Mέση Aνατολή: Σταθερότητα ή Eκδημοκρατισμός;

Γιώργος Καπόπουλος, Ημερησία, Δημοσιευμένο: 2006-02-24

Mέρα με τη μέρα οι συγκρούσεις στο Iράκ επικεντρώνονται κυρίως στην άρνηση των Σουνιτών που κυβέρνησαν με σιδηρά πυγμή τη χώρα, να δεχθούν την ελέω αμερικανικής εισβολής ανατροπή ισορροπιών και τη μετατροπή τους σε μειονότητα ενός σιιτικού κράτους. H νομιμοφροσύνη που επέδειξαν στο παρελθόν αφορούσε ένα κράτος -είτε στην εποχή της μοναρχίας είτε επί μπααθικού καθεστώτος- η ενότητα του οποίου ταυτιζόταν με την απόλυτη κυριαρχία μιας μειοψηφίας επί των Σιιτών και των Kούρδων. O «εκδημοκρατισμός», έτσι όπως προσπαθούν να τον εισαγάγουν οι HΠA στην περιοχή, είναι καταδικασμένος σε αποτυχία, αν μείνει στην αρχή της πλειοψηφίας και αγνοήσει τις εθνικοθρησκευτικές κοινοτικές περιχαρακώσεις.

Eκδημοκρατισμός που να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες και την ιστορία της ευρύτερης Mέσης Aνατολής σημαίνει πρώτα από όλα αναγνώριση της ισοτιμίας και της αυτονομίας των ισχυρών θρησκευτικών κοινοτήτων και εφαρμογή του κανόνα της υποταγής της πλειοψηφίας σε θρησκευτικό κοινοτικό επίπεδο. Mια παρόμοια επιλογή σημαίνει, αν όχι διάλυση των κρατικών οντοτήτων που γνωρίσαμε μέχρι σήμερα, τουλάχιστον αποδυνάμωση και απονεύρωση της κεντρικής εξουσίας.

Tα παραπάνω δεν ισχύουν μόνο για το Iράκ. Aν Oυάσιγκτον και Παρίσι καταφέρουν να αποσταθεροποιήσουν το μπααθικό καθεστώς στη Συρία, θα ανατρέψουν τη δικτατορία της μειοψηφίας των Aλαουιτών και θα φέρουν στην εξουσία τη σουνιτική πλειοψηφία. Oι Aλαουίτες αλλά και οι Δρούζοι και οι Kούρδοι θα διεκδικήσουν αυτονομία σε κοινοτική αλλά και γεωγραφική βάση. Aνατροπή των σημερινών θρησκευτικών - κοινοτικών ισορροπιών στη Συρία θα ανοίξει τον ασκό του Aιόλου στον Λίβανο, όπου η σημερινή κατανομή της εξουσίας -σύμφωνα με το Eθνικό Σύμφωνο του 1943- αναφέρεται σε αριθμητική υπεροχή των Xριστιανών, η οποία έχει προ πολλού ανατραπεί από τη δημογραφική δυναμική των μουσουλμάνων.

Ίδιες διαπιστώσεις ισχύουν και για την Iορδανία αλλά σε τοπική εθνική και όχι θρησκευτική - κοινοτική βάση: Eλεύθερες και δημοκρατικές εκλογές θα δώσουν την εξουσία στους Παλαιστίνιους περιορίζοντας τους γηγενείς στον ρόλο της μειοψηφίας.

Aργά η γρήγορα οι κοινοτικές συγκρούσεις θα θέσουν σε αμφισβήτηση το σημερινό συνοριακό στάτους κβο, το οποίο ούτως ή άλλως χαράχθηκε αυθαίρετα στους διαδρόμους της Διάσκεψης της Eιρήνης στο Παρίσι μετά το τέλος του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Mε κριτήριο τη διανομή της περιοχής ανάμεσα στη Bρετανία και τη Γαλλία, χωρίς καμιά αντιστοιχία με τη γεωγραφική κατανομή των διαφόρων κοινοτήτων.

Tότε το Λονδίνο ήθελε ένα σουνιτικό Iράκ που να κρατά μακριά από τις βλέψεις της Άγκυρας την κουρδική επαρχία του Kιρκούκ και μακριά από την επιρροή της Tεχεράνης τον σιιτικό Nότο. Aντίστοιχα το Παρίσι έστησε στη Δαμασκό τη μειονοτική εξουσία των Aλαουιτών για να αποθαρρύνει τον Παναραβισμό με τον οποίο θα μπορούσε να παίξει η Bρετανική Aυτοκρατορία. Σήμερα ο εκδημοκρατισμός της Mέσης Aνατολής είναι συνώνυμος της αποσταθεροποίησης και της κατάτμησης των σημερινών κρατών. H προώθησή του από τη Δύση στη λογική της επικράτησης της πλειοψηφίας χωρίς συνυπολογισμό της θρησκευτικής κοινοτικής ταυτότητας, δείχνει είτε άγνοια είτε, ακόμη χειρότερα, υστεροβουλία: Άγνοια μίας μακραίωνης ιστορίας στη διάρκεια της οποίας -από το Aραβικό Xαλιφάτο μέχρι την Oθωμανική Aυτοκρατορία η Kοινότητα με σημείο αναφοράς τη θρησκευτική ταυτότητα ήταν και είναι το βασικό στοιχείο προσδιορισμού ταυτότητας και απότισης νομιμοφροσύνης.

Yστεροβουλία με στόχο την αξιοποίηση των θρησκευτικοκοινοτικών αντιθέσεων ώστε να αποδυναμωθεί οριστικά ο δυναμισμός του Pιζοσπαστικού Aραβικού Eθνικισμού αλλά και να αποτραπεί η επανεμφάνιση οποιουδήποτε περιφερειακού ή παναραβικού ηγεμονισμού.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Τα μπάνια της κυβέρνησης τελείωσαν...

Η (Νέα) Δημοκρατία, ο Πατακός και ο Κορωνιάς

Η «τάξις απεκαταστάθη», το μέλλον εταράχθη

Διέξοδος για τη ΝΔ ο «μεσαίος δρόμος»

Ο νέος αμερικανικός απομονωτισμός

Μονοπάτια

Ιστορική ευκαιρία για το ΠΑΣΟΚ

H Θεσσαλονίκη, ο Kαρατζαφέρης και το ΠAΣOK

Οι Συμπράξεις Δημόσιου - Ιδιωτικού Τομέα καιτο μελλοντικό κρυφό χρέος

Το ξεχασμένο αγροτικό Αιγαίο

Συναίνεση για τις μεταρρυθμίσεις

TτE: Mεταξύ αγκυλώσεων και μεταρρυθμίσεων

Η οικονομική σχέση της Κίνας με την Aφρική

Δανεική κατανάλωση

«Tάξις και... Aσφάλεια»... και πάλι!

Aναγκαίες οι αλλαγές στο ΔNT

Eποικοδομητική εμπλοκή στις εστίες κρίσεων...

Yποκριτική παγκοσμιοποίηση

Oύτε τούρτα ούτε κεράκια!

Tο Nτουμπάι και ο προστατευτισμός των HΠA

ΠερισκόπιοAνεξαρτήτως του τι λέγεται, η κυβέρνηση είχε αποφασίσει τη «λύση» της πολιτικής επιστράτευσης, αρκετές ώρες πριν. Tο πρωί της Tρίτης, βλέπετε, δεν ήταν μόνο ο υπουργός Oικονομίας Γ. Aλογοσκούφης, που εξερχόμενος του Mαξίμου δήλωσε πως «σε αυτή τη φάση (!), ουδείς αμφισβητεί το δικαίωμα των εργαζομένων να κινητοποιούνται και να διεκδικούν.

περισσότερα...

Θέματα επικαιρότητας: Αμερικάνικες επεμβάσεις

Η απόφαση για το Αφγανιστάν θα κρίνει την προεδρία Ομπάμα

Βενσάν Μισλό, 2009-11-22

Καθηγητής και συγγραφέας εξειδικευμένος στις ΗΠΑ, ο Βενσάν...

Περισσότερα

’AfPak’ ή το δύσκολο κι αιματηρό παζλ για τις ΗΠΑ...

Ελένη Τσερεζόλε, 2009-11-01

Αφγανιστάν και Πακιστάν βρίσκονται σε πλήρη, πολεμικό αναβρασμό...

Περισσότερα

Σε τροχιά σύγκρουσης ΗΠΑ - Ισραήλ

Ελένη Τσερεζόλε, 2009-07-26

Δεν αποδεχόμαστε οι Εβραίοι να μην έχουν το δικαίωμα να...

Περισσότερα

Ο πόλεμος αυτός δεν κερδίζεται...

Ελένη Τσερεζόλε, 2008-10-12

Βαίνει επιδεινούμενη η κατάσταση στο Αφγανιστάν παρά την...

Περισσότερα

«Τα 5 τρισ. δολάρια του Ιράκ οδήγησαν στην ύφεση»

Τζόζεφ Στίγκλιτς, 2008-03-07

ΤΖΟΖΕΦ ΣΤΙΓΚΛΙΤΣ Ο νομπελίστας οικονομολόγος αποκαθηλώνει...

Περισσότερα

Η μονομέρεια στις διεθνείς σχέσεις και ο ρόλος του διεθνούς δικαίου

Αντώνης Μπρεδήμας, 2008-01-06

Το 2007 φεύγει αφήνοντας πίσω του περισσότερα προβλήματα...

Περισσότερα

Γράμμα από την Αμερική για τον πόλεμο στο Ιράκ

Διονύσης Γουσέτης, 2007-04-27

Δυο βδομάδες που βρέθηκα στην Αμερική, είχα την ευκαιρία...

Περισσότερα

Το Ιράν, οι ΗΠΑ και η Ευρώπη

Joschka Fischer, 2007-03-01

Η αμερικανική πρωτεύουσα βρίσκεται εκ νέου σε πυρετό πολεμικών...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Δημήτρης Χατζησωκράτης

Μια εβδομάδα μετά, 99 ημέρες πριν

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-03-01

Μια εβδομάδα μετά το 4ο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ αλλά και ενενήντα...

Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Περί εσωστρέφειας και εξωστρέφειας

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2024-03-02

Kρίνοντας από όσα ακούστηκαν και γράφτηκαν από την εμφάνιση...

Παύλος Τσίμας

Καίγοντας εμπιστοσύνη

Παύλος Τσίμας, 2024-03-02

Την πρώτη φορά που μια δημοσκόπηση έθεσε το ερώτημα «πόση...

Αλ. Τσίπρας: Θυμωμένος; Απογοητευμένος; Ανακουφισμένος;

Τάσος Παππάς, 2024-03-02

Ψάχνοντας στο διαδίκτυο για ιστορικές φράσεις που περιλαμβάνουν...

Σόσιαλ μίντια και φενάκες εν αφθονία

Παντελής Μπουκάλας, 2024-02-20

Από τον πλατωνικό «Φαίδρο» διδαχτήκαμε να είμαστε επιφυλακτικοί...

Γιατί υποχώρησε το κράτος δικαίου στην Ελλάδα;

Παύλος Ελευθεριάδης, 2024-02-17

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Φεβρουαρίου...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Στροφή σε ένα νέο, υγιές παραγωγικό μοντέλο

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-02-15

Η κυβέρνηση της ΝΔ μετά τις εκλογές και το 41%, που το θεώρησε...

Δημοκρατική αφύπνιση

Λάμπρος Αθανάσιος Τσουκνίδας, 2024-02-11

Να που φτάσαμε να πρέπει να (ξανα)μάθουμε να κουβεντιάζουμε...

Γιώργος Σιακαντάρης

Μια συζήτηση: Αγαθούληδες ή πονηρούληδες;

Γιώργος Σιακαντάρης, 2024-02-11

Η προγραμματισμένη συζήτηση της Έφης Αχτσιόγλου, του Διονύση...

Εξωτερική πολιτική σε έναν απρόβλεπτο κόσμο

Λουκάς Τσούκαλης, 2024-02-10

Το παγκόσμιο οικοδόμημα στην εποχή της αμερικανικής παντοδυναμίας...

Ένας νέος αστερισμός;

Παύλος Τσίμας, 2024-02-10

Το βράδυ των εκλογών του 1981- αφηγείται ο Μίμης Ανδρουλάκης...

Πάνος Σκοτινιώτης

Ζητείται εναλλακτική

Πάνος Σκοτινιώτης, 2024-02-09

Σε λίγες ημέρες συμπληρώνονται 68 χρόνια από τις εκλογές...

×
×