Στενά, Λωζάννη και αναθεωρήσεις

Γιώργος Κακλίκης, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2021-04-13

Η δήλωση, πριν από μερικές εβδομάδες, του προέδρου του τουρκικού Κοινοβουλίου περί αποχώρησης της χώρας από τη Συνθήκη του Μοντρέ προκάλεσε απορίες αλλά όχι εκπλήξεις. Χρόνια πριν, ο τούρκος πρόεδρος είχε μιλήσει για την «πατρίδα της καρδιάς του» και την επιθυμία του για αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης. Σήμερα δηλώνει πως η διάνοιξη της Διώρυγας της Κωνσταντινούπολης θα αρχίσει να υλοποιείται από το καλοκαίρι του 2021. Υπερφίαλο σχέδιο απεξάρτησης της Τουρκίας από τις δεσμεύσεις της Συνθήκης του Μοντρέ. Ο πρόεδρός της επιθυμεί να ελέγχει πλήρως μια νέα υδάτινη δίοδο, η οποία, συγγενής με τις προσοδοφόρες Διώρυγες του Σουέζ και του Παναμά, θα αποφέρει κέρδη στην Αγκυρα που - σε αντίθεση με τα Στενά - θα έχει τη δυνατότητα να επιβάλει όρους σε όσους επιθυμούν να τη διαπλεύσουν.

Γνωρίζει ο τούρκος πρόεδρος ότι η ανατροπή της Συνθήκης του Μοντρέ χρειάζεται τη συναίνεση των άλλων κρατών που την έχουν υπογράψει. Επιλέγει έτσι την παράκαμψη των Στενών με την αιτιολογία του κορεσμού τους από τον επικίνδυνα αυξανόμενο αριθμό των διερχόμενων πλοίων και προβάλλει οικολογικές ανησυχίες στις οποίες εντάσσει και τους κινδύνους από ενδεχόμενα ατυχήματα. Υπάρχει το προηγούμενο της μεγάλης ζημιάς που είχε προκαλέσει ρουμανικό ναυάγιο, με τις εκρήξεις του να συγκλονίζουν την Κωσταντινούπολη και το κουφάρι του να εμποδίζει επί χρόνια τον διάπλου του Βοσπόρου. Υπονοεί, βέβαια, ο ηγέτης της Τουρκίας πως αντίστοιχα ατυχήματα όχι μόνο περιβαλλοντική ζημιά μπορεί να προκαλέσουν, αλλά και κυκλοφοριακή, με όποιο κόστος αυτή συνεπάγεται από πλευράς χρόνου και χρήματος. Το πρόσφατο συμβάν στη Διώρυγα του Σουέζ ασφαλώς θα το χρησιμοποιήσει επιχειρηματολογώντας υπέρ της διάνοιξης της νέας διώρυγας που θα αποτελέσει το διαμάντι στο στέμμα του 2023, έτος γενέθλιο της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Πέρα όμως από όσα ηχηρά εκστομίζει ο τούρκος πρόεδρος, άξια προσοχής είναι η επισήμανσή του πως δεν έχει πρόθεση αποχώρησης από τη Συνθήκη του Μοντρέ, αλλά ότι αυτό δεν μπορεί να αποκλειστεί για το μέλλον! Το γεωπολιτικό και στρατηγικό μέγεθος που αισθάνεται ότι παίρνει η χώρα του τον εμπνέει για κάτι τέτοιο, αλλά σε μια πιο κατάλληλη στιγμή. Οπως το ίδιο σκέφτεται και για τη Συνθήκη της Λωζάννης, που τόσο ενοχλητική τη θεωρεί για την πραγματοποίηση των φιλοδοξιών του.

Αν και η Δύση έδειξε πρόσφατα να αφυπνίζεται από τον λήθαργο που της στερούσε τη δυνατότητα να συνειδητοποιήσει τους μεγάλους γεωπολιτικούς και οικονομικούς κινδύνους που ελλοχεύουν πίσω από τις αναθεωρητικές πρωτοβουλίες του τούρκου ηγέτη, δεν παύει να πλανάται το ερωτηματικό αν η αφύπνιση των Βρυξελλών θα διαρκέσει ή, με μια νέα προσχηματική υποχώρηση των τουρκικών προκλήσεων, το κέντρο της Ευρώπης θα ακολουθήσει την πεπατημένη του εφησυχασμού και της μηχανιστικής εφαρμογής των κλασικών λογιστικών του πρακτικών. Πρακτικών που αντί να εξυπηρετούν το γόητρο και τα συμφέροντά του, το υποβαθμίζουν σε έναν άτολμο ουραγό που, προκειμένου να πάρει σημαντικές πολιτικές πρωτοβουλίες, εξακολουθεί να περιμένει παθητικά τις επιλογές της Ουάσιγκτον. Και είναι κρίμα διότι η εικόνα του ουραγού δεν είναι αυτή που επιθυμούν οι πολίτες της Ευρώπης, που εξακολουθούν να πιστεύουν στο μέλλον της.

Θέματα επικαιρότητας: Διεθνή

Θόδωρος Τσίκας

Τι κληρονομεί διεθνώς στο 2024

Θόδωρος Τσίκας, 2024-01-10

1. Στη Μέση Ανατολή το κορυφαίο γεγονός Κορυφαίο γεγονός...

Περισσότερα

Απεργιακή αφύπνιση των συνδικάτων

Μπάμπης Μιχάλης, 2023-09-30

H εργατική τάξη των ΗΠΑ έχει βγει εδώ και μήνες στους δρόμους,...

Περισσότερα
Γιάννης Βούλγαρης

Νέες γέφυρες πάνω από παλαιά τείχη;

Γιάννης Βούλγαρης, 2023-09-02

Πότε τέλειωσε ο παλαιός διπολικός Κόσμος του 20ου αιώνα;...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Παραπαίοντας προς την ύφεση

Κώστας Καλλίτσης, 2022-05-01

Η διεθνής οικονομία βαίνει προς επιβράδυνση της μεγέθυνσής...

Περισσότερα

Γηραιοί εγκέφαλοι στον κόσμο που αλλάζει!

Νίκος Μαραντζίδης, 2022-04-30

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι τεμπέλικος. Προκειμένου να...

Περισσότερα

Από την Κριμαία …στα Νησιά του Σολομώντος

2022-04-19

Νησιά του Σολομώντος, Φίτζι, Παπουασία, Νέα Γουινέα, μέχρι...

Περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και οι γαλλικές προεδρικές εκλογές

Αλέκος Κρητικός, 2022-03-23

Οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία φαίνεται ότι θα επηρεάσουν...

Περισσότερα

Οπου ευημερούν ισχυροί ηγέτες συνήθως δυστυχούν οι άνθρωποι

Νίκος Μαραντζίδης, 2022-03-20

Μήπως ξέρετε ποια χώρα κατατάχθηκε πρώτη παγκοσμίως το...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Όχι κύριε Νετανιάχου

Όχι κύριε Νετανιάχου

2024-04-26

Ο γερουσιαστής και ακτιβιστής Μπέρνι Σάντερς, (την ώρα που...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Γιατί ανεβαίνει η ακροδεξιά;

Παύλος Τσίμας, 2024-04-27

Που είναι πιθανότερο να συναντήσει κανείς μετανάστες στον...

Τα τανκς με τα γαρίφαλα

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-26

Πριν από πενήντα χρόνια η Λισαβόνα μόλις ξυπνούσε και όσοι...

Το χαλί

Μιχάλης Μητσός, 2024-04-24

Aυτοί οι μπαγάσηδες οι δικαιωματιστές παντού έχουν διεισδύσει...

Σπύρος Δανέλλης

Ψηφαλάκια ή γνώση και ικανότητες;

Σπύρος Δανέλλης, 2024-04-24

Τον Φεβρουάριο του 2014, λίγο πριν από τις ευρωεκλογές, η κυβέρνηση...

Θόδωρος Τσίκας

Οι «κόκκινες γραμμές» Ισραήλ-Ιράν

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-20

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα χτυπήματα μεταξύ Ιράν και...

×
×