Πλήττει τις επιχειρήσεις η μείωση των κρατικών δαπανών

Ελίζα Παπαδάκη, Αυγή της Κυριακής, 24/04/2005

Με τρομοκρατικό σενάριο της Επιτροπής, που εκτινάσσει το δημόσιο χρέος στο 400% του ΑΕΠ το 2050 αν δεν αλλάξει το καθεστώς των συντάξεων, εισάγει ο Γ. Αλογοσκούφης το διάλογο για το ασφαλιστικό.

Την επιδείνωση του επιχειρηματικού κλίματος στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών, που διαπίστωνε η τελευταία έρευνα συγκυρίας του ΙΟΒΕ, ήρθε να επιβεβαιώσει ο πρόεδρος της Alpha Bank \Γιάννης Κωστόπουλος\. Μιλώντας την Τρίτη στη γενική συνέλευση των μετόχων της τράπεζας, ο κ. Κωστόπουλος έκανε λόγο για πολλούς κλάδους που υποφέρουν. Στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, είπε, συμβάλλουν τα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα, καθώς οδηγούν σε σημαντικές καθυστερήσεις στις εκταμιεύσεις και στις πληρωμές των οφειλών του Δημοσίου προς τις επιχειρήσεις.

Στις τράπεζες ανησυχούν βλέποντας ολοένα περισσότερα από τα δάνεια που έχουν χορηγήσει να γίνονται προβληματικά, καθώς οι επιχειρήσεις καθυστερούν την αποπληρωμή τους. Και ήδη ξεκινούν περικοπές στις πιστώσεις προς κλάδους όπως η κλωστοϋφαντουργία και το εμπόριο ιδίως, που έχουν βρεθεί στο "κόκκινο". Ενας άλλος δείκτης στην ίδια κατεύθυνση είναι οι ακάλυπτες επιταγές, που το πρώτο τρίμηνο εμφανίζονται αυξημένες κατά 63,7% σε σύγκριση με πέρυσι, και μαζί με τις απλήρωτες συναλλαγματικές φθάνουν τα 400 εκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε ο "Τειρεσίας".

Αρχίζουν έτσι να γίνονται αισθητές στην οικονομία οι επιπτώσεις της "αυστηρής τήρησης του προϋπολογισμού", για την οποία η κυβέρνηση απέσπασε τα συγχαρητήρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, οι πρωτογενείς δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού το πρώτο τρίμηνο ήσαν μειωμένες κατά 1,6% σε σύγκριση με το αντίστοιχο περυσινό τρίμηνο. Η συνολική αυτή μείωση είναι αποτέλεσμα των μεγάλων μειώσεων στις προκαταβολές των επιχορηγήσεων για την ασφάλιση και την περίθαλψη (-10,3%), στις αποδόσεις πόρων στους Δήμους και τις Νομαρχίες (-8%), και στις δαπάνες καταναλωτικού χαρακτήρα (-29,9%), όπου περιλαμβάνονται και οι προμήθειες αγαθών και υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τομέα, ενώ οι δαπάνες για μισθούς ήσαν αυξημένες κατά 4,2%.

Αλλά καθοριστική για τη δυσπραγία του κατασκευαστικού τομέα είναι η δραματική μείωση 56,7% που παρουσίασαν οι πληρωμές του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων: περιορίσθηκαν σε 757 εκατομμύρια ευρώ, από 1,7 δισ. το πρώτο τρίμηνο του 2004. Με τις εισπράξεις από τα διαρθρωτικά ταμεία της Ε.Ε. να υποχωρούν έντονα αυτό το τρίμηνο, κατά 22,7% σε σύγκριση με πέρυσι, συνέπεια των εμπλοκών που έχουν ανακύψει ανάμεσα στην κυβέρνηση και τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής, φαίνεται πλέον αμφίβολο αν η πτώση των δημοσίων επενδύσεων ολόκληρο το έτος θα είναι "μόνο" 15,4%, όπως προβλέπει ο φετεινός προϋπολογισμός.

Ούτε προδιαγράφει όλος αυτός ο δραστικός περιορισμός των δαπανών υποχρεωτικά μια καλύτερη έκβαση του ελλείμματος, αφού τα κρατικά έσοδα αυξήθηκαν μόλις κατά 4,5% έναντι σε σύγκριση με το περυσινό πρώτο τρίμηνο (το οποίο ήταν, υπενθυμίζεται, λόγω των εκλογών της 7 Μαρτίου, ιδιαίτερα "χαλαρό"), έναντι του στόχου 11,4% που θέτει ο προϋπολογισμός. Στην εντεινόμενη τάση φοροδιαφυγής αφότου ανέλαβε την κυβέρνηση η Νέα Δημοκρατία, έρχεται να προστεθεί η γενικότερη οικονομική επιδείνωση για να επηρεάσει αρνητικά τα έσοδα. Στη γνωμάτευσή της για το ελληνικό πρόγραμμα σταθερότητας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άλλωστε αμφισβητεί ιδίως την πρόβλεψη ότι είναι δυνατόν να αυξηθούν οι εισφορές για την κοινωνική ασφάλιση σημαντικά περισσότερο από τους μισθούς, στην οποία στηρίζεται ο κυβερνητικός στόχος.

Σενάριο τρόμου

Απέναντι σ’ αυτά τα προβλήματα, που απαιτούν άμεση αντιμετώπιση, ερωτηματικά προκάλεσε η "φυγή προς τα εμπρός" του υπουργού Οικονομίας \Γιώργου Αλογοσκούφη\, ο οποίος την Πέμπτη ανήγγειλε, έχοντας το γενικό γραμματέα του ΟΟΣΑ στο πλευρό του, ότι θα προετοιμάσει το διάλογο για το ασφαλιστικό με τον υπουργό Εργασίας και το προεδρείο της ΟΚΕ μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα. Η εξήγηση γι’αυτήν την αιφνίδια επιτακτικότητα φαίνεται να βρίσκεται στην αποστροφή του κ. Αλογοσκούφη, ότι θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν και να αξιολογηθούν "όλες οι μελέτες, όλων των διεθνών οργανισμών".

Διότι η γνωμάτευση της Επιτροπής για το ελληνικό πρόγραμμα σταθερότητας, που δημοσιεύθηκε προχθές στις Βρυξέλλες, προβλέπει ένα πραγματικά τρομοκρατικό σενάριο για την εξέλιξη του δημοσίου χρέους έως τα μέσα του αιώνα συνεπεία των αυξημένων δαπανών που συνεπάγεται η γήρανση του πληθυσμού. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της, εφόσον υλοποιηθούν οι στόχοι του προγράμματος για τη δημοσιονομική εξυγίανση, το δημόσιο χρέος, το οποίο θα διατηρηθεί ελαφρά πάνω από το 100% του ΑΕΠ στη διάρκεια του προγράμματος, θα υποχωρήσει τα επόμενα 15 χρόνια αλλά θα εκτιναχθεί κατόπιν για να φθάσει το 2050 στο 347% του ΑΕΠ, ή, με την εναλλακτική υπόθεση αύξησης των επιτοκίων κατά μισή μονάδα από τα ισχύοντα, στο 397%!

Για να μη συνέβαινε αυτό, και να συγκρατούνταν το χρέος σε διατηρήσιμα επίπεδα, θα έπρεπε τα πέντε χρόνια μετά τη λήξη του προγράμματος ο κρατικός προϋπολογισμός να δημιουργεί πρωτογενή πλεονάσματα, θετική δηλαδή διαφορά των εσόδων από τις δαπάνες εκτός τόκων, στο 9,3% του ΑΕΠ, όταν το τελευταίο έτος του προγράμματος 2007 προβλέπεται πρωτογενές πλεόνασμα μόλις 3,3%. Και φόροι και εισφορές να αυξηθούν μόνιμα κατά 6,5 μονάδες του ΑΕΠ, από 42,2% το 2007 σε 48,7%.

Με την εμπειρία της δυσκολίας να μειωθεί το έλλειμμα κατά 2 μονάδες μέσα σε δύο χρόνια, η επιπλέον προσπάθεια για 6-6,5 μονάδες φαίνεται τρομακτική. Ανέφικτη θεωρεί και η Επιτροπή μια στρατηγική που θα βασιζόταν αποκλειστικά στη δημοσιονομική εξυγίανση, υποδεικνύοντας την ανάγκη πρόσθετων μέτρων για να ελεγχθούν οι δαπάνες για τις συντάξεις, οι οποίες στο μοντέλο της αυξάνονται από 12,3% του ΑΕΠ το 2008 στο 22,6% του ΑΕΠ το 2050.

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι