Στον δρόμο του Μεντερές

Γιώργος Καπόπουλος, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2023-01-17

Θα συνεχίσουμε στον δρόμο του Μεντερές είπε ο Ερντογάν αναφερόμενος στις 14.5.1950 -ημέρα που ο αρχηγός του Δημοκρατικού Κόμματος, νικητής των εκλογών, αναλάμβανε τα καθήκοντα του πρωθυπουργού- για να προσδιορίσει τη 14η του Μαΐου 2023 ως την ημερομηνία διεξαγωγής των εκλογών.

Μέχρι το 1945 η Τουρκία είχε μονοκομματικό καθεστώς, με το Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα CHP που ίδρυσε ο Κεμάλ να κυβερνά συνεχώς από το 1923.

Το 1946 ο διάδοχος του Κεμάλ, Ινονού, επέτρεψε τον πολυκομματισμό με μια ομάδα του κυβερνώντος κόμματος να αποσχίζεται υπό την ηγεσία του Μεντερές και να ιδρύει το Δημοκρατικό Κόμμα, το οποίο εξέφραζε τους ψηφοφόρους που δεν ήθελαν τον ακραίο διαχωρισμό του κράτους από το Ισλάμ που επέβαλε ο Ατατούρκ.

Ο Ινονού επέλεξε συνειδητά να τερματίσει τη δικτατορική διακυβέρνηση που ανέλαβε το 1938 μετά τον θάνατο του Κεμάλ, για να σταθεροποιήσει το κοσμικό κράτος με την εναλλαγή στην εξουσία.

Στις 14.5.1950 ο Μεντερές πήρε τη σκυτάλη της διακυβέρνησης από τον Ινονού και πολύ γρήγορα διέψευσε τις προσδοκίες για πορεία προς τον εκδημοκρατισμό.

Το Δημοκρατικό Κόμμα γρήγορα ταυτίστηκε με το κράτος και εγκαθίδρυσε τον δικό του αυταρχισμό αντιμετωπίζοντας την αντιπολίτευση ως εχθρό, για την αντιμετώπιση του οποίου δεν υπάρχει κόκκινη γραμμή μεταξύ θεμιτών και αθέμιτων μέσων.

Ο Μεντερές ανετράπη από στρατιωτικό πραξικόπημα τον Μάιο του 1960, δικάστηκε και απαγχονίστηκε μαζί με τον πρώην ΥΠΕΞ Ζορλού και τον πρώην υπουργό Οικονομικών Πολατκάν τον Σεπτέμβριο του 1961.

Ο Ερντογάν, ο οποίος διεκδικεί την πολιτική κληρονομιά του Μεντερές και λεηλάτησε εκλογικά το Κόμμα του Ορθού Δρόμου που ίδρυσε ο Ντεμιρέλ μετά το 1961 με την αρχική ονομασία Κόμμα της Δικαιοσύνης, έχει δύο κοινά σημεία με τον απαγχονισθέντα προκάτοχό του:

● Αντί να φθαρεί από την εξουσία, αύξανε το ποσοστό του σε κάθε εκλογική αναμέτρηση.

● Προς το τέλος της θητείας του εφάρμοσε σκληρή καταστολή και ταυτόχρονα ψήφιζε νόμους και μεθόδευε δικαστικές διώξεις με στόχο να διαλύσει τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Ο Ερντογάν ακολουθεί τον δρόμο του Μεντερές και επιβεβαιώνει για δεύτερη φορά ότι όποτε προέκυψαν οι προϋποθέσεις για την αμφισβήτηση του κεμαλικού κατεστημένου και του βαθέος κράτους η εναλλακτική φόρμουλα διακυβέρνησης δεν ήταν η δυναμική του εκδημοκρατισμού, αλλά ένας εναλλακτικός αυταρχισμός.

Το 1999 ο Ερντογάν, δήμαρχος τότε της Κωνσταντινούπολης, φυλακίστηκε και καθαιρέθηκε από το αξίωμά του.

Σήμερα αντιμετωπίζει τον Ιμάμογλου με τον ίδιο τρόπο που τον μεταχειρίστηκε το κεμαλικό βαθύ κράτος.

Θέματα επικαιρότητας: Τουρκία

Το νέο τουρκικό παζλ

Βαγγέλης Αρεταίος, 2024-04-01

Η «έκπληξη του CHP», όπως λένε από χθες το βράδυ Τούρκοι αναλυτές,...

Περισσότερα
Θόδωρος Τσίκας

Τουρκία: διαμαρτυρία για οικονομία και φθορά εξουσίας

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-01

Ακόμα μια φορά, η οικονομία έπαιξε ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις....

Περισσότερα

Επιστρέφει η Τουρκία του Ερντογάν στη Δύση;

Γιώργος Καπόπουλος, 2023-09-06

Η επιστροφή στις παλιότερες ευτυχισμένες στιγμές της συμμαχίας...

Περισσότερα

Στρατηγική επιλογή ή τακτική κίνηση;

Σωτήρης Ντάλης, 2023-07-15

Η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας είναι ένα δύσκολο ταξίδι...

Περισσότερα

Η δύναμη του τουρκικού προξενείου

Διονύσης Γουσέτης, 2023-06-21

Το ζήτημα της μειονότητας της Θράκης δεσπόζει ακόμη στις...

Περισσότερα
Συμπεράσματα από τις εκλογές στην Τουρκία

Συμπεράσματα από τις εκλογές στην Τουρκία

2023-05-29

1. Παρά την φθορά 20 χρόνων εξουσίας, ο Ερντογάν συνεχίζει...

Περισσότερα
Θόδωρος Τσίκας

Τουρκικές εκλογές: Με το όπλο παρά πόδα

Θόδωρος Τσίκας, 2023-05-15

Μετά από μία αγωνιώδη νύχτα καταμέτρησης, φαίνεται ότι...

Περισσότερα

Η Τουρκία ανάμεσα σε δύο εποχές

Βαγγέλης Αρεταίος, 2023-05-13

Αύριο κρίνεται το μέλλον της Τουρκίας σε μια εκλογική αναμέτρηση...

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Γιατί ανεβαίνει η ακροδεξιά;

Παύλος Τσίμας, 2024-04-27

Που είναι πιθανότερο να συναντήσει κανείς μετανάστες στον...

Όχι κύριε Νετανιάχου

Όχι κύριε Νετανιάχου

2024-04-26

Ο γερουσιαστής και ακτιβιστής Μπέρνι Σάντερς, (την ώρα που...

Τα τανκς με τα γαρίφαλα

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-26

Πριν από πενήντα χρόνια η Λισαβόνα μόλις ξυπνούσε και όσοι...

Το χαλί

Μιχάλης Μητσός, 2024-04-24

Aυτοί οι μπαγάσηδες οι δικαιωματιστές παντού έχουν διεισδύσει...

×
×