Υποχρεωτικός εμβολιασμός και εργασιακές σχέσεις

Άννα Ευθυμίου, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2021-07-28

Η σημαντική αύξηση των κρουσμάτων λόγω της πολύ μεταδοτικής μετάλλαξης «Δέλτα», καθώς και μια επιβράδυνση στους εμβολιασμούς ώθησαν την κυβέρνηση να καταστήσει υποχρεωτικό τον εμβολιασμό για τους εργαζόμενους σε μονάδες αυξημένης φροντίδας για ηλικιωμένους και ΑμεΑ, καθώς και στον υγειονομικό τομέα.

Σε κάθε περίπτωση, όλα αυτά τα περίπλοκα και πρωτόγνωρα ζητήματα θα λυθούν είτε από την κυβέρνηση με νομοθετικές πρωτοβουλίες, είτε από τους δικαστές στις αίθουσες των δικαστηρίων. Η άποψή μου επί του θέματος αυτού στηρίζεται στην επιστημονική μου κατάρτιση και επαγγελματική μου εμπειρία.

Το μέτρο του υποχρεωτικού εμβολιασμού των παραπάνω ομάδων των εργαζομένων, με την κύρωση της αναστολής σύμβασης εργασίας και τη στέρηση μισθού σε όσους αρνούνται το εμβόλιο, δύναται να κριθεί κατ’ αρχήν εντός των συνταγματικών ορίων λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών εργασίας των ανθρώπων αυτών και της άμεσης συνάφειάς της με τη δημόσια υγεία κατ’ εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας.

Εξ αντιδιαστολής, λοιπόν, προκύπτει ότι ο υποχρεωτικός εμβολιασμός δεν μπορεί να είναι οριζόντιος, να αφορά δηλαδή όλους τους εργαζόμενους του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, καθώς κάτι τέτοιο προσκρούει, εύλογα, σε ζητήματα συνταγματικότητας.

Επίσης, δεν μπορεί να ισχύει επ’ άπειρον. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να συνδέεται με συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα, το πιθανότερο με τη στιγμή του εμβολιασμού του εργαζόμενου ή την ύφεση της πανδημίας.

Επειδή πρόκειται για μια πρωτόγνωρη κατάσταση, είναι εύλογο να αναφύονται ζητήματα που θα ήταν επωφελές να διευκρινιστούν. Για παράδειγμα για τη χρονική περίοδο της αναστολής εργασίας είναι αδιευκρίνιστο αν ο εργαζόμενος θα ασφαλίζεται για το χρονικό αυτό διάστημα, αν θα αυτό θα συνυπολογίζεται στην αποζημίωση απόλυσής του και αν θα προσμετράται στην ομαλή εξέλιξη της εργασιακής του σύμβασης, όπως σε αξιολογήσεις, προαγωγές κτλ. Επιπρόσθετα, ζήτημα προκύπτει και με το αν θα έχει τη δυνατότητα ο εργαζόμενος κατά τη διάρκεια της αναστολής να απασχολείται αλλού, όπου ενδεχομένως δεν υπάρχει υποχρέωση εμβολιασμού, έστω και με άλλη ειδικότητα. Ζήτημα, όμως, προκύπτει ως προς την αναστολή της εργασιακής σύμβασης και με το αν θα υπάρχει εξαίρεση για ειδικές κατηγορίες εργαζομένων, όπως για εγκύους, συνδικαλιστές κ.ά.

Σίγουρα για όλα τα παραπάνω δεν υπάρχει «νομικό προηγούμενο». Ομως, το μέτρο του υποχρεωτικού εμβολιασμού είναι μέτρο «εξαιρετικού χαρακτήρα» και εξ αυτού οριοθετείται ο κύκλος των δραστηριοτήτων στις οποίες εφαρμόζεται και πρέπει να ερμηνεύεται στενά.

Από την άλλη, βέβαια, ανοίγει διάπλατα ο δημόσιος διάλογος για τις κυρώσεις που θα συνοδεύουν την ενδεχόμενη σταδιακή αύξηση των ομάδων εργαζομένων που θα υπόκεινται σε υποχρέωση εμβολιασμού σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.

Είναι σαφές ότι από την κυβερνητική εξαγγελία της νομοθετικής ρύθμισης δεν προβλέπεται ως κύρωση η απόλυση. Κατά συνέπεια, μια τέτοια απόλυση είναι άκυρη ως καταχρηστική. Και επομένως, κανείς μη εμβολιασμένος δεν μπορεί να απολυθεί για τον λόγο αυτό. Επομένως, η πολιτεία και η κυβέρνηση ορθώς το οριοθετεί.

Ωστόσο, επειδή δεν υπάρχει νομικό προηγούμενο και στο πλαίσιο των διαφορετικών ερμηνειών που μπορεί να δοθούν στα περιθώρια έκφρασης του διευθυντικού δικαιώματος για την περίπτωση αυτή, θα ήταν επωφελής η ίδια η πολιτεία να παρέμβει νομοθετικά και να θέσει περιορισμούς στο διευθυντικό δικαίωμα του εργοδότη να προβαίνει σε απολύσεις σε ό,τι αφορά την περίπτωση ανεμβολίαστων εργαζομένων, ώστε να μη δίνεται η δυνατότητα καταχρηστικής άσκησής του από τυχόν κακόπιστους εργοδότες. Μάλιστα, εκτιμώ ότι η νομοθέτηση αυτή θα πρέπει να κατευθυνθεί και σε ένα πρόσθετο νομικό πλαίσιο που θα προβλέπει, πριν από την αναστολή της εργασίας του ανεμβολίαστου εργαζόμενου, τη δυνατότητα εφαρμογής άλλων, πιο ήπιων μέσων. Οπως η τοποθέτηση του ανεμβολίαστου εργαζόμενου σε άλλα καθήκοντα, έστω και υποδεέστερα, χωρίς αυτό να αποτελεί βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας (π.χ. θέση back office). Ή εναλλακτικά να τίθεται ο μισθωτός σε τηλεργασία, εφόσον αυτό είναι εφικτό.

Καταλήγοντας, οι πρωτόγνωρες και εξαιρετικές συνθήκες που δημιουργεί η πανδημία επιβάλλουν να ληφθούν εκείνα τα μέτρα σε σχέση με τις εργασιακές σχέσεις που θα ερμηνεύονται στενά χωρίς να απορρυθμίζουν την αγορά εργασίας στο πλαίσιο των δικαιωμάτων που συνταγματικά κατοχυρώνονται κατ’ εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας.

Θέματα επικαιρότητας: Εμβολιασμός

Σπύρος Δανέλλης

Ορθός λόγος, ο μόνος δρόμος ευθύνης

Σπύρος Δανέλλης, 2021-12-10

Σήμερα, δύο και χρόνια μετά την εμφάνιση του εφιάλτη, όταν...

Περισσότερα
Ηλίας Μόσιαλος

Ελπίζω να αποδώσει η πίεση στους 60+ για το εμβόλιο

Ηλίας Μόσιαλος, 2021-12-04

Καθώς η παγκόσμια κοινότητα παρακολουθεί με αγωνία τις...

Περισσότερα
Δημήτρης Ψαρράς

Το πολιτικό πρόσημο του εμβολίου

Δημήτρης Ψαρράς, 2021-11-29

Η υποχρεωτικότητα, η ελευθερία, τα δικαιώματα, η αλληλεγγύη,...

Περισσότερα
Γιώργος Γιαννουλόπουλος

Οι αρνητές μάς αναγκάζουν να ξανασκεφτούμε

Γιώργος Γιαννουλόπουλος, 2021-11-27

Υπάρχουν κάποιες λέξεις/έννοιες, τις οποίες έχουμε ακούσει...

Περισσότερα

Μοντέλα

Μιχάλης Μητσός, 2021-11-27

Όταν ο αυστριακός καγκελάριος Αλεξάντερ Σάλενμπεργκ ανακοίνωσε...

Περισσότερα

Στην Ελλάδα η κυβέρνηση πολιτικοποίησε το εμβολιαστικό πρόγραμμα

Γρηγόρης Γεροτζιάφας, 2021-11-27

Κενά στην παρακολούθηση των ασθενών στην κοινότητα αλλά...

Περισσότερα

Το ρήγμα και το εμβόλιο

Παύλος Τσίμας, 2021-11-20

Οι NYTimes δημοσίευσαν πρόσφατα μια μελέτη σύμφωνα με την οποία...

Περισσότερα
Γιώργος Σιακαντάρης

Γιατί έχουμε τόσο πολλούς ανεμβολίαστους;

Γιώργος Σιακαντάρης, 2021-11-16

Το ερώτημα αυτό είναι παράλληλο με το ερώτημα γιατί είχαμε...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Το δίλημμα της Τεχεράνης

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-08

H ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρίσκεται σε ένα άβολο...

Πώς απαντούν στην Ακροδεξιά τα άλλα κόμματα

Ξένια Κουναλάκη, 2024-04-04

Aπό την εποχή της ανόδου της Χρυσής Αυγής τα συστημικά κόμματα...

Η ατιμωρησία των ελίτ

Τάσος Παππάς, 2024-04-01

Αντιγράφω από τη στήλη «ΕΝΑ ΒΛΕΜΜΑ» στις Νησίδες της «Εφημερίδας...

Το νέο τουρκικό παζλ

Βαγγέλης Αρεταίος, 2024-04-01

Η «έκπληξη του CHP», όπως λένε από χθες το βράδυ Τούρκοι αναλυτές,...

Θόδωρος Τσίκας

Τουρκία: διαμαρτυρία για οικονομία και φθορά εξουσίας

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-01

Ακόμα μια φορά, η οικονομία έπαιξε ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις....

Διονύσης Τεμπονέρας

Άνθρακες ο θησαυρός της αύξησης του κατώτατου μισθού

Διονύσης Τεμπονέρας, 2024-03-28

Ανακοινώνεται στο υπουργικό συμβούλιο η αύξηση του κατώτατου...

Κουράστηκαν να λιβανίζουν

Τάσος Παππάς, 2024-03-26

Οταν τα μέσα ενημέρωσης όλων των κατηγοριών είναι ιμάντες...

Κώστας Καλλίτσης

Η κυριαρχία της Ν.Δ

Κώστας Καλλίτσης, 2024-03-23

Κάτι, αλήθεια, συμβαίνει εδώ; Μια πρόχειρη απάντηση θα ήταν...

Μερικές σκέψεις για τον «νέο κύκλο» του ΣΥΡΙΖΑ

Θανάσης Καρτερός, 2024-03-17

Για να πούμε την αλήθεια, δεν είναι εύκολο να συνηθίσει...

Πανηγυρίζοντας επί των ερειπίων του ΕΣΥ

Παντελής Μπουκάλας, 2024-03-17

Σημείο πρώτο: Με τις λέξεις μπορούμε να κάνουμε οτιδήποτε:...

Αναπάντητα ερωτήματα για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια

Γιώργος Σωτηρέλης, 2024-03-06

Α. Από την αρχή της συζήτησης για την νομοθετική αναγνώριση...

Ελληνικό παράδοξο

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-03-03

Από την ένταξη της χώρας μας στο ΝΑΤΟ μαζί με την Τουρκία...

×
×