Πελατειακό κράτος

Κώστας Καλλίτσης, Η Καθημερινή της Κυριακής, Δημοσιευμένο: 2023-02-19

Αλλού πάει ο κόσμος, αλλού εμείς. Τα ισχυρά ευρωπαϊκά κράτη, έστω καθυστερημένα, σπεύδουν να αποτρέψουν μια καταβύθιση της Ευρώπης στον διεθνή καταμερισμό εργασίας, να ανανεώσουν την παραγωγική βάση της για να μη συνθλιβεί ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα. Η ιδέα άσκησης κλαδικών πολιτικών, που ο νεοφιλελευθερισμός είχε παραπετάξει ως άχρηστη, επανακάμπτει, κερδίζει περίοπτη θέση, γίνεται εφαρμοσμένη πολιτική. Η ιδέα για ένα κράτος – στρατηγό, ικανό να ηγείται, να σχεδιάζει, να διευθύνει και να συνεργάζεται αποδοτικά με τον ιδιωτικό τομέα, ως προϋπόθεση για την ανάπτυξη στη σύγχρονη εποχή, αναδεικνύεται σε κεντρική διεθνώς.

Καθ’ ημάς, στρατηγός είναι το πελατειακό κράτος.

Σκαρώνει νομοσχέδια που εκχωρούν αιγιαλούς, δάση και εκτάσεις natura, αποφασίζει ότι απαγορεύεται να γκρεμιστούν τα αυθαίρετα σε αιγιαλούς και δάση κι ότι «πρέπει» να χαριστεί ο ΕΝΦΙΑ 2023 για τα ακίνητα που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές το… 2018! Είμαστε η μοναδική δυτική χώρα που δεν διαθέτει στεγαστική πολιτική. Που η κοινωνική πολιτική της αποστρέφεται τους νέους, εξαντλείται σε αυξήσεις συντάξεων και επιδόματα της ύστατης ώρας σε συνταξιούχους – τη μεγαλύτερη κατηγορία ψηφοφόρων. Και που, αντί να στηρίζει τους ευάλωτους, μοιράζει οριζόντια τους περιορισμένους πόρους – ως εκλογικά επιδόματα.

Αυτό που σήμερα αποκαλείται «ανάπτυξη», επί της ουσίας είναι η ανάκτηση απωλειών στο ΑΕΠ λόγω της πανδημίας και των παρενεργειών της, ανάκτηση που έγινε με άφθονη κρατική χρηματοδότηση. Στην προηγούμενη 10ετία –με την οποία γίνονται έωλες συγκρίσεις– διαχείριση της κρίσης σήμαινε αίμα και δάκρυα, φόροι, περικοπές δαπανών, μισθών, συντάξεων. Μετά το 2019 φαίνεται ότι πήγαμε στο άλλο άκρο, σημαίνει να πετάς λεφτά από το παράθυρο. Σε λίγα χρόνια μοιράστηκαν περίπου 65 δισ. – περισσότερα από όσα γλιτώσαμε με το κούρεμα του χρέους το 2012. Ο επί Γης παράδεισος των πελατειακών δικτύων. Μια μη πελατειακή διαχείριση θα είχε καλύτερα αποτελέσματα με μικρότερες δαπάνες.

Θα μείνει κάτι από αυτές; Θα έμενε αν, παράδειγμα, ένα μέρος είχε δαπανηθεί όχι για να στηριχθούν virtual επιχειρήσεις, αλλά οι άνθρωποι που εργάζονται σε αυτές και οι οικογένειές τους, σε μια γέφυρα μετάβασης προς νέες, βιώσιμες θέσεις εργασίας. Αυτό θα ήταν μια μεταρρύθμιση άξια λόγου. Η έγκαιρη απόδοση της δικαιοσύνης θα ήταν μια σπουδαία μεταρρύθμιση – αλλά η δικαιοσύνη παραμένει αγαθό για μάλλον πλούσιους ανθρώπους, αφού χρειάζονται χρήματα και αντοχές για να περιμένεις χρόνια και χρόνια μια απόφαση. Η παροχή ασφάλειας θα ήταν μια σπουδαία μεταρρύθμιση, αλλά κι αυτή παραμένει αγαθό μάλλον για πλούσιους ανθρώπους – η ΕΛΑΣ στέλνεται ανεκπαίδευτη στον πόλεμο και η Greek Mafia δείχνει γιατί αυτός ο πόλεμος διεξάγεται με άνισους όρους. Η αποκατάσταση της διαφάνειας θα ήταν μια σπουδαία μεταρρύθμιση ή, έστω, αν μαθαίναμε γιατί η ΕΥΠ παρακολουθούσε τον Ανδρουλάκη – αλλά κι αυτό είναι δύσκολο…

Τι απομένει για αύριο; Σήμερα η χώρα μας βρίσκεται με μεγαλύτερο δημόσιο χρέος από τα προηγούμενα χρόνια, αγγίζει τα 400 δισ. ευρώ και ήδη πριν από τις αυξήσεις των επιτοκίων η εξυπηρέτησή του μας κόστιζε πιο πολύ από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Με εξαγωγές που αυξάνονται μεν, αλλά πολύ ταχύτερα αυξάνονται οι εισαγωγές, ώστε το εμπορικό έλλειμμα να διευρύνεται. Με επενδύσεις που αυξάνονται μεν, αλλά παραμένουν κάτω από τις μισές πριν από την κρίση χρέους και σε αυτές κυριαρχούν οι μη παραγωγικές επενδύσεις. Και με ένα ιδιωτικό χρέος που πλέον ξεπερνάει τα 256 δισ. ευρώ.

Μένει, λοιπόν, ο λογαριασμός. Η επόμενη κυβέρνηση θα πρέπει να εξηγήσει τι συνέβη και αιφνιδίως, μόλις έγιναν οι εκλογές, έπαψαν να ανακαλύπτονται νέα δημοσιονομικά περιθώρια. Και ποιος θα τον πληρώσει.

Θέματα επικαιρότητας: Εργασία

Κώστας Καλλίτσης

Εργασία κάτω του κόστους

Κώστας Καλλίτσης, 2024-02-11

Πόσο ισχυρή είναι στ’ αλήθεια η ελληνική οικονομία; Οσα...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Φθηνή, φθηνότερη εργασία

Κώστας Καλλίτσης, 2023-11-26

Ποιο είναι ένα βασικό κριτήριο επιτυχίας μιας οικονομίας;...

Περισσότερα

Μετασχηματισμοί

Χριστίνα Κοψίνη, 2023-08-12

Καθηγητής σε δημόσιο σχολείο το πρωί, ιδιαιτερατζής το...

Περισσότερα

Ελληνικό εργασιακό καλοκαίρι με καυτό ήλιο και καυτό λάδι

δρ. Ανδρέας Στοϊμενίδης, 2023-07-04

«Εχει πάρα πολύ πόνο. Πολλές φορές τυχαίνει το βράδυ που...

Περισσότερα

Εργασιακό καθεστώς και η «ιδέα» της εργασίας

Ιόλη Μπούντα, 2023-06-23

Ο «νόμος Χατζηδάκη» συγχαίρει εαυτόν για την αύξηση των...

Περισσότερα

«Οι ακραίες ανισότητες επιβάλλουν ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο»

Γιώργος Κιμπουρόπουλος, 2023-04-26

«Οπως δεν πίστεψα ποτέ το τέλος της Ιστορίας του Φουκουγιάμα,...

Περισσότερα
Κώστας Καλλίτσης

Πελατειακό κράτος

Κώστας Καλλίτσης, 2023-02-19

Αλλού πάει ο κόσμος, αλλού εμείς. Τα ισχυρά ευρωπαϊκά κράτη,...

Περισσότερα

Εργαζόμενοι με αξιοπρεπείς μισθούς

Χρήστος Πρωτόπαπας, 2023-01-14

Στην Ελλάδα σήμερα, 750.000 εργαζόμενοι αμείβονται με μισθούς...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Σόσιαλ μίντια και φενάκες εν αφθονία

Παντελής Μπουκάλας, 2024-02-20

Από τον πλατωνικό «Φαίδρο» διδαχτήκαμε να είμαστε επιφυλακτικοί...

Γιατί υποχώρησε το κράτος δικαίου στην Ελλάδα;

Παύλος Ελευθεριάδης, 2024-02-17

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Φεβρουαρίου...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Στροφή σε ένα νέο, υγιές παραγωγικό μοντέλο

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-02-15

Η κυβέρνηση της ΝΔ μετά τις εκλογές και το 41%, που το θεώρησε...

Δημοκρατική αφύπνιση

Λάμπρος Αθανάσιος Τσουκνίδας, 2024-02-11

Να που φτάσαμε να πρέπει να (ξανα)μάθουμε να κουβεντιάζουμε...

Γιώργος Σιακαντάρης

Μια συζήτηση: Αγαθούληδες ή πονηρούληδες;

Γιώργος Σιακαντάρης, 2024-02-11

Η προγραμματισμένη συζήτηση της Έφης Αχτσιόγλου, του Διονύση...

Εξωτερική πολιτική σε έναν απρόβλεπτο κόσμο

Λουκάς Τσούκαλης, 2024-02-10

Το παγκόσμιο οικοδόμημα στην εποχή της αμερικανικής παντοδυναμίας...

Ένας νέος αστερισμός;

Παύλος Τσίμας, 2024-02-10

Το βράδυ των εκλογών του 1981- αφηγείται ο Μίμης Ανδρουλάκης...

Πάνος Σκοτινιώτης

Ζητείται εναλλακτική

Πάνος Σκοτινιώτης, 2024-02-09

Σε λίγες ημέρες συμπληρώνονται 68 χρόνια από τις εκλογές...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

120 ημέρες πριν τις ευρωεκλογές

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-02-09

Όλες οι δημοσκοπήσεις στο τέλος Ιανουαρίου καταγράφουν...

Τα τουρνικέ στο μουσείο της Μεταπολίτευσης

Αλέξης Παπαχελάς, 2024-02-04

Πριν από αρκετό καιρό, στην προηγούμενη θητεία του, ο πρωθυπουργός...

Αλήθειες και μύθοι για το πακέτο Μπλίνκεν

Βασίλης Νέδος, 2024-02-04

Δεν έχουν ακόμη συμπληρωθεί παρά λίγες ημέρες από τη στιγμή...

Συνταγή της καταστροφής

Σταύρος Αραχωβίτης, 2024-02-04

Αυτές τις μέρες οι αγρότες βρίσκονται σε ένα πρωτόγνωρο...

×
×