Λιώνουν οι πάγοι στις σχέσεις ΗΠΑ - Ρωσίας

Ελένη Τσερεζόλε, Αυγή της Κυριακής, Δημοσιευμένο: 2009-04-05

Η εικόνα της χειραψίας τους έκανε τον γύρο του κόσμου. Ωστόσο η συνάντηση του Μπάρακ Ομπάμα και του Ντμίτρι Μεντβέντεβ, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής στο Λονδίνο, δεν έγινε μόνο για εθιμοτυπικούς λόγους: το έδαφος είχε προετοιμαστεί κατάλληλα, κι έτσι οι δύο ηγέτες δεν άργησαν να ανακοινώσουν τη συμφωνία τους για την έναρξη διαπραγματεύσεων ενόψει της υπογραφής μιας νέας συνθήκης για τα πυρηνικά όπλα αλλά και ενόψει μιας ευρύτερης σειράς πολιτικών ζητημάτων. Και βέβαια η συνάντηση δεν θύμιζε σε τίποτε τη συγκρουσιακή εκείνη στη Βιέννη, μεταξύ Κένεντι και Χρουτσόφ το 1961...

Στην ανακοίνωση, που εκδόθηκε μετά από μια κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση, οι δύο άνδρες τόνισαν ότι θα ξεκινήσουν αμέσως διμερείς διακυβερνητικές επαφές με στόχο την εκπόνηση νέας συνθήκης για τα πυρηνικά όπλα, σε αντικατάσταση εκείνης του 1991, που εκπνέει στα τέλη της φετινής χρονιάς. Δεσμεύτηκαν να μειώσουν τα πυρηνικά τους οπλοστάσια σε χαμηλότερα επίπεδα από εκείνα που απαιτούσε η Συνθήκη της Μόσχας του 2002, που καλούσε τις δύο χώρες να έχουν μεταξύ 1.700 και 2.200 κεφαλές ώς τον Δεκέμβριο του 2012. Ο Μπάρακ Ομπάμα ανακοίνωσε ότι θα επισκεφθεί τη Μόσχα τον ερχόμενο Ιούλιο, όταν οι διαπραγματευτές και των δύο πλευρών θα ανακοινώσουν τις προόδους που θα έχουν γίνει στο θέμα.

Αν και από αμερικανικής πλευράς έγινε γνωστό ότι ο Ομπάμα δεν έκρυψε τις διαφορές των ΗΠΑ με τη Ρωσία και εξέφρασε τη διαφωνία του για τον χειρισμό της διένεξης με τη Γεωργία και τις τάσεις της Μόσχας για τη δημιουργία ευρείας σφαίρας επιρροής της στην Ανατολική Ευρώπη, ένα είναι βέβαιο: οι σχέσεις των δύο πλευρών, μετά από την 8ετία ψυχρότητας του Τζορτζ Ου. Μπους, εισέρχονται πλέον σε φάση εξομάλυνσης. Και το λιώσιμο αυτό των πάγων έρχεται στην πιο κατάλληλη στιγμή, σε ό,τι αφορά τους πυρηνικούς εξοπλισμούς. Επί οκτώ χρόνια η αμερικανική κυβέρνηση του Μπους είχε πλήρως αδιαφορήσει για τον πυρηνικό αφοπλισμό (πλην της μονομερούς καταγγελίας της αντιπυραυλικής συνθήκης ABM του 1972 προκειμένου να ξεκινήσει ένα νέο πανάκριβο και αμφίβολης αποτελεσματικότητας πρόγραμμα) και το ρολόι του χρόνου είχε ήδη αρχίσει να μετρά αντίστροφα: στις 5 Δεκεμβρίου φέτος η συνθήκη Start για τα στρατηγικά όπλα, που οδήγησε στη μείωση των οπλοστασίων των δύο δυνάμεων, από 10.000 πυρηνικές κεφαλές σε 6.000, εκπνέει. Χωρίς να υπάρχει κάποια μελλοντική πρόβλεψη.

Και ήταν πράγματι ώριμη η συμφωνία Μόσχας - Ουάσιγκτον γιατί το θέμα της ανάπτυξης των πυρηνικών έχει φθάσει σε ένα κρίσιμο σημείο, με τις συνομιλίες των δύο πλευρών να βρίσκονται σε μηδενικό σημείο και τη Διάσκεψη για τον αφοπλισμό να έχει πέσει σε χειμερία νάρκη εδώ και 13 χρόνια. Παράλληλα, χώρες όπως το Ιράν ή η Βόρειος Κορέα έχουν κάθε δικαίωμα να καταγγέλλουν την υποκριτική στάση των πυρηνικών δυνάμεων (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Βρετανία, Γαλλία, των 5 μονίμων μελών του Σ.Α. του ΟΗΕ) που χωρίς αναστολές αθετούν τη συνθήκη περί Μη Διάδοσης των πυρηνικών όπλων - το άρθρο 6 της οποίας προβλέπει ότι τα μέρη που την έχουν υπογράψουν πρέπει να εργαστούν για «τον πλήρη και γενικό αφοπλισμό». Πόσο αξιόπιστος μπορεί να είναι λοιπόν ο Γκόρντον Μπράουν όταν ζητά από το Ιράν να σταματήσει τις εργασίες του για τον εμπλουτισμό του ουρανίου, όταν η Βρετανία επιμένει στην ανανέωση του στόλου των πυρηνικών υποβρυχίων της;

Με τη συμφωνία τους, Μόσχα και Ουάσινγκτον γίνονται πιο αξιόπιστες δυνάμεις σε ό,τι αφορά τη μη διάδοση των πυρηνικών, ενώ παράλληλα δεσμεύονται σε μια σειρά θεμάτων - δεν είναι τυχαίο ότι στο κοινό ανακοινωθέν τους οι δύο ηγέτες δηλώνουν ότι θα υπερβούν τις «νοοτροπίες του Ψυχρού πολέμου» και θα συνεργαστούν προκειμένου να ελέγξουν τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν, να περιορίσουν τη διάδοση της πυρηνικής τεχνολογίας, να καταπολεμήσουν την τρομοκρατία σε Αφγανιστάν και Πακιστάν, ενώ δεν παρέλειψαν να εκφράσουν τις ανησυχίες τους για την εκτόξευση από τη Βόρειο Κορέα βαλλιστικού πυραύλου. Το γεγονός φανερώνει το εύρος των συζητήσεων μεταξύ των δύο - άλλωστε ο Ομπάμα, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, είχε εδώ και καιρό τονίσει ότι δεν ήθελε «μια απλή εθιμοτυπική συνάντηση» με τον Ρώσο ομόλογό του. Πάντως η αμερικανική πλευρά δεν τρέφει ψευδαισθήσεις: οι σχέσεις με τη Ρωσία παραμένουν περίπλοκες - μικρό δείγμα η στάση της Μόσχας στην Κεντρική Ασία, όπου προσπαθεί να προσεταιριστεί, μέσω οικονομικών δεσμών, χώρες όπως το Κιργιστάν που πρόσφατα «έκανε έξωση» στους Αμερικανούς από τη στρατιωτική βάση του Μανάς - και δύσκολες. Ωστόσο, από την 1η Απριλίου, έχουν εισέλθει σε νέα τροχιά, συνεννόησης, καθώς οι δύο πλευρές αναζητούν πλέον τα κοινά πεδία (π.χ. το Αφγανιστάν), μην αφήνοντας τις - υπαρκτές - διαφορές να τις αποξενώνουν…

Θέματα επικαιρότητας: Ρωσία

Θόδωρος Τσίκας

Ο βασιλιάς Πούτιν είναι σχεδόν γυμνός

Θόδωρος Τσίκας, 2023-06-25

Από την στιγμή που η ρωσική εισβολή δεν κατόρθωσε να απομακρύνει...

Περισσότερα

Παλινόρθωση ή διάλυση;

Γιώργος Καπόπουλος, 2022-09-22

Η Δύση θέλει να καταστρέψει τη Ρωσία όπως κατέστρεψε τη...

Περισσότερα
Γιάννης Βούλγαρης

Μιχαήλ Γκορμπατσόφ: Ο άταφος νεκρός

Γιάννης Βούλγαρης, 2022-09-04

Σήμερα γίνεται η κηδεία του μέσα σε κλίμα αμηχανίας του...

Περισσότερα

Ελλάδα – Ρωσία, μια σχέση χωρίς στρατηγικό βάθος

Κωνσταντίνος Φίλης, 2022-07-04

Οι ελληνορωσικές σχέσεις βρίσκονταν σε περιδίνηση ήδη...

Περισσότερα
Θόδωρος Τσίκας

Η απειλή του μεγαλο-ρωσικού επεκτατισμού

Θόδωρος Τσίκας, 2022-06-28

Οι δραματικές εξελίξεις στην ρωσική στρατιωτική εισβολή...

Περισσότερα

Η ευρωπαϊκή κόπωση και ο πόλεμος

Ξένια Κουναλάκη, 2022-06-16

Βαθαίνει το ρήγμα στους κόλπους της Ε.Ε. μεταξύ των Ευρωπαίων...

Περισσότερα
Στέργιος Καλπάκης

Η Ελλάδα να είναι διαρκώς μέρος της λύσης

Στέργιος Καλπάκης, 2022-03-06

Την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την στάση της Ε.Ε. και...

Περισσότερα
Γιώργος Κατρούγκαλος

Μόνο η διπλωματία μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο

Γιώργος Κατρούγκαλος, 2022-03-05

«Εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση καταφέρει να καταστεί πόλος με στρατηγική...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Γιατί υποχώρησε το κράτος δικαίου στην Ελλάδα;

Παύλος Ελευθεριάδης, 2024-02-17

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Φεβρουαρίου...

Θανάσης Θεοχαρόπουλος

Στροφή σε ένα νέο, υγιές παραγωγικό μοντέλο

Θανάσης Θεοχαρόπουλος, 2024-02-15

Η κυβέρνηση της ΝΔ μετά τις εκλογές και το 41%, που το θεώρησε...

Γιώργος Σιακαντάρης

Μια συζήτηση: Αγαθούληδες ή πονηρούληδες;

Γιώργος Σιακαντάρης, 2024-02-11

Η προγραμματισμένη συζήτηση της Έφης Αχτσιόγλου, του Διονύση...

Εξωτερική πολιτική σε έναν απρόβλεπτο κόσμο

Λουκάς Τσούκαλης, 2024-02-10

Το παγκόσμιο οικοδόμημα στην εποχή της αμερικανικής παντοδυναμίας...

Ένας νέος αστερισμός;

Παύλος Τσίμας, 2024-02-10

Το βράδυ των εκλογών του 1981- αφηγείται ο Μίμης Ανδρουλάκης...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

120 ημέρες πριν τις ευρωεκλογές

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2024-02-09

Όλες οι δημοσκοπήσεις στο τέλος Ιανουαρίου καταγράφουν...

Τα τουρνικέ στο μουσείο της Μεταπολίτευσης

Αλέξης Παπαχελάς, 2024-02-04

Πριν από αρκετό καιρό, στην προηγούμενη θητεία του, ο πρωθυπουργός...

Αλήθειες και μύθοι για το πακέτο Μπλίνκεν

Βασίλης Νέδος, 2024-02-04

Δεν έχουν ακόμη συμπληρωθεί παρά λίγες ημέρες από τη στιγμή...

Συνταγή της καταστροφής

Σταύρος Αραχωβίτης, 2024-02-04

Αυτές τις μέρες οι αγρότες βρίσκονται σε ένα πρωτόγνωρο...

Δημήτρης Σεβαστάκης

Πόροι και συνοδοιπόροι

Δημήτρης Σεβαστάκης, 2024-02-04

Το Συνέδριο περισσότερο θα πρέπει να αποκαταστήσει τη διαρρηγμένη...

Ευρωεκλογές: Η αξιολόγηση των ευρωβουλευτών και η «ψήφος διαμαρτυρίας»

Αντώνης Παπακώστας, 2024-02-04

Τον Ιούνιο, οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμμετέχουν...

Κώστας Καλλίτσης

Οι αόρατοι

Κώστας Καλλίτσης, 2024-02-04

Το δίδυμο της αποτυχίας: Μια προβληματική πολιτική συνδυασμένη...

×
×