Οικονομική μεγέθυνση: πόση και για ποιους;

Κώστας Καλλίτσης, Η Καθημερινή, Δημοσιευμένο: 2021-07-04

Κώστας Καλλίτσης
Κώστας Καλλίτσης

Ισως το υπουργείο Οικονομικών είναι το πιο συγκρατημένο όσον αφορά την πρόβλεψη μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας φέτος, 3,6%. Ακόμη και η συγκρατημένη Τράπεζα της Ελλάδας βλέπει 4,2% φέτος και αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψή της για το 2022, στο 5,3%. Ενα θέμα είναι ότι, σε μια οικονομία όπου ο τουρισμός είναι σχεδόν μονοκαλλιέργεια, η μεγέθυνση εξαρτάται έντονα από τα τουριστικά έσοδα. Αυτά, από 18 δισ. το 2019 και 4,3 δισ. πέρυσι, προβλέπεται να κυμανθούν στα 5,5-6 δισ. ευρώ φέτος, αισθητά χαμηλότερα από τα 8 δισ. των αρχικών προβλέψεων. Δεύτερο θέμα είναι η σταθερότητα της μεγέθυνσης. Η Τράπεζα της Ελλάδος υπενθυμίζει ότι τα δομικά προβλήματα της οικονομίας παραμένουν ανεπίλυτα και, ως εκ τούτου, σημειώνει έξι κινδύνους μεσοπρόθεσμα – τα δίδυμα ελλείμματα (δημοσιονομικό και τρεχουσών συναλλαγών) και το χρέος, πρώτα στη σειρά.

Υπάρχει άλλο ένα θέμα, συναφές και σοβαρό: η διάχυση της μεγέθυνσης. Είναι διαφορετικό αν ένας ρυθμός μεγέθυνσης προκληθεί από την επενδυτική/επιχειρηματική δραστηριότητα λίγων, μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, με σχετικά περιορισμένη κινητοποίηση εσωτερικών πόρων και με υψηλές εισαγωγές, και διαφορετικό αν ο ίδιος (ή ελαφρά μικρότερος…) ρυθμός μεγέθυνσης επιτυγχάνεται με την ευρεία κινητοποίηση επιχειρήσεων, εργασίας και πρώτων υλών στο εσωτερικό της χώρας. Στο δεύτερο μοντέλο συμβάλλει ο τουρισμός – που φέτος θα είναι περιορισμένος. Στο πρώτο κατατείνει το Ταμείο Ανάκαμψης (ενισχύει τους πιο ισχυρούς, δυναμικούς, σύγχρονους παίκτες της οικονομίας), ιδιαίτερα όσον αφορά τη μεγεθυντική επίδραση του 1,6 δισ. ευρώ που θα εκταμιευθεί φέτος.

Οι ρυθμοί οικονομικής μεγέθυνσης δεν είναι μια φουσκονεριά που σηκώνει καράβια και βαρκούλες, όλα μαζί. Θετικοί ρυθμοί ανάπτυξης μπορεί να συμβαδίζουν με καταστροφή ενός τμήματος της κάθε οικονομίας – στα αλήθεια, αυτό δεν είναι εξαίρεση αλλά, σε διάρκεια χρόνου, ο κανόνας. Πέραν της γενικής διεύρυνσης των ανισοτήτων, ελληνική ιδιομορφία είναι ότι το τμήμα που απειλείται με καταστροφή (που ’χει χάσει, εδώ και χρόνια, όλα τα τρένα…) απασχολεί συνολικά ένα μεγάλο μέρος της εργασίας. Αναφέρομαι στο αρχιπέλαγος δήθεν επιχειρήσεων με 3-4 εργαζομένους. Αυτή τη φορά είναι αλλιώς: ίσως 200.000 τέτοιες επιχειρήσεις υποχρεωθούν να βάλουν λουκέτο.

Η διαδικασία θα επιταχυνθεί μετά την 31η Δεκεμβρίου, όταν λήγουν αμετακλήτως τα προγράμματα «γέφυρες» όσο και τα μορατόριουμ με τις τράπεζες. Θα έχει προηγηθεί ο τερματισμός των κρατικών προγραμμάτων στήριξης. Επέτρεψαν σε νοικοκυριά κι επιχειρήσεις να επιβιώσουν στην πρωτόγνωρη κρίση. Μαζί, παρέτειναν και τη ζωή επιχειρήσεων «ζόμπι», που θα ’πρεπε προ πολλού να είχαν κλείσει, αλλά (όσο το κράτος πλήρωνε νοίκι, φως, νερό, τηλέφωνο, μισθοδοσίες και ημι-επιστρεπτέες επιστροφές…) δεν έκλεισαν. Τα προγράμματα λήγουν το φθινόπωρο. Κι επειδή οι τράπεζες, όσο και αν τις πιέσουν τα υπουργεία Οικονομικών και Ανάπτυξης, δεν έχουν απολύτως καμία διάθεση να υποκαταστήσουν την κρατική με τραπεζική χρηματοδότηση για να στηρίξουν «ζόμπι», μαζί με τη λήξη των κρατικών προγραμμάτων θα λήξει και η σχετική περίοδος χάριτος. Θα γίνουν έντονα αισθητές οι δονήσεις από την καταστροφή χιλιάδων, μη βιώσιμων, θέσεων εργασίας. Αυτές ούτε σώζονται ούτε πρέπει να σωθούν. Θα έπρεπε να υπήρχε ένα σχέδιο διάσωσης των ανθρώπων που δούλευαν σε αυτές και των οικογενειών τους – για να μην αφήσουμε κανέναν πίσω. Δεν υπάρχει.

Θέματα επικαιρότητας: Οικονομία

Κώστας Καλλίτσης

Δύο εν σειρά παράδοξα

Κώστας Καλλίτσης, 2024-04-07

Με ποια κριτήρια διαμορφώνεται η ευρωπαϊκή στρατηγική...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Κάτι βλέπουν;..

Κώστας Καλλίτσης, 2024-03-03

Εν αρχή, οι τιμές είχαν αρχίσει να πιέζονται λόγω της σταδιακής...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Το διπλό χάσμα της Ευρώπης

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-12

Οτι η Ευρωπαϊκή Ενωση φλερτάρει με την ύφεση, δεν ήταν άγνωστο....

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Πριν από 50 χρόνια και σήμερα

Κώστας Καλλίτσης, 2023-10-15

Μερικές πινελιές: Πόλεμοι σε περιοχές που παράγουν απαραίτητες...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Ακρίβεια χωρίς επιδόματα

Κώστας Καλλίτσης, 2023-09-02

Τρία ενδιαφέροντα στοιχεία είδαν το φως της δημοσιότητας...

Περισσότερα

Λόγια, λόγια, λόγια. Παχιά

Τάσος Παππάς, 2023-06-21

Στα ψιλά πέρασε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση που έγινε...

Περισσότερα
Μάνος Ματσαγγάνης

Χαμηλή φορολογία ή οργανωμένη κοινωνία;

Μάνος Ματσαγγάνης, 2023-06-11

Ένας σίγουρος τρόπος για να καταλάβουμε την κοινωνική συνείδηση...

Περισσότερα

Ισχύς στο εξωτερικό και ορθολογισμός στην Οικονομία

Βαγγέλης Αρεταίος, 2023-06-04

Μια νέα Τουρκία, με πυλώνες την προβολή ισχύος - όπως ερμηνεύεται...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Θόδωρος Τσίκας

Ιράν-Ισραήλ: Γόητρο, προσχήματα και ισορροπίες

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-14

Είναι γνωστό ότι το καθεστώς των φανατικών μουλάδων του...

Το δίλημμα της Τεχεράνης

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-08

H ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρίσκεται σε ένα άβολο...

Πώς απαντούν στην Ακροδεξιά τα άλλα κόμματα

Ξένια Κουναλάκη, 2024-04-04

Aπό την εποχή της ανόδου της Χρυσής Αυγής τα συστημικά κόμματα...

Η ατιμωρησία των ελίτ

Τάσος Παππάς, 2024-04-01

Αντιγράφω από τη στήλη «ΕΝΑ ΒΛΕΜΜΑ» στις Νησίδες της «Εφημερίδας...

Το νέο τουρκικό παζλ

Βαγγέλης Αρεταίος, 2024-04-01

Η «έκπληξη του CHP», όπως λένε από χθες το βράδυ Τούρκοι αναλυτές,...

Θόδωρος Τσίκας

Τουρκία: διαμαρτυρία για οικονομία και φθορά εξουσίας

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-01

Ακόμα μια φορά, η οικονομία έπαιξε ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις....

Διονύσης Τεμπονέρας

Άνθρακες ο θησαυρός της αύξησης του κατώτατου μισθού

Διονύσης Τεμπονέρας, 2024-03-28

Ανακοινώνεται στο υπουργικό συμβούλιο η αύξηση του κατώτατου...

Κουράστηκαν να λιβανίζουν

Τάσος Παππάς, 2024-03-26

Οταν τα μέσα ενημέρωσης όλων των κατηγοριών είναι ιμάντες...

Κώστας Καλλίτσης

Η κυριαρχία της Ν.Δ

Κώστας Καλλίτσης, 2024-03-23

Κάτι, αλήθεια, συμβαίνει εδώ; Μια πρόχειρη απάντηση θα ήταν...

Μερικές σκέψεις για τον «νέο κύκλο» του ΣΥΡΙΖΑ

Θανάσης Καρτερός, 2024-03-17

Για να πούμε την αλήθεια, δεν είναι εύκολο να συνηθίσει...

Πανηγυρίζοντας επί των ερειπίων του ΕΣΥ

Παντελής Μπουκάλας, 2024-03-17

Σημείο πρώτο: Με τις λέξεις μπορούμε να κάνουμε οτιδήποτε:...

Αναπάντητα ερωτήματα για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια

Γιώργος Σωτηρέλης, 2024-03-06

Α. Από την αρχή της συζήτησης για την νομοθετική αναγνώριση...

×
×