Πλατεία Ταχρίρ, 19 μήνες πριν

Κώστας Σπυρόπουλος, www.protagon.gr, Δημοσιευμένο: 2013-07-05

Πήρα μια ιδέα από τη μετά-Μουμπάρακ Αίγυπτο τον Δεκέμβρη του 2011. Προσκεκλημένος, μαζί με τη Μαριλένα Σημίτη από το Goethe Αθηνών και Καΐρου, πήρα μέρος στο Forum Culture & Politcs μαζί με σαράντα ακτιβιστές-καλλιτέχνες και διανοουμένους από όλο το Arab Spring και την Ευρώπη. Φυσικά, αυτό δε με κάνει ειδικό. Από τον Μάρτιο 2011 κρατώ μια τακτική επικοινωνία με ένα δίκτυο κινηματογραφιστών-ακτιβιστών στην Αίγυπτο. Ήταν όλοι τους στην πλατεία Ταχρίρ. Τότε και τώρα. Τότε ζητούσαν δημοκρατία. Αυτοί δεν ήθελαν το Ισλάμ. Τώρα ζητούσαν πάλι δημοκρατία. Αλλά στην αναγγελία του πραξικοπήματος πάγωσαν. Στο email έγραψαν «πώς ήταν τότε με σας στη χούντα;».

Ας τα πάρουμε από την αρχή.

Στις 5 Δεκεμβρίου 2011, ημέρα των επαναληπτικών εκλογών για τη Βουλή, όταν πήρα από αεροδρόμιο τον δρόμο προς την πλατεία Ταχρίρ -απέναντι ήταν ο συνεδριακός χώρος- πήρα την πρώτη γεύση από τη νέα κατάσταση: Αισθητική. Τα φωτισμένα εκλογικά poster των Αδελφών Mουσουλμάνων, φωτογραφίες των επικεφαλής, σε κοίταζαν κατάματα σε όλο το μήκος της νυκτερινής διαδρομής. Σου μετέδιδαν ένα αίσθημα φόβου. Το ομολόγησα μήνες μετά. Στην κατάμεστη πλατεία, που τη διέσχιζα τρεις μέρες για να πάω και να γυρίσω από το συνεδριακό χώρο με σταμάτησαν, πέντε έξι φορές, ένα είδος πολιτοφύλακες. Το διαβατήριο είχε ένα αβαντάζ και ένα μειονέκτημα. Έλληνας, πα να πει μικρός και, τότε, φτωχός - δηλαδή αδιάφορος. Δημοσιογράφος; Χμ. Μια-δυο ερωτήσεις, αλλά στο άκουσμα Goethe-Germania, με άφηναν και πέρναγα. Δέος, επιφύλαξη;

Στο συνέδριο επαναστατημένοι καλλιτέχνες ρώταγαν με θυμό τον πρέσβη της Ε.Ε. και τους εκπροσώπους των ευρωπαϊκών και αμερικανικών ιδρυμάτων: «Πού ήσασταν τόσο καιρό; Κάνατε μπίζνες με τους εγκληματίες κι εδώ και στην Τυνησία και στη Λιβύη. Πότε-πότε πετάγατε κι ένα ψίχουλο πολιτιστικών ανταλλαγών και τώρα έρχεστε να μας διδάξετε Δημοκρατία και ανθρώπινα δικαιώματα;». Οι καλλιτέχνες έπαιρναν απάντηση από τους ακτιβιστές. «Εσείς οι βολεμένοι του Μουμπάρακ, τα μέλη της κριτικής επιτροπής του Διεθνούς Φεστιβάλ, οι επιδοτούμενοι και οι κρατικοδίαιτοι περνιέστε τώρα για αντικαθεστωτικοί;». Και οι μεν και οι δε διακατέχονταν από τον ίδιο φόβο: πόσες ελευθερίες θα σκεπάσει η μαντήλα.

Πήρα αφορμή από την ατάκα «αντικαθεστωτικοί καλλιτέχνες». Νοερά πέρασαν από μπροστά μου οι πρωταγωνιστές του Τζέιμς Πάρις και ο "Άγνωστος Πόλεμος" και στην παρέμβασή μου είπα ποιο μεγάλο λάθος κάναμε στην Ελλάδα μετά την πτώση της δικτατορίας. Ποτέ δε συζητήσαμε ποιοι και πόσοι την ανέχτηκαν, ποια νέα συμφέροντα δημιούργησε, γιατί κράτησε τόσα χρόνια, ούτε, καν, πώς έπεσε. Τώρα στη μετάβαση αναζητείστε, όσο είναι νωρίς, τι ήταν και με ποιους ήταν ο Μουμπάρακ. Εμείς στην Ελλάδα δεν το κάναμε. Οι ρίζες της σημερνής κρίσης βρίσκονται εκεί, 35 χρόνια πίσω.

«Δηλαδή, τι μας λες; Είδαμε και πάθαμε να διώξουμε τον Μουμπάρακ, θέλουμε Δημοκρατία κι ύστερα από 30 χρόνια θα καταντήσουμε σαν κι εσάς;», αντέτεινε η Lana Hourani, μέλος του, προσωρινού, τότε, Συμβουλίου Πολιτισμού. Αντίθετα, ο υπουργός Πολιτισμού

του Επαναστατικού Συμβουλίου της Λιβύης με πήρε παράμερα. «Έχουμε μεγάλο πρόβλημα. Όλα τα στελέχη των επιχειρήσεων, οι καθηγητές στα Πανεπιστήμια, οι επικεφαλής στα Νοσοκομεία, όλοι ήταν συνεργάτες του Καντάφι. Τι κάνατε στην Ελλάδα με τους συνεργάτες της δικτατορίας;».

Άντε να εξηγήσεις τι εστί αποχουντοποίηση α λα ελληνικά. Και σε ποιον να το εξηγήσεις; Σ’ έναν πρώην συνεργάτη του Καντάφι, που διέφυγε στην Αμερική και περίμενε το πλήρωμα του χρόνου να τον στείλουν οι Αμερικανοί πίσω. Μήνες αργότερα, ένας πολύπειρος Παλαιστίνιος δημοσιογράφος, ο Sayegh, δεξί χέρι για χρόνια του Αραφάτ, μου είπε στη Ραμάλα: «Αδελφοί Μουσουλμάνοι; Τα πιο πιστά ξαδέλφια του Ισραήλ. Η Χαμάς είναι κομματικό παράρτημα των Αδελφών. Δες τι κάνει η Χαμάς στη Γάζα. Έκλεισε ο Μόρσι τα υπόγεια τούνελ, που συνδέουν τη Γάζα με την Αίγυπτο, όπως ζήτησε ο Νετανιάχου και δεν άνοιξε μύτη. Κάτι πήγαμε να πετύχουμε στον ΟΗΕ, τσουπ δυο στρακαστρούκες, δήθεν με στόχο το Ισραήλ. Οι ΗΠΑ θεωρούν τον Μόρσι σαν τον Ερντογάν της Αιγύπτου. Θα πέσουν έξω και με τους δυο.».

Όσα μεσολάβησαν και στη Λιβύη και στην Αίγυπτο δείχνουν πόσο πολύπλοκη είναι η κατάσταση, ιδίως για μια δυτική ανάγνωση. «Ο στρατός σε εμάς δεν είναι σαν τους συνταγματάρχες σας» μου είπε η Hala Gala, διευθύντρια της SEMAT, μιας μεγάλης κινηματογραφικής εταιρείας. «Ναι, αλλά οι συνταγματάρχες έλεγαν ότι θαυμάζουν τον Νάσερ» σχολίασε η Jasmin Metwally, σκηνοθέτις από την Αίγυπτο.

Το ερώτημα, όμως, στέκει επίμονο: Είναι δυνατόν ένας στρατιωτικός αυταρχισμός, ανατρέποντας έναν επικίνδυνο για τη Δημοκρατία Ισλαμιστή, να φέρει τη Δημοκρατία; Πολύ αμφιβάλλω.

Υ.Γ.: Είχα ολοκληρώσει το σημείωμα όταν είδα μιαν ανακοίνωση της ΔΗΜΑΡ κι έπεσα ξερός. Δεν είναι μόνο ότι αναφέρει πως ο Μόρσι οδηγήθηκε σε παραίτηση, ενώ η αλήθεια είναι ότι τον καθαίρεσαν και τον συνέλαβαν. Είναι ότι μετράει η ΔΗΜΑΡ τους αντί Μόρσι διαδηλωτές και τους βγάζει 22 (!) εκατομμύρια και συμπεραίνει: «πολλοί περισσότεροι από τις ψήφους του Μόρσι». Κύριε των Δυνάμεων. Κεφάλια διαδηλωτών versus ψήφοι; Κι ύστερα λέμε ότι οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι περιφρονούν τη Δημοκρατία. Μόνον αυτοί, άραγε

Θέματα επικαιρότητας: Αραβικός Κόσμος

Κώστας Σπυρόπουλος

Πλατεία Ταχρίρ, 19 μήνες πριν

Κώστας Σπυρόπουλος, 2013-07-05

Πήρα μια ιδέα από τη μετά-Μουμπάρακ Αίγυπτο τον Δεκέμβρη...

Περισσότερα

Θα επέμβουν οι ΗΠΑ στη Συρία;

Φίλιππος Σαββίδης, 2013-05-04

Η αναγνώριση από τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι το καθεστώς...

Περισσότερα
Δημοσκόπηση της Κάπα  Research για το ΒΗΜΑ: ΔΗΜΑΡ 4,2%

Δημοσκόπηση της Κάπα Research για το ΒΗΜΑ: ΔΗΜΑΡ 4,2%

2011-10-30

Στην πιο πρόσφατη δημοσκόπηση της Κάπα Research για το Βήμα...

Περισσότερα

Εξαιρετικά αβέβαιη η μετά Καντάφι περίοδος

Αλέκος Κούτσης, 2011-10-23

Ομότιμος καθηγητής Μεσανατολικών Σπουδών στο Πάντειο και...

Περισσότερα
Νίκος Μπίστης

Υπέρ Καντάφι

Νίκος Μπίστης, 2011-10-23

Για την αρχή όταν ανέτρεψε τον βασιλιά Ιντρίς και προσπάθησε...

Περισσότερα

Η Λιβύη γυρίζει τη σελίδα του Καντάφι

Κάκη Μπαλλή, 2011-09-04

Ο Μουαμάρ Αλ Καντάφι θα συμπλήρωνε την περασμένη Πέμπτη...

Περισσότερα

Το Βερολίνο έχει χάσει κάθε επαφή με την πραγματικότητα

Γιόσκα Φίσερ, 2011-08-30

O Καντάφι απειλούσε με ματοκύλισμα τη Βεγγάζη και ο άμαχος...

Περισσότερα
Γεράσιμος Γεωργάτος

Το αργό τέλος του συριακού καθεστώτος

Γεράσιμος Γεωργάτος, 2011-08-23

Ενώ το δικτατορικό καθεστώς του συνταγματάρχη Καντάφι,...

Περισσότερα

Άρθρα

Στέργιος Καλπάκης

Η Γαλλία τρομάζει ήδη Μητσοτάκη και συμφέροντα

Στέργιος Καλπάκης, 2024-07-09

Ανησυχούν: Αυτό που έγινε για να αποτραπεί η νίκη της Ακροδεξιάς...

Η απόλυτη ανατροπή στη Γαλλία

2024-07-08

Μια τεράστια ανακούφιση του Γαλλικού λαού και της προοδευτικής...

Θόδωρος Τσίκας

”Οι Γάλλοι στον πρώτο γύρο τιμωρούν. Στο δεύτερο επιλέγουν”

Θόδωρος Τσίκας, 2024-07-08

Δεν είναι βέβαιο αν ο πρώτος σοσιαλιστής Πρόεδρος της Γαλλίας,...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

Όλοι/ες είμαστε σήμερα του Νέου Λαϊκού Μετώπου(NFP)

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-07-06

Δεν αρκεί όμως να δηλώνουμε τη στήριξή στο NFP και να μην...

Κώστας Καλλίτσης

Πάμε σαν άλλοτε

Κώστας Καλλίτσης, 2024-07-07

Το υπουργείο Οικονομικών κατά κανόνα έχει -εκ της θέσεώς...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Για μία μεγάλη Κεντροαριστερά με ανανέωση

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-06-28

H ΝΔ μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο διακυβέρνησης έχασε...

ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ

2024-06-24

.Επειδή οι καιροί ου μενετοί, αποφασίσαμε να απευθύνουμε...

Μέρες του 36, μέρες του 2024

Παύλος Τσίμας, 2024-06-22

...Στο μεταξύ, ως προς την δική μας περί κεντροαριστεράς...

Νικόλας Φαραντούρης

Κλιματική κρίση – οδικός χάρτης για την Κεντροαριστερά

Νικόλας Φαραντούρης, Κατερίνα Μπατζελή, 2024-06-25

Η ευρωπαϊκή πολιτική περιβάλλοντος και οι επιμέρους πολιτικές...

Χάρης Τσιόκας

Πώς και γιατί πρέπει τώρα μαζί…

Χάρης Τσιόκας, 2024-06-23

...Ο κατακερματισμος του προοδευτικού χώρου ,οι άγονοι και...

Κώστας Καλλίτσης

Ξεμένει το Δημόσιο;

Κώστας Καλλίτσης, 2024-06-23

Τον τελευταίο καιρό πολλές πληρωμές που όφειλε να κάνει...

Δημοφιλή Εγκλήματα

Παύλος Ελευθεριάδης, 2024-06-22

.Η βρετανική τηλεόραση(BBC) παρουσίασε πολλά και λεπτομερή...

×
×