Το μακρόσυρτο ρέκβιεμ της Δημοκρατίας της Κύπρου

Φωτεινή Τομαή, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2021-07-22

Ηταν ημέρα Τρίτη, 13 Αυγούστου του 1968, όταν γύρω στις 8.20 το πρωί η λιμουζίνα του δικτάτορα Παπαδόπουλου με συνοδεία μοτοσικλετιστών κατευθυνόταν μέσω της παραλιακής οδού προς Αθήνα. Εκεί, στο 31ο χλμ., μία έκρηξη θα ανατίναζε το κατάστρωμα του δρόμου με καθυστέρηση, αφού ο δικτάτορας είχε μόλις περάσει από το σημείο γλιτώνοντας από βέβαιο θάνατο. Ο ίδιος συνέχισε προς Αθήνα για να προεδρεύσει του Υπουργικού Συμβουλίου χωρίς να ανακοινώσει τίποτε στα διορισμένα μέλη του. Μέσα στη μέρα εκρήξεις μικρής έντασης συντάραζαν την πρωτεύουσα σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδιδε το Associated Press. H ανακοίνωση του συμβάντος δεν χωρούσε, λοιπόν, καθυστέρηση. Ηταν η στιγμή που ο Παπαδόπουλος θα εκστόμιζε την περίφημη φράση πως «ο Θεός είναι φιλέλλην!» αποδίδοντας στη Θεία Χάρι τη διάσωσή του.

Ο ήρωας Αλέκος Παναγούλης, που είχε λιποτακτήσει ενώ υπηρετούσε τη στρατιωτική του θητεία, κατέφυγε στο Ισραήλ και μετά στην Κύπρο, για να περάσει τελικά τα ελληνικά σύνορα με κυπριακό διαβατήριο, συνελήφθη με τραύματα στα πόδια, ανακρίθηκε και βασανίσθηκε δίχως έλεος, αλλά η υπόθεση άρχισε να παίρνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις που αφορούσαν το τρίγωνο Αθήνας - Λευκωσίας - Αγκυρας.

Το γεγονός πυροδότησε νέα επιδείνωση των ήδη πολύ κακών σχέσεων του Παπαδόπουλου με τον Μακάριο, με τον πρώτο να απαιτεί την αποπομπή του κύπριου υπουργού Εσωτερικών Πολύκαρπου Γεωρκάτζη, στον οποίο απέδιδε τη συνωμοτική στήριξη στον Παναγούλη με παράνομη έκδοση κυπριακού διαβατηρίου, και δύο διπλωματών της εδώ κυπριακής πρεσβείας για τη διακίνηση μέσω διπλωματικού ταχυδρομείου των εκρηκτικών που χρησιμοποιήθηκαν για την απόπειρα δολοφονίας εις βάρος του.

Η Αγκυρα, εκμεταλλευόμενη το γεγονός, πανηγύριζε! Σύσσωμος ο τουρκικός Τύπος με πηχυαίους τίτλους στεκόταν στο πλευρό του δικτάτορα, τον οποίο υμνούσε ως τίμιο και ακέραιο πατριώτη και στρατιώτη, και κατηγορούσε τους πάντες: από τον εξόριστο μονάρχη και το Ισραήλ, μέχρι τον Πάπα και τους «δήθεν» ανθρωπιστές, όπως τους αποκαλούσε, που δεν βγήκαν όπως συνήθιζαν να πάρουν θέση κατά της δολοφονικής απόπειρας. Στο μεταξύ, ούτε και η διαφαινόμενη πρωτοβουλία του Μακαρίου να αντικαταστήσει τον Γεωρκάτζη με τον Τάσσο Παπαδόπουλο φαινόταν να ικανοποιεί την Αθήνα. Το χειρότερο, ούτε και την Αγκυρα, σύμφωνα με δημοσίευμα της «Γενή Γκαζετέ» που μιλούσε για κωμωδία η οποία παιζόταν σε δύο σκηνές, Αθηνών και Λευκωσίας, μια κωμωδία, όμως, που δεν θα κατέληγε σε γέλιο, όπως προφητικά προέβλεπε, αλλά και της εφημερίδας «Γενή Σταμπούλ», η οποία διερωτάτο πώς είναι δυνατόν μια ξένη χώρα - εν προκειμένω η Ελλάδα - να επεμβαίνει στα εσωτερικά μιας άλλης, εννοώντας την Κυπριακή Δημοκρατία... Η τελευταία, μάλιστα, έριχνε και μια δηλητηριώδη σπόντα με αφορμή το γεγονός ότι ένα πρωινό εκείνες τις ημέρες το σπίτι του Γεωρκάτζη βρέθηκε περικυκλωμένο από στρατιωτική δύναμη της Ελληνικής Εθνοφρουράς. «Παρεπλανήθημεν», έγραφε, «ότι είχον αποσυρθεί αι εκεί εισαχθείσαι κατά παραβίασιν των Συνθηκών Ζυρίχης και Λονδίνου ελληνικαί δυνάμεις. Η κατοχή της Κύπρου υπό της Ελλάδος συνεχίζεται απροκαλύπτως».

Δώρον άδωρον η προσπάθεια αντικατάστασης Γεωρκάτζη, αφού η κρίση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις είχε εισέλθει στη χειρότερη από ποτέ τροχιά της που θα κατέληγε στη γνωστή τραγωδία εις βάρος του κυπριακού Ελληνισμού. Κανείς πλέον δεν αμφιβάλλει ότι τα γεγονότα εκείνα δεν ήταν παρά το προοίμιο της τραγωδίας που θα κατέληγε με το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου και την εισβολή του Αττίλα στο νησί με την Τουρκία να κατέχει έκτοτε κατά παραβίαση των αρχών του Διεθνούς Δικαίου σημαντικό τμήμα του.

Θέματα επικαιρότητας: Κύπρος

Η Κύπρος στο τέλος των ψευδαισθήσεων

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-11-25

Ο πόλεμος στη Γάζα προκαλεί γεωπολιτικές ανατροπές στην...

Περισσότερα

Η παρακμή της κυπριακής πολιτικής

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-09-30

Το κομματικό σκηνικό στην Κύπρο παρουσιάζει στοιχεία έντονης...

Περισσότερα

Κύπρος, λαϊκισμός και μετανάστες

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-09-02

Στην Ευρώπη το μεταναστευτικό ζήτημα τα τελευταία χρόνια...

Περισσότερα

Εξι μήνες «άχρωμης» διακυβέρνησης Χριστοδουλίδη

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-08-20

Στην Κύπρο ο νέος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης συμπληρώνει...

Περισσότερα

Τα πραγματικά διλήμματα για την Κύπρο

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-04-30

Ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης βλέπει τις εκλογές...

Περισσότερα

Τα πρώτα δείγματα γραφής Χριστοδουλίδη

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-04-01

O πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης πήγε στο Ευρωπαϊκό...

Περισσότερα

Αλλαγή πλεύσης ή «μια απ’ τα ίδια» στην Κύπρο;

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-03-05

Στη νέα κυβέρνηση της Κύπρου υπό τον πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη...

Περισσότερα

Το πολιτικό σκηνικό μετά την εκλογή Χριστοδουλίδη

Κυριάκος Πιερίδης, 2023-02-19

Οι προεδρικές εκλογές στην Κύπρο ολοκληρώθηκαν και η πολιτική...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Σόσιαλ μίντια και φενάκες εν αφθονία

Παντελής Μπουκάλας, 2024-02-20

Από τον πλατωνικό «Φαίδρο» διδαχτήκαμε να είμαστε επιφυλακτικοί...

Γιατί υποχώρησε το κράτος δικαίου στην Ελλάδα;

Παύλος Ελευθεριάδης, 2024-02-17

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Φεβρουαρίου...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Στροφή σε ένα νέο, υγιές παραγωγικό μοντέλο

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-02-15

Η κυβέρνηση της ΝΔ μετά τις εκλογές και το 41%, που το θεώρησε...

Δημοκρατική αφύπνιση

Λάμπρος Αθανάσιος Τσουκνίδας, 2024-02-11

Να που φτάσαμε να πρέπει να (ξανα)μάθουμε να κουβεντιάζουμε...

Γιώργος Σιακαντάρης

Μια συζήτηση: Αγαθούληδες ή πονηρούληδες;

Γιώργος Σιακαντάρης, 2024-02-11

Η προγραμματισμένη συζήτηση της Έφης Αχτσιόγλου, του Διονύση...

Εξωτερική πολιτική σε έναν απρόβλεπτο κόσμο

Λουκάς Τσούκαλης, 2024-02-10

Το παγκόσμιο οικοδόμημα στην εποχή της αμερικανικής παντοδυναμίας...

Ένας νέος αστερισμός;

Παύλος Τσίμας, 2024-02-10

Το βράδυ των εκλογών του 1981- αφηγείται ο Μίμης Ανδρουλάκης...

Πάνος Σκοτινιώτης

Ζητείται εναλλακτική

Πάνος Σκοτινιώτης, 2024-02-09

Σε λίγες ημέρες συμπληρώνονται 68 χρόνια από τις εκλογές...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

120 ημέρες πριν τις ευρωεκλογές

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-02-09

Όλες οι δημοσκοπήσεις στο τέλος Ιανουαρίου καταγράφουν...

Τα τουρνικέ στο μουσείο της Μεταπολίτευσης

Αλέξης Παπαχελάς, 2024-02-04

Πριν από αρκετό καιρό, στην προηγούμενη θητεία του, ο πρωθυπουργός...

Αλήθειες και μύθοι για το πακέτο Μπλίνκεν

Βασίλης Νέδος, 2024-02-04

Δεν έχουν ακόμη συμπληρωθεί παρά λίγες ημέρες από τη στιγμή...

Συνταγή της καταστροφής

Σταύρος Αραχωβίτης, 2024-02-04

Αυτές τις μέρες οι αγρότες βρίσκονται σε ένα πρωτόγνωρο...

×
×