Η στιγμή της αυτογνωσίας

Παύλος Τσίμας, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2016-01-09

Μέσα στον ορυμαγδό των καθημερινών πολιτικών δηλώσεων συγκράτησα μια φράση που είπε, μιλώντας στο ραδιόφωνο, ένας υπουργός με αρμοδιότητα στο πολύπλαγκτο θέμα των ημερών, το Aσφαλιστικό. «Η πρώτη περίοδος της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ», είπε, «ήταν μια απελπισμένη, όπως αποδείχθηκε, προσπάθεια ανατροπής των δεσμεύσεων που είχαν αναληφθεί (από τη χώρα έναντι των δανειστών της)». Κι έπειτα συμπλήρωσε: «Η προσπάθεια αυτή απέτυχε, είναι γεγονός. Και μετά την αποτυχία τής πρώτης περιόδου, τώρα δίνουμε έναν αγώνα διαπραγμάτευσης δύσκολο».

Θα μπορούσε κάποιος κακοπροαίρετος ή φαρμακόγλωσσος να παρατηρήσει πως εκείνη η αποτυχία ήταν προβλέψιμη, πως οι αυταπάτες που κίνησαν την «πρώτη περίοδο» ήταν ασυγχώρητες ή πως το κόστος της αποτυχίας, που το μοιραζόμαστε τώρα όλοι, είναι αχρείαστα βαρύ. Θα μπορούσε ακόμη να αναρωτηθεί αν η επίγνωση της τότε αποτυχίας αρκεί για να εξασφαλίσει τώρα την αναγκαία διαπραγματευτική και διαχειριστική επάρκεια. Αλλά ακόμη κι έτσι, οφείλει κανείς να παραδεχτεί πως είναι σημαντικό και είναι και λυτρωτικό να αναγνωρίζεται η αποτυχία - έστω κι αν δεν είμαι βέβαιος ότι αυτή η αναγνώριση συνοδεύεται και από την κατανόηση των αιτίων της αποτυχίας.

Είναι μια στιγμή αυτογνωσίας αυτή που ζούμε. Η προσγείωση στην πραγματικότητα ήταν απότομη, τραυματική και για όσους δεν συμμερίστηκαν τις κινούσες αυταπάτες το τραύμα μοιάζει ίσως περιττό και το τίμημα υπερβολικά υψηλό. Αλλά αφού στην πράξη αποδείχθηκε αδύνατον να το αποφύγουμε, ας εξασφαλίσουμε τουλάχιστον ότι θα πιάσει τόπο, ότι δεν θα πάει χαμένο. Κι ότι η αυτογνωσία που με τόσα βάσανα και τόση χρονική καθυστέρηση κατακτήθηκε δεν θα εξατμιστεί πριν προλάβει να δώσει καρπούς.

Η κυβέρνηση, αντιμέτωπη για πρώτη φορά με την αμφισβήτηση, την απογοήτευση, σιγά σιγά και την οργή, θα μπορούσε να μπει στον πειρασμό να επαναλάβει κάποια παραλλαγή της περσινής αποτυχημένης εμπειρίας. Να τραβήξει, προς εσωτερική επικοινωνιακή κατανάλωση, μια διαπραγμάτευση αργόσυρτη, καταδικασμένη εξαρχής στον τελικό κακό συμβιβασμό, που θα παρατείνει την αβεβαιότητα και θα στεγνώσει πάλι τα δημόσια ταμεία. Να ξεγελάσει τον εαυτό της μ’ έναν καινούργιο γύρο από αυταπάτες, ελπίζοντας σ’ ένα θαύμα που θα αλλάξει τους συσχετισμούς και θα της επιτρέψει να αποφύγει το πικρό ποτήρι που μόνη της καταδίκασε τον εαυτό της να πιει. Πρέπει να αντισταθεί στον πειρασμό, ιδίως επειδή δεν είναι διόλου βέβαιο πως όλοι οι συνομιλητές της στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι καλής προαίρεσης και πίστης.

Μα είναι προπάντων η αντιπολίτευση που πρέπει να αντισταθεί στους δικούς της ισχυρούς πολιτικούς πειρασμούς. Καθώς μυρίζεται αίμα για πρώτη φορά ύστερα από αλλεπάλληλες ήττες. Καθώς αισθάνεται ότι οι ώς χθες αδιάβροχοι ετοιμάζονται τώρα να βρέξουν τα πόδια τους στον σκοτεινό ποταμό που ονομάζεται «πολιτικό κόστος», είναι εύκολο (και ώς έναν βαθμό είναι ανθρώπινο) να μπαίνει στον πειρασμό να πληρώσει με το ίδιο νόμισμα. Να απολαύσει την εκδίκησή της με τον κλασικό τρόπο - ως κρύο πιάτο. Και να επαναλάβει το κλασικό μότο «δεν συναινώ στο λάθος», με το οποίο καταδίκασε ο Σαμαράς τον Παπανδρέου κι έπειτα ο Τσίπρας τον Σαμαρά.

Αλλά δεν πάει μακριά αυτός ο δρόμος. Για την ακρίβεια, αφού τον διανύσαμε ολόκληρο από το 1992 κι ύστερα, από τότε που πρωτοσυζητήθηκε η ανάγκη αναμόρφωσης του Ασφαλιστικού, δεν έχει μείνει πια μέτρο να περπατηθεί. Αφού πολλές κυβερνήσεις έπαιξαν, η μια μετά την άλλη, το ίδιο παιχνίδι - προσποιούμαστε ότι μεταρρυθμίζουμε ένα σύστημα που διατηρούμε προσωρινά νεκροζώντανο, σαν ζόμπι, για να μην κακοκαρδίσουμε όσους σήμερα ψηφίζουν και να μεταθέσουμε τα οδυνηρά για το μέλλον, να στείλουμε τον λογαριασμό στους συνταξιούχους που δεν γεννήθηκαν ακόμη -, το παιχνίδι έχει πια αχρηστευτεί. Και από μέσο προστασίας έναντι του πολιτικού κόστους, μπορεί να έχει ήδη γίνει πολλαπλασιαστής του κόστους αυτού.

Αυτό αφορά την κυβέρνηση προπάντων. Μα ισχύει και για την αντιπολίτευση εξίσου.

Θέματα επικαιρότητας: Ελληνικά Κόμματα

Το ξεκαθάρισμα Τσίπρα και τι (δεν) ήθελαν οι άλλοι…

Γιώργος Καρελιάς, 2025-11-25

Ο πρώην πρωθυπουργός ξεκαθαρίζει με το παρελθόν: το δικό...

Περισσότερα

Ο καχεκτικός νέος δικομματισμός

Νίκος Μαραντζίδης, 2021-04-18

Οι εκλογές του 2019 ξανάβαλαν το κομματικό σύστημα σε ράγες...

Περισσότερα
Νίκος Μπίστης

Τίνος παιδιά είναι η ΝΔ και το ΚΙΝΑΛ;

Νίκος Μπίστης, 2020-07-13

Σε ένα ενδιαφέρον άρθρο του στα ΝΕΑ στις 5/7/2020 με τίτλο «Τίνος...

Περισσότερα

Ποιες είναι ειδήσεις και ποιες όχι;

Τάσος Παππάς, 2020-07-06

Στην παρούσα φάση δεν έχει καμιά σημασία ποιος είναι μπλεγμένος...

Περισσότερα
Στέργιος Καλπάκης

Εθνική συνεννόηση, όχι μονομερής συνεργασία με ΝΔ ή ΣΥΡΙΖΑ

Στέργιος Καλπάκης, 2018-10-21

...Διαφωνώ με τη λογική μετώπων που φέρουν το πρόθεμα “αντί”....

Περισσότερα
Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Ψήφιση της Συμφωνίας των Πρεσπών και μετά εκλογές

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2018-10-21

H σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό erga omnes με...

Περισσότερα
Νίκος Μπίστης

Περί πατριωτικού ΠΑΣΟΚ

Νίκος Μπίστης, 2018-02-05

Ή όπως αρέσει σε κάποιους «περί της κοινωνικής βάσης του...

Περισσότερα

Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ δεν θα ψηφίσει ποτέ τον "ΥΠΟΥΡΓΟ της ΖΑΡΝΤΙΝΙΕΡΑΣ"

2016-10-29

Η Δημοκρατική Συμπαράταξη παραμένει σταθερή στην θέση...

Περισσότερα

Άρθρα/ Οικονομία-Εργασία

Φραγκίσκος Κουτεντάκης

Δημοσιονομική υπευθυνότητα δεν σημαίνει μόνο πλεονάσματα

Φραγκίσκος Κουτεντάκης, 2026-11-03

...Δημοσιονομικά υπεύθυνος είναι εκείνος που ιεραρχεί ανάγκες,...

Δημοσιονομικά περιθώρια και προοδευτική πολιτική

Δημήτρης Λιάκος, 2026-11-02

Η βελτίωση της κοινωνικής ευημερίας αποτελεί έναν από τους...

Κώστας Καλλίτσης

Επενδυτές ή ραντιέρηδες;

Κώστας Καλλίτσης, 2026-11-01

Είναι οι άμεσες ξένες επενδύσεις τόσες και τέτοιες ή, έστω,...

Μέσος όρος, διάμεσος, affordability και άλλες ιστορίες

Αντώνης Παπαγιαννίδης, 2026-10-06

Χρειάστηκε να περάσει και να σβήσει η τελετουργία της ΔΕΘ,...

Πώς και γιατί υπάρχουν λεφτά για να… ζεσταθούμε

Ζώης Τσόλης, 2026-09-29

Εφέτος, το Δημόσιο εισέπραξε 1,6 δισ. ευρώ παραπάνω φόρους...

Νίκος Χριστουδουλάκης

Η χρυσόσκονη δεν φέρνει ανάπτυξη

Νίκος Χριστουδουλάκης, 2026-09-26

Αυτή την περίοδο η κυβέρνηση διαφημίζει μία αμφιλεγόμενη...

Γιατί δεν έχουμε μπαταρίες;

Θανάσης Μαυρίδης, 2026-09-23

… Για να μην σας μπλέκουμε με πολλά νούμερα και τεχνικά....

Κώστας Καλλίτσης

Η φανερή ατζέντα

Κώστας Καλλίτσης, 2026-09-20

Στην πολιτική υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν «κρυφές...

Κώστας Καλλίτσης

Τί εξυπηρετεί η αύξηση των επιτοκίων;

Κώστας Καλλίτσης, 2026-09-13

Όποιος καεί στον χυλό, φυσά και το γιαούρτι. Ίσως η τραυματική...

Κώστας Καλλίτσης

Εξι δισ. ετησίως. Πώς;

Κώστας Καλλίτσης, 2026-08-30

Αν περάσουν από τη Χαλκιδική οι βουλευτές, υπουργοί ή άλλα...

Φραγκίσκος Κουτεντάκης

Φιλοδοξία και αξιοπιστία των προγραμμάτων

Φραγκίσκος Κουτεντάκης, 2026-08-04

Η πραγματική πρόκληση για κάθε σύγχρονο οικονομικό πρόγραμμα...

Κώστας Καλλίτσης

Τρέχοντας για ψήφους

Κώστας Καλλίτσης, 2026-07-26

Με κριτήριο τις εξελίξεις στην οικονομία, η χώρα θα ‘πρεπε...

▲
×
×