Ο παράγων του πολιτικού ρίσκου
Αλέξης Παπαχελάς, Η Καθημερινή, Δημοσιευμένο: 2013-06-22
Περάσαμε πάλι δίπλα από το χείλος του γκρεμού και τη... γλυτώσαμε. Δεν έχει ιδιαίτερο νόημα να αρχίσουμε τη συζήτηση για το ποιος φταίει σε τι. Ο κ. Κουβέλης προφανώς φοβήθηκε εν όψει της μελλοντικής υλοποίησης των όσων είχε και ο ίδιος συμφωνήσει. Είναι όμως λάθος να λοιδορούνται ο κ. Κουβέλης ή ο κ. Μανιτάκης. Επωμίσθηκαν ένα βαρύ φορτίο ευθύνης και πήγαν έως εκεί που άντεχαν. Και για να είμαστε σαφείς, όσο φταίνε αυτοί που δεν προχώρησαν οι μεταρρυθμίσεις άλλο τόσο φταίνε διάφοροι μεγαλοσχήμονες υπουργοί των άλλων κομμάτων. Οι οπαδοί της αδράνειας και της στασιμότητας είναι πολλοί και δεν περιορίζονται στη ΔΗΜΑΡ...
Οι ραγδαίες εξελίξεις μπορεί να βγουν σε καλό. Οι ξένοι αντιλαμβάνονται πόσο οριακά είναι τα πράγματα για το ελληνικό πολιτικό σύστημα. Ισως, λοιπόν, να μεταθέσουν για αργότερα ή και να χαλαρώσουν κάποιες απαιτήσεις, που έχουν να κάνουν περισσότερο με το σπάσιμο ταμπού και λιγότερο με δημοσιονομικά μεγέθη. Ταυτοχρόνως η κυβέρνηση θα μπορεί να λειτουργεί πιο «σφιχτά».
Το γεγονός πως η κυβερνητική πλειοψηφία θα είναι μικρότερη από πριν έχει άλλωστε και τα καλά του. Οταν έχεις τόσο οριακή πλειοψηφία βλέπεις με δέος το ενδεχόμενο ενός ατυχήματος, που θα οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές. Ο κάθε βουλευτής ξέρει πια ότι μια δική του απόφαση θα έχει συνέπειες και κόστος για τον τόπο.
Τώρα το ερώτημα πόσο μακριά θα πάει αυτή η κυβέρνηση δεν έχει εύκολες απαντήσεις. Θα εξαρτηθεί από την πορεία της πραγματικής οικονομίας και τη σχέση με την τρόικα. Αν, για παράδειγμα, η ανάπτυξη δεν κάνει την εμφάνισή της στις αρχές του 2014 και η ανεργία συνεχίσει να σκαρφαλώνει, τα πράγματα θα γίνουν πολύ δύσκολα. Οσο για την τρόικα, τα πράγματα θα κριθούν το φθινόπωρο λίγο πριν ή πάνω στις γερμανικές εκλογές. Η Ελλάδα θα είναι ανοικτή σε πολλά θέματα και οι εταίροι θα πρέπει να αποφασίσουν αν θα «τραβήξουν το σχοινί» ή αν θα κάνουν τα... στραβά μάτια. Αν χρειαζόταν να στοιχηματίσω, θα πόνταρα στο δεύτερο σενάριο.
Το χειρότερο, πάντως, που συνέβη με τις πρόσφατες εξελίξεις είναι το γεγονός πως ξαναμπήκε στο ραντάρ των αγορών και των επενδυτών ο παράγων του πολιτικού ρίσκου στη χώρα. Τίποτα, άλλωστε, δεν έχει κοστίσει περισσότερο στην πραγματική οικονομία από την πολιτική αβεβαιότητα, την οποία είχαμε για ένα χρόνο ξεχάσει.
Οι ραγδαίες εξελίξεις μπορεί να βγουν σε καλό. Οι ξένοι αντιλαμβάνονται πόσο οριακά είναι τα πράγματα για το ελληνικό πολιτικό σύστημα. Ισως, λοιπόν, να μεταθέσουν για αργότερα ή και να χαλαρώσουν κάποιες απαιτήσεις, που έχουν να κάνουν περισσότερο με το σπάσιμο ταμπού και λιγότερο με δημοσιονομικά μεγέθη. Ταυτοχρόνως η κυβέρνηση θα μπορεί να λειτουργεί πιο «σφιχτά».
Το γεγονός πως η κυβερνητική πλειοψηφία θα είναι μικρότερη από πριν έχει άλλωστε και τα καλά του. Οταν έχεις τόσο οριακή πλειοψηφία βλέπεις με δέος το ενδεχόμενο ενός ατυχήματος, που θα οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές. Ο κάθε βουλευτής ξέρει πια ότι μια δική του απόφαση θα έχει συνέπειες και κόστος για τον τόπο.
Τώρα το ερώτημα πόσο μακριά θα πάει αυτή η κυβέρνηση δεν έχει εύκολες απαντήσεις. Θα εξαρτηθεί από την πορεία της πραγματικής οικονομίας και τη σχέση με την τρόικα. Αν, για παράδειγμα, η ανάπτυξη δεν κάνει την εμφάνισή της στις αρχές του 2014 και η ανεργία συνεχίσει να σκαρφαλώνει, τα πράγματα θα γίνουν πολύ δύσκολα. Οσο για την τρόικα, τα πράγματα θα κριθούν το φθινόπωρο λίγο πριν ή πάνω στις γερμανικές εκλογές. Η Ελλάδα θα είναι ανοικτή σε πολλά θέματα και οι εταίροι θα πρέπει να αποφασίσουν αν θα «τραβήξουν το σχοινί» ή αν θα κάνουν τα... στραβά μάτια. Αν χρειαζόταν να στοιχηματίσω, θα πόνταρα στο δεύτερο σενάριο.
Το χειρότερο, πάντως, που συνέβη με τις πρόσφατες εξελίξεις είναι το γεγονός πως ξαναμπήκε στο ραντάρ των αγορών και των επενδυτών ο παράγων του πολιτικού ρίσκου στη χώρα. Τίποτα, άλλωστε, δεν έχει κοστίσει περισσότερο στην πραγματική οικονομία από την πολιτική αβεβαιότητα, την οποία είχαμε για ένα χρόνο ξεχάσει.
.jpg)
