Κυπριακό: απομένουν η πολιτική βούληση και το θάρρος
Θόδωρος Τσίκας, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2021-02-15
Σε λίγες εβδομάδες συνέρχεται άτυπη πενταμερής Διάσκεψη για το Κυπριακό. Βοηθούν σε αυτό δύο παράγοντες: η εκτόνωση της έντασης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, λόγω των διερευνητικών συνομιλιών, αλλά και η προσπάθεια να βρεθεί θετική σχέση μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά βρίσκεται σε πιο δύσκολη θέση από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια. Όσο η επίλυση του προβλήματος αργεί, διαμορφώνονται δυσμενέστερες καταστάσεις. Αυτό φάνηκε τόσο με το άνοιγμα από την Τουρκία της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου, όσο και με τις τουρκικές γεωτρήσεις σε θαλάσσιες περιοχές στα ανοιχτά της Κύπρου. Την ίδια στιγμή, ερευνητικές δραστηριότητες από την Κυπριακή Δημοκρατία στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), έχουν εδώ και καιρό σταματήσει.
Τόσο η απόρριψη του Σχεδίου Ανάν από την ελληνοκυπριακή πλευρά το 2004, όσο και η στάση της ελληνοκυπριακής ηγεσίας στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας το 2017, δημιουργούν καχυποψία στην διεθνή κοινότητα για την πραγματική επιθυμία της προς επίλυση του Κυπριακού. Μην μας διαφεύγει ότι, ο ΟΗΕ συμπεριλαμβάνει και την δική μας πλευρά σε όσους έχουν ευθύνες για το αδιέξοδο. Η Κύπρος δεν μπορεί να «σπαταλά» αλόγιστα το διπλωματικό κεφάλαιο, που της προσέφερε η ένταξή της στην Ε.Ε. Καταγγελίες για την στάση της Τουρκίας σχετικά με τις γεωτρήσεις, δεν αρκούν.
Οι ΗΠΑ, η Ε.Ε. και οι άλλοι διεθνείς παράγοντες στηρίζουν πλήρως το περιεχόμενο του Πλαισίου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. Θέλουν να αποφύγουν τις τουρκικές προτάσεις λύσης «δύο κρατών». Επιμένουν στην λύση Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας -έστω χαλαρής- με βάση την ήδη συμφωνημένη αρχή της πολιτικής ισότητας μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Θεωρούν ότι τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων πρέπει να είναι κίνητρο για τις δύο πλευρές προς επίλυση του προβλήματος, και όχι -όπως γίνεται σήμερα- αιτία για ένταση.
Παρά το γεγονός ότι η επίσημη Τουρκία και η νέα ηγεσία της τουρκοκυπριακής πλευράς ομιλούν για «λύση δύο κρατών», η Τουρκία μπορεί να επιχειρήσει την τελευταία στιγμή, μέσα στην Διάσκεψη, να εμφανιστεί ευέλικτη για επίλυση του Κυπριακού στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας. Να αποδεχθεί το Πλαίσιο Γκουτέρες και να ρίξει το μπαλάκι στην ελληνοκυπριακή πλευρά.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι απαραίτητο με σαφή δήλωση της από τώρα να αποδεχθεί τα Έξι Σημεία του Πλαισίου Γκουτέρες, ως έχουν, χωρίς κωλυσιεργία. Μόνο κερδισμένη μπορεί να βγει με μία άμεση και καθολική αποδοχή τους, καθώς σε περίπτωση ναυαγίου της Διάσκεψης θα αποφύγει την επίρριψη ευθυνών από τη διεθνή κοινότητα. Πρέπει να δείξει έμπρακτη βούληση για επίλυση του ζητήματος. Σε αντίθετη περίπτωση η διχοτόμηση όχι μόνο θα μονιμοποιηθεί, αλλά και θα νομιμοποιηθεί.
Το περιεχόμενο της λύσης έχει ήδη συμφωνηθεί κατά 99%. Απομένει η πολιτική βούληση και θάρρος, ώστε να διανύσουμε την μικρή απόσταση που απομένει για την τελική συμφωνία. Δισταγμοί, υπαναχωρήσεις, διαδικαστικά κόλπα, άσκοπες κωλυσιεργίες και καθυστερήσεις, δεν συγχωρούνται.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά βρίσκεται σε πιο δύσκολη θέση από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια. Όσο η επίλυση του προβλήματος αργεί, διαμορφώνονται δυσμενέστερες καταστάσεις. Αυτό φάνηκε τόσο με το άνοιγμα από την Τουρκία της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου, όσο και με τις τουρκικές γεωτρήσεις σε θαλάσσιες περιοχές στα ανοιχτά της Κύπρου. Την ίδια στιγμή, ερευνητικές δραστηριότητες από την Κυπριακή Δημοκρατία στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), έχουν εδώ και καιρό σταματήσει.
Τόσο η απόρριψη του Σχεδίου Ανάν από την ελληνοκυπριακή πλευρά το 2004, όσο και η στάση της ελληνοκυπριακής ηγεσίας στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας το 2017, δημιουργούν καχυποψία στην διεθνή κοινότητα για την πραγματική επιθυμία της προς επίλυση του Κυπριακού. Μην μας διαφεύγει ότι, ο ΟΗΕ συμπεριλαμβάνει και την δική μας πλευρά σε όσους έχουν ευθύνες για το αδιέξοδο. Η Κύπρος δεν μπορεί να «σπαταλά» αλόγιστα το διπλωματικό κεφάλαιο, που της προσέφερε η ένταξή της στην Ε.Ε. Καταγγελίες για την στάση της Τουρκίας σχετικά με τις γεωτρήσεις, δεν αρκούν.
Οι ΗΠΑ, η Ε.Ε. και οι άλλοι διεθνείς παράγοντες στηρίζουν πλήρως το περιεχόμενο του Πλαισίου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. Θέλουν να αποφύγουν τις τουρκικές προτάσεις λύσης «δύο κρατών». Επιμένουν στην λύση Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας -έστω χαλαρής- με βάση την ήδη συμφωνημένη αρχή της πολιτικής ισότητας μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Θεωρούν ότι τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων πρέπει να είναι κίνητρο για τις δύο πλευρές προς επίλυση του προβλήματος, και όχι -όπως γίνεται σήμερα- αιτία για ένταση.
Παρά το γεγονός ότι η επίσημη Τουρκία και η νέα ηγεσία της τουρκοκυπριακής πλευράς ομιλούν για «λύση δύο κρατών», η Τουρκία μπορεί να επιχειρήσει την τελευταία στιγμή, μέσα στην Διάσκεψη, να εμφανιστεί ευέλικτη για επίλυση του Κυπριακού στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας. Να αποδεχθεί το Πλαίσιο Γκουτέρες και να ρίξει το μπαλάκι στην ελληνοκυπριακή πλευρά.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι απαραίτητο με σαφή δήλωση της από τώρα να αποδεχθεί τα Έξι Σημεία του Πλαισίου Γκουτέρες, ως έχουν, χωρίς κωλυσιεργία. Μόνο κερδισμένη μπορεί να βγει με μία άμεση και καθολική αποδοχή τους, καθώς σε περίπτωση ναυαγίου της Διάσκεψης θα αποφύγει την επίρριψη ευθυνών από τη διεθνή κοινότητα. Πρέπει να δείξει έμπρακτη βούληση για επίλυση του ζητήματος. Σε αντίθετη περίπτωση η διχοτόμηση όχι μόνο θα μονιμοποιηθεί, αλλά και θα νομιμοποιηθεί.
Το περιεχόμενο της λύσης έχει ήδη συμφωνηθεί κατά 99%. Απομένει η πολιτική βούληση και θάρρος, ώστε να διανύσουμε την μικρή απόσταση που απομένει για την τελική συμφωνία. Δισταγμοί, υπαναχωρήσεις, διαδικαστικά κόλπα, άσκοπες κωλυσιεργίες και καθυστερήσεις, δεν συγχωρούνται.
