Τώρα η ευκαιρία της Ελλάδας να αλλάξει τροχιά!

Η πρόταση της Κομισιόν, εφόσον (όπως φαίνεται…) δεν ανατραπεί, έρχεται να επιβεβαιώσει ότι η ευρωπαϊκή ενοποίηση βρίσκει τον δρόμο της μέσα από κρίσεις. Το νέο στοιχείο είναι μια αλλαγή στάσης: η Ευρώπη αποφάσισε να κοιταχτεί στον καθρέφτη και να λάβει στρατηγικές αποφάσεις για τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό ολόκληρης της οικονομίας της. Η πρόταση της Κομισιόν, παράλληλα, προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία και στην Ελλάδα: μας αναλογούν 32 δισ. έως το 2024.

Με το ΕΣΠΑ 2021-27 αναμένεται να μας δοθούν επιπλέον 20 δισ. περίπου. Δηλαδή, η χώρα μας θα έχει 50 δισ. προς αξιοποίηση στα επόμενα λίγα χρόνια – περίπου το 27% του ΑΕΠ. Είναι σαφές ότι η πατρίδα μας έχει τη μεγάλη ευκαιρία όχι απλώς να ανακάμψει, αλλά πραγματικά να αλλάξει τροχιά!

Η πρόκληση είναι ιστορική, οι χρονικές προθεσμίες στενές (η υποβολή των προγραμμάτων πρέπει να αρχίσει εντός του 2020), το έργο της προετοιμασίας είναι τιτάνιο. Το αποτέλεσμα όμως μπορεί/πρέπει να είναι μια χώρα με ισχυρές υποδομές, μέσα από ΣΔΙΤ, δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις για μια βιώσιμη ανάπτυξη με μικρό ανθρακικό αποτύπωμα και στόχο τον σταδιακό μηδενισμό εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, με την ανασυγκρότηση (ίσως επαν-ανακάλυψη) της μεταποίησης αξιοποιώντας ρομποτική και επαναστατικές ψηφιακές τεχνολογίες, με την ανασύσταση της αγροτικής οικονομίας σε υγιείς βάσεις. Εχουμε χάσει φάσεις ανάπτυξης, έχουμε επιχειρήσεις με πεπαλαιωμένο εξοπλισμό, είναι η ευκαιρία για ένα μελετημένο άλμα, να ξαναβρεθούμε στις πρώτες γραμμές της σύγχρονης ανάπτυξης.

Αν η Ευρώπη κάνει τη δική της δουλειά, είναι η ώρα να κάνουμε κι όλοι εμείς τη δική μας. Κοιτάζοντας στο παρελθόν, φαίνεται ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις διαχειρίστηκαν μετά τον Πόλεμο «πέντε ΕΣΠΑ» (το Σχέδιο Μάρσαλ και άλλα 4 κοινοτικά προγράμματα) χωρίς το ανάλογο αναπτυξιακό αποτύπωμα. Εγιναν έργα, αλλά έγιναν και κουφάρια εργοστάσια, έγιναν διαμερίσματα στην επαρχία αντί επενδύσεις στην αγροτική οικονομία, έγιναν και «ξύπνιες» υπερτιμολογήσεις ξενοδοχείων ή/και άλλων αστραφτερών κατασκευών που κατέληξαν σε αδήλωτες ιδιωτικές καταθέσεις. Τώρα, δική μας δουλειά είναι να αξιοποιηθούν οι τεράστιοι πόροι με μέλημα τις νέες γενιές και με σεβασμό στο τελευταίο σεντ από τα 50 δισ. ευρώ.

Η πρώτη ευθύνη είναι της κυβέρνησης. Μετά τα δύο απροσδόκητα βαριά προβλήματα, τις τουρκικές απόπειρες στον Εβρο και τον COVID-19, έχει μια απροσδόκητα μεγάλη ευκαιρία. Ακούω και δέχομαι ότι τα 32 δισ. της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα ήταν λιγότερα αν δεν είχε κινηθεί δραστήρια, σε κάθε επίπεδο, ο ίδιος ο κ. Κυρ. Μητσοτάκης, με τη βοήθεια του κ. Μ. Σχοινά. Ομως, για να εισπραχθούν αυτά (καθώς η Επιτροπή δεν χαρίζει λεφτά...), πρέπει να κατατεθούν σοβαρές (επιλέξιμες…) προτάσεις.

Και για να αξιοποιηθούν αποτελεσματικά, πρέπει να υλοποιηθεί με τεχνοκρατική επάρκεια (όχι πελατειακά κριτήρια...) και με αυστηρή εποπτεία, από έναν μηχανισμό που θα έχει συνέχεια και μακρά διάρκεια, ένα φιλόδοξο σχέδιο για την επόμενη μέρα.

Τέτοιο σχέδιο μπορεί να προκύψει μόνο από έναν υπεύθυνο δημοκρατικό διάλογο, σε πνεύμα εθνικής συνεννόησης. Αυτό χρειάζεται. Γιατί το στοίχημα είναι πολύ μεγάλο. Και δεν αφορά μία κυβέρνηση, αλλά πολλές γενιές.