Η σημασία του κατώτατου μισθού

Είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι ο πρωταρχικός στόχος της θεσμοθέτησης του κατώτατου μισθού είναι η προστασία των εργαζομένων από μια χαμηλή αμοιβή, η οποία δεν θα διασφαλίζει ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης για τους ίδιους και τις οικογένειές τους. Πολλές μελέτες έχουν επίσης αναγνωρίσει ως πρόσθετο όφελος του θεσμού του κατώτατου μισθού τη σημαντική συμβολή του στην προώθηση της οικονομικής ισότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Αυτό συμβαίνει γιατί ο κατώτατος μισθός καθορίζει τις αποδοχές και βελτιώνει τις συνθήκες διαβίωσης των εργαζομένων που βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο της κατανομής των μισθών (ILO, 2016).

Η προτεινόμενη ευρωπαϊκή οδηγία για τους κατώτατους μισθούς, η οποία δημοσιεύτηκε τον Οκτώβριο του 2020, αποτελεί θεμελιώδη αλλαγή στη στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τη ρύθμιση της απασχόλησης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι για την εξασφάλιση κατάλληλων συνθηκών εργασίας και διαβίωσης, αλλά και για την οικοδόμηση δίκαιων και ανθεκτικών οικονομιών και κοινωνιών, είναι ουσιαστικό να διασφαλίζεται ότι οι εργαζόμενοι στην Ενωση αμείβονται με επαρκείς και δίκαιους μισθούς (European Commission, 2020).

Η κυβέρνηση, μετά την αναβολή (με πρόσχημα την πανδημία) της προσαρμογής του κατώτερου μισθού το 2020 και με μεγάλη καθυστέρηση για το 2021, αναμένεται να κάνει ανακοινώσεις επʼ αυτού με δεδομένη τη θέση ΟΛΩΝ (δυστυχώς) των εργοδοτικών οργανώσεων για πάγωμά του ΚΑΙ φέτος.

Η θέση μας είναι ότι η αναγκαία στη βάση όσων προαναφέραμε προσαρμογή αυτή θα μπορούσε να συμβεί εφόσον χρησιμοποιηθεί στον προσδιορισμό του κατώτατου μισθού ο διεθνώς αναγνωρισμένος στατιστικός δείκτης Kaitz, ο οποίος επιτρέπει τη σύγκριση του κατώτατου μισθού με τον ακαθάριστο διάμεσο μισθό πλήρους απασχόλησης. Επίσης, η επιλογή του δείκτη Kaitz είναι ένδειξη και της αποτελεσματικότητας του κατώτατου μισθού στην αντιμετώπιση των φαινομένων της εργασιακής φτώχειας και της οικονομικής ανισότητας. Το όριο του 60% του εθνικού διάμεσου εισοδήματος χρησιμοποιείται ευρέως στον ορισμό του κινδύνου σχετικής φτώχειας, ενώ το όριο του 50% του εθνικού διάμεσου εισοδήματος είναι ένδειξη απόλυτης φτώχειας. Η άποψή μας είναι ότι ο διάμεσος ακαθάριστος μισθός πλήρους απασχόλησης μπορεί να χρησιμοποιηθεί γιʼ αυτόν τον σκοπό.

Καθώς το ύψος του κατώτατου μισθού είναι σημαντικός προσδιοριστικός παράγοντας της αποτελεσματικότητας της επίδρασής του, αποτελεί βασικό αίτημα της ΓΣΕΕ να επανέλθει με νόμο στα 751 ευρώ (επίπεδο που ο γράφων είχε υπογράψει στην ΕΓΣΣΕ του 2008) και η θεσμική διαμόρφωσή του μέσω βραχυπρόθεσμου χρονοδιαγράμματος μέσα από την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας στο 60% του διάμεσου μισθού που με βάση τα στοιχεία του ΟΟΣΑ αντιστοιχεί σε 809 ευρώ.

Ολοκληρώνοντας, στη χώρα μας ο κατώτατος μισθός βρίσκεται κάτω από το όριο της απόλυτης και της σχετικής φτώχειας. Είναι υπερβολικά χαμηλός για να εξασφαλίζει αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης. Ενα μεγάλο ποσοστό μισθωτών λαμβάνει τον κατώτατο μισθό, επομένως ο κίνδυνος φτώχειας για τους απασχολουμένους και ειδικότερα για τις γυναίκες είναι αρκετά υψηλός και γίνεται ακόμη μεγαλύτερος αν συμπεριλάβουμε εκείνους που αμείβονται χαμηλότερα από τον κατώτατο μισθό. Συνεπώς, η αύξηση του κατώτατου μισθού και η εξασφάλιση ενός επιπέδου αξιοπρεπούς διαβίωσης πρέπει να αποτελέσουν πρωταρχικό στόχο της οικονομικής πολιτικής της χώρας μας, καθώς με αυτόν τον τρόπο θα ενισχυθούν η οικονομική και η κοινωνική σταθερότητα και ανάπτυξη, θα βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης για ένα σημαντικό τμήμα εργαζομένων και θα μειωθούν η ανασφάλεια και η επισφάλεια που διακρίνουν σήμερα την αγορά εργασίας. Η πρόσβαση των εργαζομένων σε ευκαιρίες απασχόλησης και σε κατώτατους μισθούς αξιοπρεπούς διαβίωσης είναι ουσιαστικής σημασίας για τη διατηρησιμότητα μιας βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικής ανάκαμψης.