Εκδοση υπόπτου και ένταλμα σύλληψης
Νίκος Παρασκευόπουλος, Ελευθεροτυπία, Δημοσιευμένο: 2004-06-23
Σε αρκετές από τις ρυθμίσεις του σχεδίου νόμου πρέπει να γίνει κριτική με επιστημονικά εργαλεία και με τα μέσα που προσφέρει η δημοκρατία. Η δυνατότητα π.χ. να ζητείται η έκδοση προσώπου όχι για να εκτελεστεί η ποινή, αλλά προκειμένου να ασκηθεί ποινική δίωξη -δηλαδή, υπόπτου- μπορεί να εγείρει πολλά ζητήματα. Δεν πρόκειται, βέβαια, για κάτι διεθνώς καινοφανές, αλλά το νέο πλαίσιο και η απλοποίηση της διαδικασίας θα αναδείξει νέα προβλήματα. Κατά το ελληνικό Σύνταγμα (π.χ. άρθρο 6) η σύλληψη Ελλήνων πολιτών είναι δυνατή μόνον κάτω από συγκεκριμένες περιστάσεις και εγγυήσεις, ενώ άλλες χώρες έχουν πιο χαλαρές ρυθμίσεις.
Επιμέρους κριτική μπορεί να γίνει και σε άλλες ρυθμίσεις, όπως η δυνατότητα (προκύπτει εξ αντιδιαστολής) σύλληψης ακόμη και προσώπων που έχουν δικαστεί αμετάκλητα σε χώρα της Ε.Ε. για την ίδια πράξη. Από την άλλη πλευρά πρέπει να αναγνωρίσουμε ως ιδιαίτερα θετική, σε ό,τι αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα, την επιφύλαξη υπέρ του ισχύοντος ελληνικού Συντάγματος και όχι μόνον υπέρ της συνθήκης για την Ε.Ε. Επίσης την προσπάθεια για προσήλωση στην τιμώρηση πράξεων με συγκεκριμένα αποτελέσματα και για αποφυγή της δυσαναλογίας σε ό,τι αφορά τον ορισμό των τρομοκρατικών πράξεων.
Πάντως, εν όψει της στενότητας του χρόνου, η άμεση κριτική που μπορεί να ασκηθεί είναι πολιτικής υφής. Κρίσιμες αποφάσεις για την εθνική κυριαρχία, για την ασφάλεια και το κράτος δικαίου λαμβάνονται από ευρωπαϊκά όργανα (αποφάσεις-πλαίσια), χωρίς επαρκή ευρύτερη ενημέρωση του ευρωπαϊκού δήμου και με ελλείμματα αντιπροσώπευσης.
Οταν τα ζητήματα φτάνουν στα εθνικά κοινοβούλια, ο εθνικός διάλογος διεξάγεται, αλλά είναι αργά εν όψει δεσμεύσεων. Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης είναι θεσμός που περιορίζει την εθνική κυριαρχία των χωρών- μελών της Ε.Ε. Η καθαυτό επιλογή δεν είναι a priori απαράδεκτη, αν οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν λάβει την αντίστοιχη πολιτική απόφαση με όρους που διασφαλίζουν την ευρεία λαϊκή συναίνεση. Εγινε όμως έτσι; Φοβούμαι ότι η Ευρώπη στα θέματα αυτά προχωρεί με υπερβολική ταχύτητα.
Επιμέρους κριτική μπορεί να γίνει και σε άλλες ρυθμίσεις, όπως η δυνατότητα (προκύπτει εξ αντιδιαστολής) σύλληψης ακόμη και προσώπων που έχουν δικαστεί αμετάκλητα σε χώρα της Ε.Ε. για την ίδια πράξη. Από την άλλη πλευρά πρέπει να αναγνωρίσουμε ως ιδιαίτερα θετική, σε ό,τι αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα, την επιφύλαξη υπέρ του ισχύοντος ελληνικού Συντάγματος και όχι μόνον υπέρ της συνθήκης για την Ε.Ε. Επίσης την προσπάθεια για προσήλωση στην τιμώρηση πράξεων με συγκεκριμένα αποτελέσματα και για αποφυγή της δυσαναλογίας σε ό,τι αφορά τον ορισμό των τρομοκρατικών πράξεων.
Πάντως, εν όψει της στενότητας του χρόνου, η άμεση κριτική που μπορεί να ασκηθεί είναι πολιτικής υφής. Κρίσιμες αποφάσεις για την εθνική κυριαρχία, για την ασφάλεια και το κράτος δικαίου λαμβάνονται από ευρωπαϊκά όργανα (αποφάσεις-πλαίσια), χωρίς επαρκή ευρύτερη ενημέρωση του ευρωπαϊκού δήμου και με ελλείμματα αντιπροσώπευσης.
Οταν τα ζητήματα φτάνουν στα εθνικά κοινοβούλια, ο εθνικός διάλογος διεξάγεται, αλλά είναι αργά εν όψει δεσμεύσεων. Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης είναι θεσμός που περιορίζει την εθνική κυριαρχία των χωρών- μελών της Ε.Ε. Η καθαυτό επιλογή δεν είναι a priori απαράδεκτη, αν οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν λάβει την αντίστοιχη πολιτική απόφαση με όρους που διασφαλίζουν την ευρεία λαϊκή συναίνεση. Εγινε όμως έτσι; Φοβούμαι ότι η Ευρώπη στα θέματα αυτά προχωρεί με υπερβολική ταχύτητα.
