ΑΝΑΝΕΩΣΗ στη δράση
ΤΟΛΜΗ στην πολιτική
ΕΥΘΥΝΗ για την κοινωνία και τη χώρα
Το «υπάρχουν λεφτά» δεν ακουγόταν ευχάριστα, είναι μια φορτισμένη διατύπωση, με αρνητικούς συνειρμούς. Έτσι βρέθηκε ένα ισοδύναμο, πιο σικάτο, τεχνοκρατικό, κάτι σαν μια σαγηνευτική αχλή, ένα φινετσάτο πέπλο υπεύθυνης διαχείρισης, για να καλύπτει παντός είδους προεκλογικές παροχές.
Αλλού πάει ο κόσμος, αλλού εμείς. Τα ισχυρά ευρωπαϊκά κράτη, έστω καθυστερημένα, σπεύδουν να αποτρέψουν μια καταβύθιση της Ευρώπης στον διεθνή καταμερισμό εργασίας, να ανανεώσουν την παραγωγική βάση της για να μη συνθλιβεί ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα. Η ιδέα άσκησης κλαδικών πολιτικών, που ο νεοφιλελευθερισμός είχε παραπετάξει ως άχρηστη, επανακάμπτει, κερδίζει περίοπτη θέση, γίνεται εφαρμοσμένη πολιτική. Η ιδέα για ένα κράτος – στρατηγό, ικανό να ηγείται, να σχεδιάζει, να διευθύνει και να συνεργάζεται αποδοτικά με τον ιδιωτικό τομέα, ως προϋπόθεση για την ανάπτυξη στη σύγχρονη εποχή, αναδεικνύεται σε κεντρική διεθνώς.
Σε λίγες μέρες κλείνει ένας χρόνος από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, τη χώρα που, σύμφωνα τον Πούτιν, δεν υπάρχει. Πρόκειται για μια επέτειο η οποία δεν προβλεπόταν στον αρχικό σχεδιασμό του, επειδή πίστευε πως όλα θα είχαν τελειώσει σε μία ή δύο εβδομάδες. Το τι θα συμβεί στο μέλλον φυσικά δεν το γνωρίζουμε, αλλά θα διακινδυνεύσω την πρόβλεψη ότι η εισβολή στην Ουκρανία θα διεκδικήσει με μεγάλες πιθανότητες επιτυχίας τον τίτλο «γκάφα του αιώνα».
Τις τελευταίες δεκαετίες, η συσσώρευση αποτυχιών στην προσπάθεια για επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών μοιάζει να αποτελεί μια φυσιολογική κατάσταση. Μια κατάσταση όπου η «δική μας πλευρά» έχει όλα τα δίκαια με το μέρος της, ενώ η άλλη πλευρά είναι πάντα αδιάλλακτη και επιθετική. Πέρα από το πλήρες αδιέξοδο, που συχνά ακολουθεί την δυσμενή πορεία του Κυπριακού, η «εθνική ορθότητα» επιβάλει προκαθορισμένες απόψεις και δαιμονοποιεί κάθε εναλλακτική πρόταση, ακόμα και εάν αυτή βασίζεται στο διεθνές δίκαιο ή αποτελεί καθιερωμένη διεθνή πρακτική. Η προσχηματική επίκληση των «εθνικών δικαίων» από τους εκάστοτε υπερασπιστές της «εθνικής αλήθειας» μόνο αρνητικές επιπτώσεις έχει για την Ελλάδα.
Οι αγώνες είναι συλλογικοί και είναι σημαντικό να επικοινωνούνται σε ολόκληρο τον κόσμο. Καθένας μας συμβάλλει με τον δικό του τρόπο στον κοινό αγώνα για το δίκαιο των ανθρώπων του Πολιτισμού. Ως εκλεγμένη εκπρόσωπος της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών στην Ευρώπη από το 2016, καθώς και ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Σκηνοθετών (FERA) τον τελευταίο χρόνο ένιωσα την υποχρέωση να μιλήσω για τα άδικα της χώρας μας σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η κυβέρνηση συνεχίζει, επί σχεδόν έναν χρόνο τώρα, να ευτελίζει το Σύνταγμα σχετικά με τον χρόνο διεξαγωγής των εκλογών. Και μια στρατιά «προθύμων» προσπαθεί να μας πείσει ότι τάχα «είναι αποκλειστικό προνόμιο του πρωθυπουργού να προσδιορίσει τον χρόνο των εκλογών». Εννοείται πως κανένας απʼ αυτούς δεν μπαίνει στον κόπο να μας εξηγήσει από ποια διάταξη του Συντάγματος προκύπτει αυτό το «προνόμιο».
Επαναπαυόμαστε, γιατί θεωρούμε ότι έχουμε καλύτερες κατασκευές από την Τουρκία. Οσο κι αν αυτό αντικειμενικά ισχύει, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε σε μια «γειτονιά» με υψηλή σεισμικότητα. Οι καταστροφές στην Τουρκία και στη Συρία πρέπει να αποτελέσουν το έναυσμα για μια «επανεκκίνηση» της αντισεισμικής πολιτικής στη χώρα μας, η οποία έχει με τα χρόνια ατονήσει. Αυτά σημειώνει ο ακαδημαϊκός, πολιτικός μηχανικός, αρθρογράφος και συγγραφέας Θεοδόσης Τάσιος στην «Κ», δηλώνοντας συντετριμμένος από τις εικόνες της καταστροφής.
Οι αλλαγές του κλίματος στη χώρα μας είναι πλέον προφανείς και οι επιπτώσεις τους έχουν αρχίσει να είναι σοβαρές, τόσο στην καθημερινότητά μας όσο και σε αρκετούς τομείς της οικονομίας. Ολοι θυμόμαστε τον παρατεταμένο καύσωνα του 2021 και τις επιπτώσεις που είχε όχι μόνο στους ανθρώπους, αλλά και στα οικοσυστήματα, με τις ανεξέλεγκτες δασικές πυρκαγιές αλλά και τον κλονισμό της αγροτικής παραγωγής.
Ενώ οι μετρήσεις έδιναν άνετη νίκη στον πρώτο γύρο και σαρωτική στον δεύτερο στον απορριπτικό υποψήφιο Νίκο Χριστοδουλίδη και την τρίτη θέση στον Ανδρέα Μαυρογιάννη, οι ψηφοφόροι έφεραν τη μερική ανατροπή. Η ολική μπορεί να γίνει σήμερα. Γιατί σήμερα δεν συγκρούονται εκλογικά τα δυο μεγάλα παραδοσιακά κόμματα, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, για τη νομή της εξουσίας. Νομή που ακύρωνε στην πράξη τη συναντίληψη των δυο κομμάτων στο μείζον θέμα της επίλυσης του Κυπριακού στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας. Της λύσης που ορθά έλεγαν οι νούσιμοι (νουνεχείς στα κυπριακά) ότι μόνο με τη συμφωνία ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ μπορεί να επιτευχθεί.
Η Μετανάστευση θα βρεθεί στο επίκεντρο της έκτακτης Συνόδου Κορυφής της ΕΕ αφού η ΕΕ εκφράζει εκ νέου την ανησυχία της για τις «αυξημένες ροές». Ήδη η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε επιστολή της προς τους ηγέτες της ΕΕ ενόψει της Συνόδου αναφέρεται σε «ευρωπαϊκή πρόκληση», προσθέτει ότι « η γεωπολιτική αστάθεια, οι δημογραφικές τάσεις και η κλιματική αλλαγή εντείνουν περαιτέρω τις πιέσεις» και ζητά «ευρωπαϊκή απάντηση».
Το αίτημα για δικαιοσύνη παντού σε συνδυασμό με την υπεράσπιση της δημοκρατίας θα δώσουν τη νίκη στον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ» δηλώνει ο Δημήτρης Χατζησωκράτης μέλος της ΚΕ του κόμματος. Ξεκαθαρίζει ότι μόνο μέτωπο του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ «είναι η Δεξιά» ενώ θεωρεί « ιστορικά μη δικαιωμένο το διμέτωπο του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ»
Οι καταστροφικοί σεισμοί σε Τουρκία και Συρία προκαλούν αισθήματα συγκίνησης σε όλο τον κόσμο. Οι πολίτες στην Ελλάδα (πλην -κάποιων- Λακεδαιμονίων...) με κάθε τρόπο εκφράζουν την συμπαράσταση τους. Η ελληνική Πολιτεία το ίδιο. Εκφράζουμε την οδύνη μας και την αλληλεγγύη μας στον τουρκικό λαό και την κυβέρνηση του.
Η πρόσφατη ήττα του Ορμπαν στην Ουγγαρία ύστερα από δεκαέξι χρόνια συνεχούς διακυβέρνησης είναι η αρχή του τέλους του ακροδεξιού λαϊκιστικού ρεύματος που ονομάζεται «τραμπισμός»; Τα σύννεφα στο επικοινωνιακό ειδύλλιο Τραμπ-Μελόνι λόγω Ιράν υπάρχει κίνδυνος να περιπλέξουν-να παρερμηνεύσουν κόμματα, κινήματα και κάθε λογής μορφώματα προσδίδοντάς τους μια ιδιότητα που δεν έχουν και δεν διεκδικούν, την εναλλακτική διαχείριση της παγκοσμιοποίησης. Λεπέν-Μπαρντελά στη Γαλλία, Φάρατζ στη Βρετανία, Εναλλακτική στη Γερμανία είναι μέτωπα δυσαρεστημένων από τη διαχείριση της παγκοσμιοποίησης και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Το αφήγημα, που θέλει το ρουσφέτι να αποτελεί αποκλειστικό γνώρισμα του δημόσιου τομέα -και μάλιστα ελληνική διαχρονική ιδιαιτερότητα- με αφορμή και το σκάνδαλο το ΟΠΕΚΕΠΕ, αναπαράγεται με αξιοσημείωτη ένταση. Πρόκειται, για μια υπεραπλουστευτική -και συχνά ιδεολογικά φτιασιδωμένη- ανάγνωση της πραγματικότητας που, εκτός των άλλων, στοχεύσει να διασκεδαστούν πτυχές της αναποτελεσματικότητας του κράτους. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πιο σύνθετη και λιγότερο βολική για απλουστευτικές χρήσεις επικοινωνιακής διαχείρισης της συγκυρίας.
Μια εικόνα. Η ελληνική αστυνομία στρατολογεί εδώ και τουλάχιστον έξι χρόνια μετανάστες από χώρες όπως το Πακιστάν, η Συρία και το Αφγανιστάν για να απωθούν βιαίως άλλους μετανάστες πέρα από τα χερσαία σύνορα με την Τουρκία, έγραψε χθες το BBC, επικαλούμενο αστυνομικά έγγραφα. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι παράνομες αυτές επαναπροωθήσεις ως και εκατοντάδων ανθρώπων κάθε εβδομάδα συνοδεύονται από ξυλοδαρμούς, ληστείες, ακόμη και σεξουαλικές κακοποιήσεις. Ο έλληνας Πρωθυπουργός δήλωσε ότι δεν έχει ιδέα γι’ αυτούς τους ισχυρισμούς, μολονότι δεν είναι η πρώτη φορά που προβάλλονται με τεκμηριωμένο τρόπο από διάφορα μέσα.
Αν κάποτε η στέγη ήταν δικαίωμα, σήμερα είναι όπλο μαζικής φτωχοποίησης. Δεν μιλάμε πια για «αυξήσεις». Μιλάμε για ληστεία μέρα μεσημέρι, νομιμοποιημένη, θεσμοθετημένη και καμουφλαρισμένη ως «αγορά». Οι τιμές των ενοικίων δεν ανεβαίνουν απλά αλλά εκτοξεύονται, καταπίνουν μισθούς και διαλύουν ζωές. Και το πιο εξοργιστικό είναι ότι όλα αυτά παρουσιάζονται σαν φυσιολογική ροή της αγοράς. Σαν να φταίει ο καιρός, όχι οι πολιτικές που άφησαν την κατοικία στα χέρια όσων τη βλέπουν σαν χρηματιστηριακό προϊόν και με πρωθυπουργικά συμπεράσματα ότι κάποιοι κερδίζουν.
…Έχουν δοθεί διαφορετικές ερμηνείες σε αυτήν την μεγάλη ψαλίδα ανάμεσα στην «αντικειμενική» και την «υποκειμενική» μας φτώχεια. Ο Άδωνις την αποδίδει στην γκρίνια και τη μιζέρια μας. Άλλοι την αποδίδουν, πειστικότερα, στο άνοιγμα της ψαλίδας της κοινωνικής ανισότητας. Μα ίσως η πιο ενδιαφέρουσα ερμηνεία είναι εκείνη που εντοπίζει την βασική αιτία σε έναν παραγνωρισμένο δείκτη. Τον δείκτη δημόσιας κατανάλωσης και την υστέρησή του
Mετά και τις νέες καταιγιστικές αποκαλύψεις για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρίσκεται θεωρητικά μπροστά σε ένα δίλημμα. «Θεωρητικά», γιατί στην πραγματικότητα αυτό το δίλημμα μπορεί να βρίσκεται μόνο στο μυαλό του δημοσιογράφου και ο Πρωθυπουργός να μη βασανίζεται από τέτοιου είδους προβληματισμούς.
Σε πιάνουν με τη γίδα στην πλάτη, το αδίκημα ορατό διά γυμνού οφθαλμού. Τι κάνεις; Εξαρτάται από το ποιος είσαι, ποιο είναι το παρελθόν σου, τι επιδιώκεις. Είσαι πρωτάρης, μέχρι εκείνη τη μοιραία στιγμή πήγαινες με τον σταυρό στο χέρι, γλυκάθηκες όμως από το ρευστό που έβλεπες να κυκλοφορεί και διαπίστωνες ότι πολλοί γύρω σου λεηλατούσαν τη δημόσια περιουσία και έμεναν ατιμώρητοι, μπήκες λοιπόν στον πειρασμό να βουτήξεις το δαχτυλάκι σου στο βάζο με το μέλι. Δυστυχώς για σένα σε εντόπισαν. Δεν έχει νόημα να αρνηθείς την πράξη γιατί τα γεγονότα βοούν.
Η τιμή της βενζίνης έχει μετατραπεί στο πιο σκληρό καθημερινό τεστ αντοχής για τα ελληνικά νοικοκυριά. Κάθε επίσκεψη στο πρατήριο είναι μια υπενθύμιση ότι η ακρίβεια δεν είναι μόνο «διεθνής συγκυρία», όπως επιχειρείται να παρουσιαστεί. Είναι μια πολιτική επιλογή. Και όσο κι αν προσπαθούν να την κρύψουν πίσω από τεχνικούς όρους και επικοινωνιακές ωραιοποιήσεις, η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά ανάμεσα στις ακριβότερες χώρες της Ευρώπης στα καύσιμα, με το 60% της τελικής τιμής να αποτελείται από φόρους.
Η σύγκρουση στις ΗΠΑ ανάμεσα στο Πεντάγωνο και την Anthropic δεν είναι μια ακόμη διαμάχη για μια κρατική σύμβαση υψηλής τεχνολογίας. Είναι μια υπόθεση με σαφές πολιτικό και δημοκρατικό βάρος.
Θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα για τις σύγχρονες δημοκρατίες: όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη μπαίνει στον πυρήνα της εθνικής ασφάλειας, ποιος αποφασίζει πώς θα χρησιμοποιηθεί και με ποια όρια;
Η Anthropic δεν αρνήθηκε να συνεργαστεί με το αμερικανικό κράτος. Αντιθέτως, είχε ήδη ενταχθεί στο αμυντικό οικοσύστημα των ΗΠΑ.
Εκεί όπου ξέσπασε η σύγκρουση ήταν στις δύο κόκκινες γραμμές που επέμεινε να διατηρήσει: να μη χρησιμοποιηθεί το μοντέλο της για πλήρως αυτόνομα φονικά όπλα και να μη μετατραπεί σε εργαλείο μαζικής εγχώριας παρακολούθησης.
Τις πρώτες μέρες του πολέμου στο Ιράν η διεθνής συζήτηση περιστρέφεται σχεδόν αποκλειστικά γύρω από ένα ζήτημα, το πετρέλαιο. Οι αγορές ενέργειας, ο αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ, η άνοδος των τιμών της βενζίνης και οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία έχουν μετατραπεί στο βασικό πρίσμα μέσα από το οποίο αναλύεται η σύγκρουση.
Η δημόσια συζήτηση επαναλαμβάνει σχεδόν με μηχανικό τρόπο τα ίδια και τα ίδια ερωτήματα. Σε ποια ύψη θα φτάσει η τιμή του πετρελαίου, ποιες θα είναι οι γενικότερες επιπτώσεις για το κόστος ζωής και τι σημαίνουν όλα αυτά για τη διεθνή οικονομία.
Μπορεί ο αμερικανο-ισραηλινός πόλεμος κατά του Ιράν να βρίσκεται στις πρώτες μέρες του και να είναι πολύ νωρίς για την όποια αποτίμηση των ζημιών, ωστόσο είναι βέβαιο ότι, όπως και στην περίπτωση της Γάζας, το περιβαλλοντικό κόστος -πέρα φυσικά από τις απώλειες ζωών- αναμένεται να είναι εξαιρετικά σημαντικό. Γιατί οι σύγχρονοι πόλεμοι επιδεινώνουν την κλιματική αλλαγή. Ουκρανία και Γάζα σηματοδοτούν την ανάγκη για σοβαρή επανεξέταση των περιβαλλοντικών συνεπειών τους. Στην περίπτωση της Γάζας οι ερευνητές κάνουν λόγο και για «οικοκτονία».
Στις εφτά ημέρες του πολέμου η Κύπρος βιώνει συνθήκες πρωτοφανούς ανασφάλειας που εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για την ικανότητα της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη να προβλέψει και να χειριστεί τους κινδύνους. Το νησί δεν είναι μέρος της εμπόλεμης σύρραξης ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν, αλλά ήδη υφίσταται σοβαρές παρενέργειες σε πολλά επίπεδα: άμυνα, ασφάλεια υποδομών, πολιτική προστασία αμάχων, οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις, τουρισμό και αεροδρομική συνδεσιμότητα.
Παρά την εκτίμηση ότι το επίπεδο κινδύνου είναι σχετικά χαμηλό, οι πλείστοι Κύπριοι είναι θορυβημένοι και καχύποπτοι για την επάρκεια της ηγεσίας τους. Τι θα συμβεί αν ο νέος πόλεμος των Τραμπ - Νετανιάχου εναντίον του Ιράν παραταθεί και αποσταθεροποιηθεί όλη η περιοχή;