Η επάνοδος της (πολιτικής) οικονομίας

Κώστας Καλλίτσης, Η Καθημερινή, Δημοσιευμένο: 2021-10-17

Κώστας Καλλίτσης
Κώστας Καλλίτσης
Ήταν το κεντρικό θέμα στην ιστοσελίδα των Financial Times, προχθές, Παρασκευή: Ο Φούμιο Κισίντα, ο νέος πρωθυπουργός μιας ισχυρής χώρας και μεγάλης οικονομικής δύναμης, της Ιαπωνίας, δήλωνε ότι η χώρα του πρέπει να απαλλαγεί από τις νεοφιλελεύθερες ιδεοληψίες και να αφήσει πίσω τα Abenomics, την οικονομική πολιτική των προκατόχων του –του δικού του κόμματος. Μια πολιτική που μπορεί να διπλασίασε την κεφαλαιοποίηση του χρηματιστηρίου του Τόκιο, αλλά δεν είναι ικανή να εκκινήσει τον ενάρετο κύκλο μιας διαφορετικής ανάπτυξης, η οποία θα περιορίζει τις μεγάλες ανισότητες και θα διαχέει τα οφέλη της σε όλους –όχι μόνο στους λίγους. Οπερ, είπε, είναι το κλειδί για μια νέα μορφή καπιταλισμού, διαφορετικού από αυτόν που έχουμε γνωρίσει.

Ο Φ. Κισίντα θα δώσει φορολογικές απαλλαγές στις επιχειρήσεις όχι για να μοιράσουν μεγαλύτερο μέρισμα (όπως αλλού…), αλλά ως κίνητρο για να αυξήσουν τους μισθούς, προωθεί τη στενότερη συνεργασία κράτους και ιδιωτικού τομέα για την ανάπτυξη στρατηγικού χαρακτήρα τεχνολογιών, δεν συμφωνεί με την άποψη ότι πρόοδος είναι ένας ανταγωνισμός στον οποίο επιβιώνει ο ισχυρότερος, συμμερίζεται ένα ολιστικό όραμα για την οικονομία, απορρίπτει το παραμύθι ότι τα πλούτη των λίγων διαχέονται προς τα κάτω, στους πολλούς –τις «rickle down»θεωρίες. Είναι το κεντρικό σημείο για την αποδόμηση του νεοφιλελεύθερου δογματισμού. Οχι τυχαία από αυτό είχε ξεκινήσει και ο πρόεδρος Μπάιντεν για να παρουσιάσει τη νέα οικονομική πολιτική των ΗΠΑ. Σημεία των καιρών –που αλλάζουν.

Γιατί ο Μπάιντεν, όπως συμβαίνει σπάνια, μία φορά σε 10ετίες, δεν είναι ένας πρόεδρος με κάπως διαφορετική πολιτική: Εχει διαφορετική φιλοσοφία για την ίδια την ουσία, το περιεχόμενο, τους στόχους και την αποστολή της οικονομικής πολιτικής. Αυτό τον διαφοροποιεί από προηγούμενους προέδρους. Το ίδιο είχε συμβεί το 1933, με τον Ρούζβελτ και την πολιτική του New Deal, σε ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση είχε συμβεί το 1981 με τον Ρέιγκαν, αυτό συμβαίνει πάλι με τον Μπάιντεν –αυτήν τη φορά σε προοδευτική κατεύθυνση. Η οικονομική πολιτική απελευθερώνεται από σωρό αραχνιασμένα δόγματα, τα άλογα ξαναμπαίνουν μπροστά από το κάρο –η οικονομία να υπηρετεί τον άνθρωπο. Στα ίδια χνάρια φαίνεται ότι θα βαδίσει τώρα ο Φ. Κισίντα, στην Ιαπωνία. Λες, κανείς στον κόσμο δεν μένει ανεπηρέαστος από τις ιστορικές αλλαγές που ωριμάζουν.

Σημείο των καιρών κι αυτό: Συνήθως τα πανεπιστημιακά εγχειρίδια διδάσκουν ότι η οικονομία είναι ένα σύνολο από ανταγωνιστικές αγορές που αλληλοεπιδρούν και λειτουργούν εξαιρετικά, αρκεί να μην επεμβαίνουν οι κυβερνήσεις –κι αυτά συνοδεύονται από ένα σύνολο εξισώσεων. Ε, ένα νέο βιβλίο διδασκαλίας,«he Economy» που έγραψαν ο Samuel Bowles, πρώην Χάρβαρντ, η Wendy Carlin, του Οικονομικού Πανεπιστημίου του Λονδίνου, μαζί με λίγους καθηγητές από όλο τον κόσμο, επαναδιατυπώνει την ουσία της επιστήμης της (πολιτικής) οικονομίας, υπό τη γενική κεντρική ιδέα ότι «η οικονομία είναι μέρος της κοινωνίας, η οποία είναι μέρος της βιόσφαιρας»και ανατρέπει τις ανοησίες περί homo economicus κι όσα διδάσκονται στο όνομα του Ανταμ Σμιθ –διαστρεβλώνοντας την ουσία των ιδεών του. Γίνεται bestseller σε Βρετανία, ΗΠΑ (και στο Yale…), διδάσκεται σε άνω των 500 κύκλων σπουδών σε 63 χώρες. Οταν αλλάζουν οι ιδέες, έρχεται και η σειρά της πραγματικότητας.

Θέματα επικαιρότητας: Διεθνή

Θόδωρος Τσίκας

Τι κληρονομεί διεθνώς στο 2024

Θόδωρος Τσίκας, 2024-01-10

1. Στη Μέση Ανατολή το κορυφαίο γεγονός Κορυφαίο γεγονός...

Περισσότερα

Απεργιακή αφύπνιση των συνδικάτων

Μπάμπης Μιχάλης, 2023-09-30

H εργατική τάξη των ΗΠΑ έχει βγει εδώ και μήνες στους δρόμους,...

Περισσότερα
Γιάννης Βούλγαρης

Νέες γέφυρες πάνω από παλαιά τείχη;

Γιάννης Βούλγαρης, 2023-09-02

Πότε τέλειωσε ο παλαιός διπολικός Κόσμος του 20ου αιώνα;...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Παραπαίοντας προς την ύφεση

Κώστας Καλλίτσης, 2022-05-01

Η διεθνής οικονομία βαίνει προς επιβράδυνση της μεγέθυνσής...

Περισσότερα

Γηραιοί εγκέφαλοι στον κόσμο που αλλάζει!

Νίκος Μαραντζίδης, 2022-04-30

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι τεμπέλικος. Προκειμένου να...

Περισσότερα

Από την Κριμαία …στα Νησιά του Σολομώντος

2022-04-19

Νησιά του Σολομώντος, Φίτζι, Παπουασία, Νέα Γουινέα, μέχρι...

Περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και οι γαλλικές προεδρικές εκλογές

Αλέκος Κρητικός, 2022-03-23

Οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία φαίνεται ότι θα επηρεάσουν...

Περισσότερα

Οπου ευημερούν ισχυροί ηγέτες συνήθως δυστυχούν οι άνθρωποι

Νίκος Μαραντζίδης, 2022-03-20

Μήπως ξέρετε ποια χώρα κατατάχθηκε πρώτη παγκοσμίως το...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Λάμπρος Αθανάσιος Τσουκνίδας

Το μακρύ ζεϊμπέκικο του Π. Πολάκη δεν ξεκίνησε (ούτε τελείωσε) χθες

Λάμπρος Αθανάσιος Τσουκνίδας, 2024-07-26

Όταν το Νοέμβριο του 2023 ο Παύλος Πολάκης τασσόταν υπέρ των...

Θόδωρος Τσίκας

50 χρόνια: Αναζητείται πολιτική βούληση για λύση του Κυπριακού

Θόδωρος Τσίκας, 2024-07-20

Το τελευταίο διάστημα φάνηκε ότι αναθερμαίνονται οι διεργασίες...

Αλέξης Ηρακλείδης

Εξωτερική πολιτική:τρία μέτωπα

Αλέξης Ηρακλείδης, 2024-07-09

Η Ελλάδα σήμερα έχει να αντιμετωπήσει τρία μέτωπα ταυτόχρονα...

Στέργιος Καλπάκης

Η Γαλλία τρομάζει ήδη Μητσοτάκη και συμφέροντα

Στέργιος Καλπάκης, 2024-07-09

Ανησυχούν: Αυτό που έγινε για να αποτραπεί η νίκη της Ακροδεξιάς...

Θόδωρος Τσίκας

”Οι Γάλλοι στον πρώτο γύρο τιμωρούν. Στο δεύτερο επιλέγουν”

Θόδωρος Τσίκας, 2024-07-08

Δεν είναι βέβαιο αν ο πρώτος σοσιαλιστής Πρόεδρος της Γαλλίας,...

Η απόλυτη ανατροπή στη Γαλλία

2024-07-08

Μια τεράστια ανακούφιση του Γαλλικού λαού και της προοδευτικής...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Ισχυρή Κεντροαριστερά απέναντι στη Δεξιά

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-07-07

...Ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία οφείλει να συμμετέχει...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

Όλοι/ες είμαστε σήμερα του Νέου Λαϊκού Μετώπου(NFP)

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-07-06

Δεν αρκεί όμως να δηλώνουμε τη στήριξή στο NFP και να μην...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Για μία μεγάλη Κεντροαριστερά με ανανέωση

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-06-28

H ΝΔ μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο διακυβέρνησης έχασε...

ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ

2024-06-24

.Επειδή οι καιροί ου μενετοί, αποφασίσαμε να απευθύνουμε...

Χάρης Τσιόκας

Πώς και γιατί πρέπει τώρα μαζί…

Χάρης Τσιόκας, 2024-06-23

...Ο κατακερματισμος του προοδευτικού χώρου ,οι άγονοι και...

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

×
×