Απέναντι στην τουρκική προπαγάνδα

Γιώργος Κακλίκης, Η Καθημερινή, 13/01/2021

Αναθεωρητική αποκαλούμε τα τελευταία χρόνια την Τουρκία. Ετσι θα ήταν εάν οι βλέψεις της Αγκυρας είχαν μεταστραφεί και οι στόχοι της είχαν αλλάξει. Στην πραγματικότητα, η απολυταρχική κυβέρνηση Ερντογάν έδωσε σάρκα και οστά σε παλαιούς ευσεβείς τουρκικούς πόθους δεκαετιών. Ο «πόνος» της Λωζάννης κατέτρυχε τους προκατόχους του Τούρκου ηγέτη, αυτός όμως θεώρησε πως ήρθε η στιγμή να προχωρήσει σε ό,τι δεν έκανε στο παρελθόν οποιαδήποτε κυβέρνηση της Αγκυρας. Δεν έμεινε στις απειλές πολέμου και στις γκρίζες ζώνες που είχαν επινοήσει οι προκάτοχοί του. Οπερετικοί στρατηγοί και ναύαρχοι, που θεώρησαν ότι βρήκαν τον πολεμοχαρή φύλαρχο που θα υλοποιούσε τα σχέδιά τους, διοχέτευσαν στον Τούρκο πρόεδρο τα επεκτατικά οράματά τους. Και εκείνος, λίγες μόλις ώρες πριν από την τελευταία επίσκεψή του στην Ελλάδα, διακήρυξε την αμφισβήτησή του στην «ξεπερασμένη» συνθήκη ειρήνης της Λωζάννης. Και όχι μόνον επανέλαβε την τοποθέτηση αυτή πολλές φορές από τότε, αλλά επανέφερε πρόσφατα το θέμα μέσω υπουργού του που, διατεταγμένα, μίλησε και αυτός για αναθεώρηση της ίδιας συνθήκης.

Mια συνθήκη σαν εκείνη της Λωζάννης δεν αναθεωρείται επειδή αίφνης κάποιος θερμοκέφαλος θεώρησε ότι του παρουσιάζεται η ευκαιρία. Και οι Τούρκοι ειδικοί του διεθνούς δικαίου φυσικά γνωρίζουν πως όσα δημόσια διακηρύσσονται στερούνται νομικής βάσης. Και βέβαια, ο ίδιος ο Τούρκος πρόεδρος γνωρίζει τη νομική πραγματικότητα. Στόχος του ωστόσο δεν είναι η εφαρμογή του δικαίου, όπως κατά κόρον διατείνεται. Το βλέπουμε στις πρωτοβουλίες που έχει πάρει τα τελευταία χρόνια: διατήρησε το ιδεολόγημα περί ανυπαρξίας υφαλοκρηπίδας στα ελληνικά νησιά του Αιγαίου και χαρακτήρισε αυτή τη θέση του σύννομη. «Χώρισε» αυθαίρετα το Αιγαίο στη μέση και χαρακτήρισε τον «χωρισμό» σύννομο. Προχώρησε στην επέκταση της τουρκικής υφαλοκρηπίδας μέχρι τη Λιβύη, «αγγίζοντας» τα ελληνικά χωρικά ύδατα στον νότο της Κρήτης. Και αυτό το χαρακτήρισε σύννομο. Παρ’ όλα αυτά, εμφανίζεται ως διαπρύσιος κήρυκας του διαλόγου που ο ίδιος είχε διακόψει το 2016. Τότε που ξεκαθάριζε εσωτερικούς λογαριασμούς, μεταμορφώνοντας την ακρωτηριασμένων δικαιωμάτων δημοκρατία της χώρας του σε ψευδοδημοκρατία. Ομοια με εκείνη του ηγέτη της Βενεζουέλας, που τόσο τιμά ο Τούρκος πρόεδρος.

Αν όμως στη Λατινική Αμερική τα ολοκληρωτικά καθεστώτα δεν προκαλούν πια μεγάλες ανησυχίες για διεθνείς αναφλέξεις, η εξοπλισμένη Τουρκία βρίσκεται στον αντίποδα. Εξοπλισμένη με όπλα συμμαχικής προέλευσης, αλλά και με ρωσικές αντιπυραυλικές συστοιχίες S-400, έχει αναπτύξει αμυντική βιομηχανία που εξάγει όχι μόνο πολεμικό υλικό, αλλά και πολεμικές ρήξεις. Η συστηματική προώθηση του γραφικού ιδεολογήματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» και η επαναφορά του θέματος της αναθεώρησης της συνθήκης της Λωζάννης δεν αποσκοπούν απλώς στην άσκηση ψυχολογικής πίεσης στην ελληνική πλευρά. Αποτελούν προανάκρουσμα κινήσεων της Τουρκίας, που πάντα σχεδόν φροντίζει να έχει προετοιμάσει το έδαφος. Με σκοπό, όταν παρουσιαστεί η ευκαιρία, να έχει και τους πρόθυμους υποστηρικτές της προετοιμασμένους και την Αθήνα σε δύσκολη θέση μετά όσα θα έχει εξυφάνει η καταιγιστική τουρκική προπαγανδιστική μηχανή. Που δεν σταματά να διασπείρει παραπλανητικά μυθεύματα.

Ακολουθώντας και εδώ τη δοκιμασμένη ναζιστική συνταγή, πως «ένα ψέμα, που συνεχώς επαναλαμβάνεται, γίνεται τελικά πιστευτό».

Αν μερικοί θεωρούν πως η παλιά αυτή πρακτική δεν έχει πέραση στα δυτικά ώτα, ας αναθεωρήσουν. Η προπαγάνδα Ερντογάν είναι πολύ σημαντικό όπλο. Δεν δίνει μόνον ερείσματα στους φίλους μας εκείνους που λίγο θέλουν για να περιπτυχθούν και πάλι την τόσο οικονομικά συμφέρουσα σε αυτούς Τουρκία, αλλά και κλονίζει τις υπέρ της Ελλάδας αντιλήψεις όσων δεν γνωρίζουν πώς όντως έχουν τα πράγματα ανάμεσα στην Αθήνα και στην Αγκυρα.

Εδώ η Ελλάδα πρέπει να προσέξει. Οι μηχανισμοί της στον τομέα της προπαγάνδας μπορεί να θεωρούνται αποτελεσματικοί, μακροχρόνια όμως βρίσκονται πίσω. Φιλότιμες οι προσπάθειες προσέγγισης κάποιων δυτικών πολιτικών, αξιόλογες οι κατά καιρούς δημοσιεύσεις στον διεθνή Τύπο, σημαντικές οι δηλώσεις και ανακοινώσεις των πολιτικών και πανεπιστημιακών μας, όπως και πολλά άλλα. Ομως δεν αρκούν. Το ζητούμενο είναι η διαρκής, η χωρίς ανάπαυλα συγκροτημένη δραστηριοποίηση ενός «αναβράζοντος» μηχανισμού που, μακριά από εθνικιστικές κορώνες –που κάποιες φορές τονώνουν το ηθικό μερικών εντός Ελλάδας, αλλά κλονίζουν συνήθως τους ξένους αποδέκτες και δίνουν λαβές σε κακόβουλους τρίτους– θα προωθεί την ορθή εικόνα της πολιτικής της χώρας και των στόχων της. Αν στην άμυνα οφείλουμε, κυρίως τις μέρες αυτές, την οικονομική μερίδα του λέοντος, ο εξαιρετικά σημαντικός μηχανισμός διαμόρφωσης αντιλήψεων στο εξωτερικό χρειάζεται μεγάλη και αδιάλειπτη στήριξη. Ας εγκύψουμε με πολλή προσοχή σε αυτή την άμεση ανάγκη και ας ενισχύσουμε έναν ήδη καλό μηχανισμό ώστε να γίνει απείρως καλύτερος, φέρνοντας πολλά θετικά αποτελέσματα. Αρκεί όλα να γίνουν με σοβαρότητα και με αυστηρή πολιτική εποπτεία. Και χωρίς ίχνος κομματικής προσέγγισης.

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι