρή....

Περισσότερα
Αντώνης Λιάκος

Πλοήγηση μέσω κρίσεων

Αντώνης Λιάκος, 2020-05-03

Η τωρινή κρίση της πανδημίας, και η οικονομική που σέρνει...

Περισσότερα

Μειώστε τους φόρους στους μισθωτούς

Αντώνης Καρακούσης, 2019-10-20

Η μακρόχρονη κρίση και το πλήθος των μέτρων, μνημονιακών...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Τα πρωτογενή πλεονάσματα πριν και τώρα

Κώστας Καλλίτσης, 2019-04-27

Το 2016 είχαμε δεσμευτεί να πετύχουμε πρωτογενές πλεόνασμα...

Περισσότερα

Άρθρα/ Οικονομία-Εργασία

Κώστας Καλλίτσης

Τί έμαθε ο αγρότης;

Κώστας Καλλίτσης, 2024-02-18

Ποιο είναι το πρόβλημα της αγροτικής μας οικονομίας; Αν...

Κώστας Καλλίτσης

Εργασία κάτω του κόστους

Κώστας Καλλίτσης, 2024-02-11

Πόσο ισχυρή είναι στ’ αλήθεια η ελληνική οικονομία; Οσα...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

24ωρη ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ της ΓΣΕΕ στις 17 Απριλίου

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-01-31

Η απόφαση του Γενικού Συμβουλίου της ΓΣΕΕ το περασμένο...

Κώστας Καλλίτσης

Στην Ευρώπη, θέλουμε βιομηχανία;

Κώστας Καλλίτσης, 2024-01-28

Πριν βιαστείτε να απαντήσετε καταφατικά, διαβάστε δύο σημαντικές...

Κώστας Καλλίτσης

Ελντοράντο

Κώστας Καλλίτσης, 2024-01-14

Ο πληθωρισμός είχε αρχίσει ανοδικά τινάγματα ήδη από το...

Κώστας Καλλίτσης

Κυκλοφορεί και παράγει ευφορία

Κώστας Καλλίτσης, 2023-12-30

Οι προβλέψεις των αναλυτών των διεθνών οργανισμών για την...

Μάνος Ματσαγγάνης

Φωτεινές και σκοτεινές πτυχές της πορείας της ελληνικής οικονομίας

Μάνος Ματσαγγάνης, 2023-12-30

Σύμφωνα με το περιοδικό Economist, η χώρα με τις καλύτερες οικονομικές...

Από πού να ξεκινήσουμε για τη φορολογική μεταρρύθμιση

Γεωργία Καπλάνογλου, 2023-12-29

Η αλήθεια είναι πως μόλις αρχίζει η συζήτηση για το φορολογικό...

Κώστας Καλλίτσης

Κυριαρχία και αστάθεια

Κώστας Καλλίτσης, 2023-12-24

Στην προχτεσινή δημοσκόπηση της Metron Analysis υπάρχουν ορισμένα...

Κώστας Καλλίτσης

Φθηνή, φθηνότερη εργασία

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-26

Ποιο είναι ένα βασικό κριτήριο επιτυχίας μιας οικονομίας;...

Κώστας Καλλίτσης

Χωρίς μεταρρυθμίσεις δεν περπατάει…

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-19

Αν δεν γίνουν μεταρρυθμίσεις τώρα, πότε άραγε θα γίνουν;...

Κώστας Καλλίτσης

Μας αρέσει η φοροδιαφυγή;

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-05

Ο Κωστής Χατζηδάκης είχε καταλήξει στον πόλεμο κατά της...

×
×