Πώς να κινη­θούν οι προ­ο­δευ­τι­κές δυνάμεις

Κάπου στην αρχή της δεύτε­ρης θητείας του Κυριάκου Μητσο­τάκη φαι­νόταν η κυριαρ­χία του να είναι αδιαμ­φι­σβήτητη. Έγραφα τότε για έναν «μονο­κομ­μα­τικό πλου­ρα­λι­σμό» ή έναν «πλου­ρα­λι­στικό μονο­κομ­μα­τι­σμό», με την έννοια πως δεν δια­φαι­νόταν αντίπαλο κομ­μα­τικό δέος στη Ν.Δ. και στον Κυριάκο Μητσο­τάκη. Το σύστημα της σύγκρου­σης των παλαιών δύο πόλων (ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ.) είχε ξεπε­ρα­στεί προ πολ­λού από τον δικομ­μα­τι­σμό (ΣΥΡΙΖΑ-Ν.Δ.) της μνη­μο­νια­κής περιόδου. Αλλά το 2023 φαι­νόταν και αυτό να παρα­δίδει τη θέση του στο σύστημα του ενός (Ν.Δ.) και μισού κόμ­μα­τος. Αρχικά αυτό το μισό κόμμα ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ και στη συνέχεια το ΠΑΣΟΚΚΙΝ.ΑΛΛ. Και μάλ­λον εδώ είμα­στε σήμερα. Στις κοι­νο­βου­λευ­τι­κές εκλο­γές του Μαΐου του 2023 η Ν.Δ. του Κυριάκου Μητσο­τάκη καθιε­ρώ­θηκε ως το μονα­δικό κόμμα εκφρα­στής της λεγόμε­νης «ενιαίας σκέψης», σύμ­φωνα με την οποία μια κυβερ­νη­τική πρόταση υπάρ­χει: αυτή της ασφάλειας, της κανο­νι­κότη­τας και της στα­θε­ρότη­τας. Η «προ­ο­δευ­τική δια­κυ­βέρ­νηση» ήταν λόγω αρι­θμών και ιδε­ο­λο­γι­κής καχε­ξίας των δύο κομ­μάτων που την εκπρο­σω­πούσαν εκτός παι­γνι­διού, ενώ τα ούτε-ούτε του ΠΑΣΟΚΚΙΝ.ΑΛΛ., έκφραση πολι­τι­κής αμη­χα­νίας, απο­τύπω­ναν την έλλειψη πραγ­μα­τι­κής εναλ­λα­κτι­κής κυβερ­νη­τι­κής πρότα­σης. Οι σημε­ρι­νές προ­τάσεις της εσω­κομ­μα­τι­κής αντι­πο­λίτευ­σης για δέσμευση του ΠΑΣΟΚΚΙΝ.ΑΛΛ. στο Συνέδριό του να μην συγκυ­βερ­νήσει με τη Ν.Δ. στην ουσία υπο­τάσ­σο­νται στη λογική της Ν.Δ. ως κυρίαρ­χου κόμ­μα­τος. Πρόταση που επί της ουσίας φαίνε­ται να απο­δέχε­ται πως η πολι­τική του προ­ο­δευ­τι­κού χώρου καθο­ρίζε­ται από το πρω­τείο της Ν.Δ. και της Κεντρο­δε­ξιάς για τον σχη­μα­τι­σμό της νέας κυβέρ­νη­σης.

Επί της ουσίας υπάρ­χουν τρεις πιθα­νές επι­λο­γές. Η μία είναι να μην αλλάξει τίποτα και να πάμε ως έχουν τα πράγ­ματα στις εκλο­γές. Τότε πραγ­μα­τικά το δίλημμα θα είναι Μητσο­τάκης ή κάποιος από τους ηγέτες της υπάρ­χου­σας αντι­πο­λίτευ­σης. Πολύ σωστά το έθεσε ο Κυριάκος Μητσο­τάκης στη συνέντευξή του στον Παπα­χελά. Και σ’ αυτή την περίπτωση είναι σίγουρο ποιος θα είναι ο νικη­τής. Η άλλη είναι να ενω­θούν σε έναν εκλο­γικό συνα­σπι­σμό οι τρεις (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αρι­στερά). Φοβάμαι πως το τελικό απο­τέλε­σμα μιας τέτοιας «ενότη­τας», επειδή θα φανεί ως μια και­ρο­σκο­πική δράση, θα είναι ακόμη χει­ρότερο από την πρώτη επι­λογή. Δεν φτάνει το «ενω­θείτε». Ο κόσμος δεν θέλει να ενω­θούν έτσι όπως είναι. Οι πολίτες δεν ζητούν να ενώ­σουν τα ιμάτιά τους οι ηττη­μένοι, για να γίνουν νικη­τές. Θέλουν οι ηττη­μένοι να δια­μορ­φώ­σουν κάτι και­νούρ­γιο, μια και­νούρ­για πρόταση, έναν νέο χώρο και με αυτόν τον τρόπο να μπο­ρέσουν να διεισ­δύσουν. Και αυτό είναι η τρίτη επι­λογή. Ένα νέο κόμμα, όπως αυτό που φαίνε­ται να θέλει να σχη­μα­τίσει ο Αλέξης Τσίπρας στρε­φόμε­νος στην ίδια την απο­τε­λούμενη από στε­γα­σμένους και άστε­γους σοσιαλ­δη­μο­κράτες, ριζο­σπάστες, δημο­κράτες, αρι­στε­ρούς και οικο­λόγους πράσι­νους πολίτες βάση. Τότε όμως το δίλημμα θα γίνει «Μητσο­τάκης ή Τσίπρας» και θα έχει άλλο συμ­βο­λι­σμό. Αν δεν υπάρ­ξει η τρίτη λύση και προ­κρι­θεί είτε η σημε­ρινή στα­σι­μότητα είτε μια αποϊδε­ο­λο­γι­κο­ποι­η­μένη συνερ­γα­σία «των τριών», τότε για ακόμα μια φορά θα έχει μπει το κάρο (να φύγει η κυβέρ­νηση) μπρο­στά από το άλογο (εναλ­λα­κτική προ­ο­δευ­τική πρόταση). * Ο Γιώρ­γος Σια­κα­ντάρης είναι διδάκτωρ Κοι­νω­νιο­λο­γίας, συγ­γρα­φέας και συντο­νι­στής της Ομάδας Εργα­σίας του Ινστι­τούτου Αλέξη Τσίπρα για τη σύγκλιση της Σοσιαλ­δη­μο­κρα­τίας, της Ριζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς και της Πολι­τι­κής Οικο­λο­γίας