ΟΤΑ και διαφθορά

Με αφορμή τις εκλογές στους ΟΤΑ

Διονύσης Γουσέτης, Αυγή, 16/09/2006

Η βρομιά που εξέπεμψε η Επιτροπή Ανταγωνισμού και οι διαπλεκόμενες κουμπαριές ήταν εντυπωσιακή. Όμως, σύμφωνα με την Έκθεση του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, πρωταθλητές της διαφθοράς είναι οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ). Υποτίθεται ότι η διαφθορά ευνοείται από τις απρόσωπες σχέσεις της κεντρικής εξουσίας. Στη χώρα μας όμως η διαφθορά δε χαμπερίζει από ντροπές και τέτοια.

Απ’ όταν συμμορφωθήκαμε (αναγκαστικά) με τις οδηγίες της Ε.Ε., οι ΟΤΑ αναβαθμίστηκαν. Την περασμένη τετραετία διαχειρίστηκαν ποσό περίπου 3 τρισεκατομμύρια δραχμές. Τέτοιο ποσόν σε δημόσιους οργανισμούς τραβάει τη διαφθορά σα μαγνήτης. Ωστόσο, αιχμή της διαφθοράς είναι οι πολεοδομίες, που ανήκουν στους ΟΤΑ. Καταγράφονται ως οι πιο διεφθαρμένες υπηρεσίες. Πληθώρα αυθαιρέτων κτισμάτων δεν καταχωρείται, αφού οι καταγγελίες δεν ελέγχονται καν. Oικοδομικές άδειες εκδίδονται κατά παράβαση των όρων δόμησης, κυρίως χωρίς απαιτούμενες εγκρίσεις δασικών, αρχαιολογικών και άλλων αρμοδίων υπηρεσιών. Άδειες οικοδομής δεν γνωρίζω να εκδίδονται χωρίς ένα τουλάχιστον φακελάκι.

Στους ΟΤΑ ανήκει επίσης η καταπάτηση και αυθαίρετη εμπορική αξιοποίηση του αιγιαλού. Η ηχορρύπανση που εξέπεμπαν το καλοκαίρι οι καντίνες με τις ενοικιαζόμενες ξαπλώστρες σε παραλία του Δήμου Αναβύσσου είχε εμβέλεια χιλιομέτρων. ΟΤΑ καταγγέλλει το ΑΣΕΠ για διορισμούς ημετέρων, φωτογραφικές προκηρύξεις, ακόμη και ακύρωση προκηρύξεων όταν τα πρόσωπα που επιλέγονται είναι «μη αρεστά στους διοικούντες». Στους ΟΤΑ επισημαίνεται ο κατακερματισμός ενός έργου σε πολλά μικρότερα, ώστε λόγω μικρής ποσότητας να μην είναι υποχρεωτικός ο διαγωνισμός. Δήμοι είναι που χορηγούν άδειες λειτουργίας επιχειρήσεων και καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος, για τα οποία οι αρμόδιοι ελεγκτές καταγράφουν ότι απουσιάζουν οι έλεγχοι και ότι τα περισσότερα έχουν άδειες αναψυκτηρίου, αλλά μετατρέπονται αυθαίρετα σε μπαρ και κέντρα διασκέδασης. Στο Δήμο Αθηναίων απασχολούνται γύρω στους 12.000 υπαλλήλους χωρίς να είναι σε θέση οι αρμόδιες υπηρεσίες να προσδιορίσουν με ακρίβεια τον αριθμό των εργαζομένων. Η περυσινή έκθεση του Σώματος Eπιθεωρητών και Eλεγκτών Δημόσιας Διοίκησης οδήγησε στην αναζήτηση ευθυνών σε 51 περιπτώσεις (20 ποινικές και 31 πειθαρχικές), δηλαδή στην πλειοψηφία των 100 υποθέσεων Δήμων και Νομαρχιών που εξετάστηκαν.

Όσο για το ρόλο της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης, έχω προσωπική πείρα από τη συμμετοχή μου στο Τεχνικό Συμβούλιο της Νομαρχίας Αθηνών. Εκεί έρχονται για έγκριση νομιμότητας ενέργειες Δήμων Αττικής που αφορούν έργα. Στο Συμβούλιο έχουμε παύσει να μιλούμε για νομιμότητα. Εγκρίνουμε τις εισηγήσεις όταν διαπιστώνουμε «νομιμοφάνεια». Με τον όρο «νομιμοφάνεια» εννοούμε ότι γνωρίζουμε πως υπάρχει παρανομία, αλλά δεν μπορούμε να την αποδείξουμε.

Δεχόμαστε, για παράδειγμα, μια εισήγηση που λέει ότι λόγω βροχοπτώσεων χάλασε η αυλή ή το πεζοδρόμιο του σχολείου και ο Δήμος «αναγκάστηκε» να κάνει υπέρβαση σε μια τρέχουσα εργολαβία για να τα επισκευάσει. Δεν μπορούμε να ελέγξουμε, άλλωστε, τα πραγματικά γεγονότα. Όμως, όταν σχεδόν όλοι οι Δήμοι γίνονται πλημμυροπαθείς και μερικοί... χιονοπαθείς, τότε αντιλαμβανόμαστε ότι γινόμαστε κι εμείς, εκόντες –άκοντες, γρανάζια στο σύστημα διαφθοράς. Έτσι, η παρανομία περιβάλλεται με το κύρος του Συμβουλίου μας, η ευθύνη διαχέεται και η ατιμωρησία γίνεται μοιραία. Όσα περισσότερα Συμβούλια παρεμβάλλονται, όσοι περισσότεροι έλεγχοι και εγκρίσεις μεσολαβούν, τόσο το έγκλημα γίνεται πιο τέλειο.

Το πρόβλημα της διαφθοράς είναι το πιο σημαντικό πρόβλημα των ΟΤΑ. Η λύση του δεν μπορεί, βέβαια, να προκύψει ούτε με την ηθικολογία, ούτε με τις αυστηρές τιμωρίες, ούτε με τους σκληρούς ελέγχους, όπου οι ελέγχοντας πρέπει με τη σειρά τους να ελέγχονται κ.ο.κ. Αυτά δοκιμάστηκαν και αποδείχθηκαν ατελέσφορα. Εξ άλλου, είναι γεγονός ότι όλα τα εγκλήματα διαφθοράς δε γίνονται για να μπουν τα λεφτά σε τσέπες. Ορισμένα γίνονται με αγαθό σκοπό: να γίνει κάποτε επιτέλους η δουλειά που δεν προχωράει με τη νόμιμη οδό. Διαφθορά εναντίον γραφειοκρατίας.

Πώς θα πολεμηθεί η διαφθορά; Μα, για να πολεμηθεί πρέπει πρώτα να απασχολήσει τους αρμόδιους και όλους εμάς. Καταλληλότερη περίοδος από αυτή, την προεκλογική, δεν θα μπορούσε να υπάρξει. Φαίνεται όμως ότι των βασικών υποψηφίων το αυτί δεν ιδρώνει. Το ενδιαφέρον τους εστιάζεται στις καλλίπυγες νεάνιδες που θα κοσμήσουν τα ψηφοδέλτιά τους στοχεύοντας την ψήφο των οφθαλμοπόρνων, στους «αναγνωρίσιμους» τραγουδιστές, ποδοσφαιριστές, εκφωνητές και άλλους που θα επιστρατεύσουν, στοχεύοντας την ψήφο των μερακλήδων της τηλεόρασης, στις ευλογίες που θα εκμαιεύσουν από τους παπάδες στοχεύοντας την ψήφο των ευσεβών, στον υπερθεματισμό αρετής και αυτοθυσίας στοχεύοντας στην ψήφο των αφελών, κλπ. Γιατί όμως; Είναι επειδή προτιμούν θέματα που συγκεντρώνουν τις εντυπώσεις, παρά θέματα που έχουν ουσία; Ή μήπως είναι εξοικειωμένοι με τη διαφθορά και συνειδητά αποσιωπούν τη συζήτηση, επειδή δε σκοπεύουν να κάνουν τίποτα γι’ αυτήν;

e-mail: diongous@central.ntua.gr

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι